Op zaterdag 14 februari 2009 organiseerde WS78 de Twaalf Bomentocht vanuit Nijkerk. De start was vanuit sporthal Strijland. Evenals voorgaande keren was de start rond kwart voor negen. We verlieten de startlocatie door buitenwijken van Nijkerk. Het was helder en zonnig weer en het had weer eens gevroren. Vanwege het felle licht besloten we onze hoed te voorschijn te halen. Maar door de nog lage zonnestand moesten we de hoed tot ver over onze ogen trekken. We verlieten de bebouwde kom nabij sportvelden en boerderij Luxool.

De omgeving van boerderij Luxool wordt met een 'coulissenlandschap' gekenmerkt door percelen die omgeven zijn door houtwallen. Dit landschap herinnert aan de 18e eeuw, waarin Nijkerk een belangrijk centrum van tabaksteelt was. De houtwallen zijn destijds aangeplant om de grote tere bladeren van de tabaksplant te beschermen tegen de wind. Na 1800 is de tabakscultuur rondom Nijkerk langzaam verdwenen.

We verlieten de gemeente Nijkerk en betraden nu Putten. Even voor boerderij Deuverden verloor ik de routebeschrijving. Ik had de routebeschrijving onder mijn arm gestopt en deze was ongemerkt tijdens het fotograferen op de grond gevallen. Toen ik het bemerkte en terug wilden lopen passeerde net een dame, die aan mij vroeg of ik wat miste. Zij had de routebeschrijving gevonden en inmiddels al in haar rugzakje gestopt. Ze had het bij de soeppost willen afgeven. Op foto 9 in de fotoreportage zien we de linker persoon mijn routebeschrijving bestuderen. We passeerden boerderij Deuverden, waar we op de terugweg ook in tegengestelde richting langs liepen. We volgden een traject van het 15 km lange klompenpad Kruishaarder Heide. We zagen af en toe stikkers van dit pad op palen bevestigd.

Bij boerderij Deuverden lag in de 14e eeuw een 'malenpol', een kunstmatig opgeworpen heuveltje met een doorsnede van ongeveer 15 meter. Hier kwamen maalschappen bijeen om te vergaderen en na afloop uitgebreid te eten en drinken. Maalschappen waren boerengenootschappen die in het leven werden geroepen om te voorkomen dat nieuwkomers in een gebied de heidegrond voor de neus van de huidige bewoners zouden wegkapen. Boeren staken daarom de hoofden bij elkaar, spraken af dat er geen nieuwkomers op de heide werden toegelaten en kozen een bestuur dat toezag op de gezamenlijk afgesproken regels. De malenpol bij de boerderij Deuverden is in de 19e eeuw afgegraven zodat er momenteel niets meer van zichtbaar is.

We liepen om boerderij Veldhuizen heen. De bevroren vennetjes waar we langs liepen, zorgden in combinatie met het zonnige weer voor fraaie plaatjes. We kwamen door een natuurgebied nabij boerderij ’t Rensselaar, waar bomen nog haast onaangetast stonden te pronken met hun talrijke takken. Voordat we de soeppost bereikten kwamen we langs minicamping Gervense Heide. Bij het zien van deze benaming moesten we aan het Brabantse Gerwen denken, omdat de namen zoveel op elkaar lijken.
Op 9 km was de soeppost. Langs de kant van een huismuur zagen we hoog opgestapelde openhaard houtblokken. Verder dwaalden we, waarbij de route overwegend over rustige verharde wegen voerde. Enige malen duwden automobilisten wandelaars voor ons in de kant. Wij waren voorzien van een wandelstok. We lieten die wat meer opzij uitsteken. Dan reden die automobilisten wat wijder om ons heen. Kennelijk is een wandelaar aanrijden minder erg dan een krasje op hun auto.

"In de driehoek tussen Putten, Nijkerk en Barneveld liggen vier landgoederen: Appel, Blarinckhorst, Gerven en Hell. Het is een mooi afwisselend landschap dat bestaat uit licht glooiende akkers en weilanden omzoomd door houtwallen. De landgoederen kenmerken zich door een sterke verweving van landbouw en natuur Er zijn zeventien pachtboerderijen aanwezig. Drie landgoederen waren tot 1991 in bezit van één eigenaar: Jonkheer mr FJC. Schimmelpenninck, ter plaatse bekend als 'jonker Frits'. Zijn behoudende visie 'wat mooi en goed is, behoeft geen verandering' heeft ertoe geleid dat de landgoederen nog in oorspronkelijke staat verkeren. De pachtboerderijen en de overige woningen zijn monumentale cultuurgoederen. Bij een aantal boerderijen zijn nog schaapskooien, hooibergen en bakhuizen aanwezig. De landgoederen kennen voornamelijk zandwegen, alleen de verbindingswegen tussen de gemeenten zijn verhard."

Over de Veldhoefweg werd boerderij Groot Gerven bereikt. Nu begon het parkoers flink te slingeren in buurtschap Veenhuizerveld. Via buurtschap Prinsenkamp werd het Wilbrinkbos bereikt. Ons pad voerde hier onder langs een heuvelrij. Over de kam van de heuvelrij kwamen wandelaars teruggelopen. We bleven wel de officiële route volgen. Voor een aantal wandelaars was de verleiding om af te steken te groot wat we later vernamen. Die wandelaars hebben wel wat gemist. Want aan het begin van het pad stond boven op de heuvelkam een oude boom met heel veel wortels boven de grond en was bijna net zo imposant als de apostelboom, de boom met 12 stammen, waarnaar deze tocht genoemd is en die we even later bewonderden.

Lang werd aangenomen dat de zandwal in het Wilbrinkbos een stuifwal is, ontstaan door inwaaiend zand in een houtsingel die de erachter liggende landbouwgronden moest beschermen. De landbouwgronden zouden dan echter aan de andere kant van de wal moeten liggen, in de luwte van de overheersend zuidwesten wind. Waarschijnlijk is het een stuifduin, dat al tegen het einde van de laatste ijstijd ontstond. De lange paraboolvorm is voor duinen in het binnenland zeer bijzonder. Op de zandwal staan grillig gevormde doorgegroeide hakhoutstoven van beuk en eik. Opvallend is een monumentale twaalfstammige beuk, die 'De Twaalf Apostelen' wordt genoemd.

We haalden een aantal wandelaars in waarvan de één nog meer paarse veters met opdruk www.sunnywalk.nl-veters meedroegen als de ander. Het leek wel een reünie van walkers4walkers.nl-wandelaars.
De grote rust was op 21 km in CR Buitenlust te Voorthuizen. We bleven hier voor ons doen erg lang zitten, wel 40 minuten. Het wandelen ging deze dag goed. En toen we rond half twee vertrokken hadden we nog 4 uur de tijd om op tijd bij de finish aan te komen. We waren namelijk niet geïnformeerd over het feit dat men het liefste had, dat we om 5 uur binnen zouden komen, want om half zes zou finish-lokatie sporthal Strijland bevolkt worden door snoukerliefhebbers, die aan een snoukertournooi meededen.
We verlieten Voorthuizen weer. Naast rustige buitenwegen dwaalden we ook nog door bospassages en langs bevroren vennetjes. We kwamen door buurtschap ’t Woud met boerderijen met de naam De Plas en Ahof. De straatnaam Stortkamper en Plassersteeg werd met De Plas beter begrepen. Met de naam Plassersteeg zonder voorkennis ga je toch aan andere dingen denken.
Opnieuw kwamen we door natuurgebied van Landgoed Appel. Op 30 km was de koffiepost. Na de Kruishaarderberg en de Kruishaarse Heide werd nog de fruitpost op 37 km bereikt ten huize De Kokkehut te Putten. In de tuin stonden naast een paar niet-natuurlijke paddestoelen kaboutertjes. Later zagen we op internet dat bijna iedere internetfotograaf deze kaboutertjes vereeuwigd hadden.

De Kruishaarderberg is geen echte berg maar om een akker omringd door een aardenwal. Vanuit de verte zag deze omwalling er naar Nederlandse begrippen uit als een berg vandaar de naamgeving. De Kruishaarderberg is een mysterieus object en over de ontstaansgeschiedenis en de oorspronkelijke functie gaan vele verhalen de ronde. Was het een Germaanse offerplaats, omheinde akker of een legerplaats? Is het een schepping van de natuur of is het door mensenhanden gemaakt? Het vermoeden bestaat dat een troep soldaten omstreeks 1500 de aarden wal heeft opgeworpen ter bescherming van een tijdelijk kampement. Vervolgens zou het binnenterrein in gebruik zijn genomen als akker, waarbij de met dicht houtgewas begroeide wallen dienden als wildkering.