Op zaterdag 28 februari 2009 organiseerde WS78 een 40 km lange wandeltocht vanuit Overveen. De start was vanuit Sportcomplex Tetterode. Nadat we in Utrecht centraal en Amsterdam Centraal waren overgestapt, was ons laatste overstapstation Haarlem. Hier hadden we voldoende overstaptijd om enkele foto’s van het oude station te maken. Bij station Overveen aangekomen maakten we ook enige foto’s. Toen we daarop naar de start wilden lopen, zagen we geen andere wandelaars meer die ook uitgestapt waren, waarop we prompt de verkeerde kant opliepen. Toen we dan rond kwart voor negen bij de start aankwamen zagen we de grote groep wandelaars naar de uitgang van het sportcomplex lopen.
We verlieten de start even na negen uur. Nabij de Zeeweg zagen we de bovenkant van de watertoren van Overveen. Het stond aan de rand van bosgebied Thysse’s Hof.

De watertoren in Overveen, gemeente Bloemendaal, is gebouwd in de jaren 1897-1898 en staat aan de Zeeweg. De toren is in eigendom van Provinciaal Waterleidingbedrijf Noord-Holland. De watertoren heeft een kasteelachtig uiterlijk, een hoogte van 30,95 meter en is ontworpen door architect Jan Schotel. De toren heeft een opslagcapaciteit van 1200 m3. De toren heeft status rijksmonument.

Thysse’s Hof in genoemd naar de bekende Jac.P Thijse. Op zijn weblog (jacpthijsse.web-log.nl) staat de volgende tekst:

Beste Natuursportvrienden,
Het is inmiddels meer dan 80 jaar geleden dat ik de planten- en vogeltuin in het Bloemendaalsche Bosch kado kreeg. Over de ontwikkelingen in de eerste jaren heb ik U bericht in de twee boekjes "Een jaar in Thijsse's Hof" en "Een tweede jaar in Thijsse's Hof", de laatste verscheen in 1942. De afgelopen 60 jaar heb ik het schrijven over de natuur en over de Hof in het bijzonder aan anderen overgelaten. Vele natuurvrienden hebben in die periode over de Hof geschreven. Soms ging het meer over mijn persoon dan over de natuur en dat is onterecht. Dit is dan ook de reden dat ik van dit nieuwe medium graag gebruik wil maken om U over het wel en wee van de Hof te berichten. Regelmatig zult U hier draadjes lezen die verwijzen naar interessante wandelingen, tentoonstellingen of bedreigingen van de natuur. Maar het belangrijkste is wel dat U beseft dat verwondering over de natuur beter buiten in het veld, langs sloot of plas, in de duinen, bos of hei maar ook bij U in het stadspark kan plaatsvinden dan van achter een computerscherm. Vandaar dat ik ook niet dagelijks het toetsenbord voor mij zet: een vergrootglas of microscoop om een bloem of insect nauwkeuriger te kunnen bestuderen is meer mijn (natuur)sport in de avonduren.

We liepen nu langs zeer grote en luxe woonhuizen. Velen daarvan hadden haast de grote van een kasteel. We liepen hier, op de rand van Overveen en Bloemendaal om de Lindenheuvel heen. Na een korte passage over het grondgebied van Bloemendaal kwamen we in Haarlem.
Na een blik (gezichtsblik) op de tuin van langoed De Beek te hebben geworpen verlieten we Bloemendaal weer. We staken de spoorlijn Haarlem-Bloemendaal over en kwamen daarop langs de half-overdekte ijsbaan van Haarlem. Het was er behoorlijk druk. Voor de hoofdingang van de ijsbaan stond het standbeeld van de onbekende schaatser. Een aantal meters verderop stonden twee vreemde standbeelden. Het stelde ieder een been met voet voor.
Nu volgde een stedelijk gebied van Haarlem. Daarbij kwamen we nog door een parkje dat omsloten werd door de straten Zaanenlaan, Orionweg en Mercuriusstraat. Hierin stond een oud, vrijstaand, statig en witgekleurd huis in de Bomenbuurt. Later kwamen we ook nog langs de Planetenwijk en door de Indische Buurt van Haarlem. Op de kruising met de Rijksstraatweg stond de Rooms Katholieke Heilige Adelbertuskerk te pronken.
We kwamen bij een brede rivier, de Noorden Buiten Spaarne. We zagen een marinevaartuig langs de kade liggen dat van de Prins Willem Zeeverkenners, Groep 1840 en lid van Scouting Nederland was.
Na de jachthaven langs de Spaarndamseweg werd het stedelijk gebied verlaten en betraden we natuur- en recreatiegebied Spaarnwoude, deelgebied Heksloot Opnieuw kwamen we op de Spaarndamseweg uit. Nu was de weg rustiger. Langs de weg, die vlak langs de Noorden Buiten Spaarne liep, zaten talrijke vissers uit Noordwijkerhout. Er waren wandelaars getuigen van de vangst van een grote vis, en dat werd natuurlijk op de gevoelige plaat vastgelegd. Zie desgewenst de desbetreffende foto aan het einde van mijn fotoreportage.

We verlieten de Spaarndamseweg nu definitief en over een soort tiendweg liepen we nu langs de Heksloot. De Heksloot vormde hier de grens tussen de Hekslootpolder links en de Oude Spaarndammerpolder rechts. We kwamen uit op de Slaperdijk en volgden deze nu in de richting van Spaardam. We kregen uitzicht op talrijke kazematten. Kazematten zijn oude opbergplaatsen voor munitie. We liepen hier in het gebied van de Stelling van Amsterdam.

De Stelling van Amsterdam is een 135 km lange verdedigingskring op 15-20 km rond Amsterdam welke grotendeels tussen 1885 en 1914 door het Departement van Oorlog is gebouwd. Het omvat 3-5 km brede onderwaterzettingen (inundaties) en 36 forten, twee kustforten, twee vestingen, drie batterijen en twee kustbatterijen. Daarnaast zijn er nog veel meer inlaatsluizen, nevenbatterijen en magazijnen geweest. Dit alles om het als nationaal reduit, als laatst te verdedigen gebied, van het Koninkrijk der Nederlanden te kunnen verdedigen.
Alhoewel destijds veel inwoners weinig zullen hebben geweten van de forten moet de militaire aanwezigheid in de steden en op het platteland groot en tegelijkertijd heel gewoon zijn geweest. En daarmee het gevoel van buitenlandse dreiging door de drie supermachten rond ons land: Engeland, Duitsland en Frankrijk.
Door de voorschrijdende techniek van artillerie, infanterie, vliegtuigen, atoomwapens enzovoort verloor de Stelling haar rol in de Nederlandse verdediging. Maar ook door het verdwijnen van de buitenlandse dreiging die na de Tweede Wereldoorlog juist omgevormd werd tot een bondgenootschappelijke verdediging.
Nog altijd is de invloed van de Stelling te merken. Militairen zijn nog nauwelijks aanwezig maar de huidige ruimtelijke ordening en infrastructuur is voor een verbazingwekkend groot deel terug te leiden op de Stelling. Door de kringenwet is er langs de Stelling nauwelijks gebouwd en nieuwe spoor- en autowegen moesten juist langs de forten komen te liggen. De Stelling is in 1996 geplaatst op de Lijst van het Werelderfgoed van de UNESCO vanwege haar waarde voor de mensheid.

We kwamen nu in het oude centrum van Spaarndam. Na een oude protestantse kerk werd de soeppost bereikt op 10 km. Deze was gelegen aan de jachthaven. Na de soeppost staken we een brug over aan de Taanplaat waarbij we uitzicht hadden op een binnenwater met dito binnenplaats van Spaardam, de West- en Oostkolk. Langs de IJdijk stond verderop een standbeeld van Hans Brinkers.

Hansie Brinkers van Spaarndam
Heel lang geleden woonde er in Spaarndam een jongen, wiens vader sluiswachter was. Toen hij een jaar of acht was, mocht hij van zijn ouders pannekoeken gaan brengen aan een oude blinde man, die eenzaam in de polder woonde. Het was een mooie middag in de herfst toen Hansie Brinkers, zo heette die jongen, met een pakje op weg ging. Hij bleef wel een uur bij de man, die het erg gezellig vond. Toen Hansie terugliep over de dijk merkte hij dat het water hoger stond dan anders en hij dacht eraan hoe boos het water zou zijn op de stevige sluisdeuren van zijn vader. Hij moest er niet aan denken dat het water ooit door de dijk zou breken, de sluizen vernielen en het vruchtbare land overspoelen. Wat zou de wraak van het water op zijn vader groot zijn!
Al fantaserend liep hij verder en nadat hij er flink de pas had ingezet, hoorde hij iets dat hem stokstijf stil deed staan. Het was het geluid van siepelend water. Hij liet zich van de dijk afglijden en onderaan vond hij een straaltje water dat niet over, maar door de dijk kwam. Een gat, een gat in de dijk! Als het water daar door bleef stromen zou het gat steeds groter worden, totdat de dijk het op die plaats zou begeven. Als het niet onmiddellijk gestopt zou worden, zou een ramp Spaarndam en de wijde omgeving treffen. Bijna onwillekeurig stopte hij zijn vinger in het gaatje en het water hield op met stromen.
Pas de volgende ochtend, toen de nieuwe dag aanbrak, kwam er een pastoor over de dijk die de hele nacht aan het bed van een stervende had zitten waken. Hij vond Hansie Brinkers en begreep aan welk onheil men was ontsnapt.

Verderop sloegen we af en volgden de Lagedijk langs Spaarndam-Zuid. Verderop volgden we een asfaltfietspad en kregen uitzicht op poldermolen de Slokop (slok-op?) en buurtschap Spaarnwoude met kerktoren.
Nu werd buurtschap Penningsveer bereikt. Bij molen De Veer stond op een infobord kano- en schaatsroute De Molentocht aangegeven. Daarna liepen we door een natuurgebiedje, nu aan de westkant van Mooie Nel. We bevonden ons inmiddels weer in Haarlem. We hielden Mooie Nel nu een tijdlang aan onze rechterhand. Daarbij liepen we ook ruim om een zuiveringsinstallatie. Later zagen we op Google-Earth duidelijk hoe dit complex er van boven uitziet. Op de top van een voormalige vuilnisbelt hadden we een fraai uitzicht op de omgeving.
We vervolgden ons pad nu door de Waarder- en Veerpolder. Een polder is normaliter begroeid met gras. Maar hier was de polder geheel bebouwd en was een groot industriegebied.
Gelukkig kwamen we weer in een meer natuurlijkgebied met recreatiegebied Veerplas. Hier was een mooie route uitgezet. We liepen hier langs het beschermde natuurgebied Liede, dat aan onze linkerhand lag en aan onze rechterzijde liep de spoorlijn Amsterdam-Haarlem. Nadat we de Binnen Liede waren overgestoken, liepen we de spoorlijn over en via een tunnel onder de A200 snelweg werd de grote rust bereikt op 20½ km. Deze was gelegen in Hotel De Zoete Inval te Haarlemmerliede op de grens met Halfweg.
Na de grote rust volgden we de Lieoever. Deze rustige asfaltweg voerde eerst langs een aantal grote boerderijen overgaand in woonarken langs de Buiten Liede overgaand in de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder. Bij een overdekte piknikbank haalden we een flesje fris te voorschijn en dronken de inhoud op. Tijdens het drinken viel ons de houdbaarheidsdatum op. Deze was 28 februari 2009 om 14.00 uur. Het was op dat moment half twee. Dus een half uur voor het verstrijken van de houdbaarheidsdatum hadden we het opgedronken. Er kwamen twee bekenden wandelaars aangelopen, die ons ook passeerden. Het waren de nieuwe voorzitter van de LAT met zijn vrouw, beiden fanatieke lange afstand Lopers. Nabij Vijfhuizen hadden we uitzicht op een heuveltje waar in het verleden Fort bij Vijhuizen stond.
Opnieuw volgde een natuurgebiedje, nu langs en door de gedeeltelijk beboste Poelpolder. Na molen de Vijfhuis kwamen we bij de Meerwijkplas en even later de Molenplas. Hieraan ontleende deze wandeltocht zijn naam.
Nu kwamen we bij molen de Hommel dat aan de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder ligt. Aan de overkant van het water lag het voor ons onbekende buurtschap Cruqius.
Via een traject van de Floriade fietsroute uit 2002 werd op 29½ km de koffiepost in buurtschap Zuid-Schalkwijk bereikt. Het was nog geen drie uur. Voor ons doen was dat aan de vroege kant en we besloten daarop het rustiger aan te doen.
We vervolgden ons pad langs de Zuider Buiten Spaarne en passeerden een oude zeilboot uit 1896 met de naam Dageraad. Het smalle asfaltpad voerde een paar maal over smalle en ietwat verhoogde bruggetjes. Na de Haarlemsche Scheepswerf Van Opzeeland lagen woonboten langs ons pad en weldra werd Heemstede bereikt.
Na NS station Heemstede-Aerdenhout werd op 35½ km de fruitpost bereikt. Nu volgde nog een traject door bosgebied Duinvliet overgaand in een bos behorend tot landgoed Elswout. Hier volgden we het Koepad. Aan de rand van het bos kregen we eerst uitzicht op het poortgebouw van Huize Elswout. Even later gevolgd door de Opstandingskerk van de Hervormd-Gereformeerde Kerkengemeenschap Overveen te Haarlem. In de verte zagen we het dak en de torens van de Grote- of Bavo kerk van Haarlem. De kerkklok wees 16.40 uur aan.
Na de wijk Ramplaankwartier kregen we vanaf het Houtmanpad ook nog uitzicht op de Rooms Katholieke Kerk van Onze Lieve Vrouw Onbevlekt Ontvangen te Overveen. Na nog een laatste bospassage met een paar steile hellingen bereikte we, na de Joodse begraafplaats de finish net na vijf uur. Door verschillende wandelaars werden we gefeliciteerd met het behalen van de 11.000 WS78 km.
Het weer had zich heel goed gehouden. Het was de hele tocht droog gebleven en in de ochtend probeerde de zon rond 11 uur door te breken, hetgeen helaas niet gelukt is. In deze tocht zaten hele mooie trajecten. Als u naar mijn fotoreportage kijkt van ruim 130 foto’s, dan kan u tot de conclusie komen dat we het een hele mooie tocht vonden. Helaas, als totaliteit vonden we de tocht wat tegenvallen. Zoals gezegd, er zaten hele mooie trajecten in. Maar de tocht voerde naar onze mening teveel door stedelijk gebied. Let wel, dit is een persoonlijk mening. Van andere wandelaars hoorden we dat ze het een schitterende tocht vonden.
Desondanks niettegenstande dat willen we de organisatie hartelijk danken voor de organisatie van deze tocht en op naar de tocht vanuit Maarn, die wij weer voor onze rekening mochten nemen. Het IVV-nummer was 11451.

Henri Floor