De Alblasser molentocht met WS78.

Op zaterdag 19 januari 2008 organiseerde WS78 een 40 kilometer lange wandeltocht vanuit Dordrecht. De start lag op 2 kilometer vanaf het station en had als startlocatie de atletiekhal op sportpark Halmaheiraplein, bij atletiekvereniging Parthenon.
Wij hadden een week te voren gehoord van een bestuurslid op een FLAL-tocht te Beetsterzwaag dat er vanaf half negen gestart zou worden in groepjes van 100 man. Dit omdat na 5 kilometer op het parkoers een waterbus gebruikt zou worden waar maximaal 100 mensen op konden.
Het was om half negen nog niet echt licht. Bovendien voelde het wat vochtig aan, hoewel het niet regende en daarom besloten we het fototoestel in onze rugzak te laten zitten. Dat bleek later ook niet zo heel erg te zijn. Want de eerste 5 kilometer van het parkoers was zo mooi dat er anders veel te veel foto's gemaakt zouden worden en dat kost te veel tijd bij een 40 kilometer wandeltocht.
Na de start liepen we eerst naar het oorlogsmonument op het Sumatraplein. Daarna liepen we door het Merwesteinpark waarbij we langs een hertenkamp kwamen.
Via de St. Jorisbrug kwamen we op de wandeling Rondje Dordt uit. Heel indrukwekkend was het klooster van de Augustijnen rondom de binnenplaats het Hof. Daarna kwamen we langs een school met de fraaie naam Centenschool
Voorbij de Augustijnenkerk kwamen we bij de Wijnbrug en volgden de gelijknamige Wijnstraat. Vervolgens passeerden we het monument van de gebroeders De Witt op de Visbrug. Voor het stadhuis aanschouwden we de twee grote leeuwen. Tussendoor hadden we nog een keer uitzicht op de molen Kyck over den Dyck, een stellingmolen uit 1713.
Via de Pottenkade liepen we om de Grote Kerk heen. Zowel van de Wijnbrug, de Lombardbrug en vanaf de Pottenkade zagen we de fraaie bebouwing langs het water. Het leek hier wel wat op Venetië. Verderop staken we de 40 meter lange, in 1590 aangelegde Lange IJzerenbrug over. We passeerden verschillende havens van Dordrecht met onder andere het industriële monument de Straatman scheepstakelinstallatie.
Eén van de meest fraaie bouwwerken was wel het Groothoofd met zijn Groothoofdspoort. Even later arriveerden we bij de Fast Ferry, die ons na 10 minuten wachten naar het Havenhoofd van Papendrecht bracht.
De waterbus was vrijwel geheel bezet. Er waren bijna alleen maar zitplaatsen en ook nog eens overdekt. Na de oversteek van de Beneden Merwede bij de monding van het Wantij en nabij de samenkomst van de Oude Maas en de Noord volgden we het Aviolandapad. Door de wijk Westeind van Papendrecht kwamen we uit bij natuurgebied Noordhoekse wiel. Vlak voordat we dit natuurgebiedje betraden lag aan onze rechterhand de fundamenten van een oude ruïne.

De naam Papendrecht duidt op het gebruik van de 'drecht', de plaatselijke rivierovergang (overzet), door Rooms-Katholieke geestelijken (papen) in vroegere tijden. Papendrecht is van oorsprong een vrije heerlijkheid, eigendom van onder meer het geroemde geslacht van de Van Brederodes. Inmiddels is het oude dijkdorp uitgegroeid tot een dynamische gemeente met moderne woningbouw, veel voorzieningen, groen en bedrijvenparken.
De Stichting Dorpsbehoud Papendrecht houdt de geschiedenis van het Alblasserwaardse dijkdorp levend in haar museum.

Begin 2007 wordt de Betuweroute opgeleverd. Direct vanaf de start kunnen er tien goederentreinen per uur per richting over het traject rijden; totaal vierhonderdtachtig per dag. In praktijk zullen het er in eerste periode rond de honderdvijftig per dag zijn. Niet alleen de vervoerders en verladers, maar een groot deel van de Nederlandse economie profiteert vanaf dat moment van de mogelijkheid om goederen in één ruk en zonder oponthoud van de Maasvlakte naar de Duitse grens (en verder Europa in) te vervoeren. Immers, de concurrentiepositie van de Rotterdamse haven en van Nederland als transport- en distributieland wordt versterkt.
Enige cijfers van de Betuwelijn:
Lengte : 160 kilometer
Lengte geluidsschermen : 160 kilometer
Aantal faunapassages : 190
Lengte tunnels : 18 kilometer
Aantal tunnels : 5
Elektrificatie : eerste spoorlijn in Nederland op 25 kV
Lengte verdiepte ligging : 7,5 kilometer
Aantal viaducten en bruggen : 130
Lengte viaducten en bruggen : 12 kilometer
Aantal bovenleidingportalen : 5.600
Aantal dwarsliggers : 600.000
Aantal wissels : 155

Daarop werd het Alblasserbos bereikt. Dit bos doorkruisten we op weg naar de rivier Nauw Alblas. Daarbij was een eerste kennismaking met enige blubberpaadjes. Daar zouden we later nog talrijke malen van mogen genieten of zo u wilt van balen. In Alblasserdam kwamen we dan eerst langs het water Nauwe Alblas.

De Alblas begint als de Graafstroom, waar de gemeente Graafstroom naar vernoemd is. Tussen Bleskensgraaf en Oud-Alblas wordt het riviertje de Alblas genoemd. Ten westen van Oud-Alblas kent de Alblas een grote bocht naar het noorden toe en weer terug naar het zuiden, die wordt afgesneden door de Nauwe Alblas. Het riviertje stroomt uiteindelijk bij Alblasserdam de Noord in.

We staken de Alblas over via de Oude Torenbrug. Volgens ons was dit nog niet zo'n oude brug, want op een kaart uit 1986 stond deze brug nog niet ingetekend.
Even voor een winkelcentrum in Alblasserdam hielden we op 15 kilometer een rust in een bushokje. We zaten daar wel beschut tegen de wind, maar niet tegen oplettende wandelaarsblikken. Want een jonge dame uit het Limburgse Heerlen zette ons al etend op de foto.
Langs de Middelwetering werd Alblasserdam verlaten. We naderden spoedig polder Midweer en kregen nu fraaie uitzichten op molens. We konden de innerlijke druk om ons fototoestel in de rugzak te laten zitten niet meer onderdrukken. Temeer daar het inmiddels voor 99,9 % droog was. En het komt niet zo vaak voor dat wij geen foto's maken tijdens wandeltochten. De laatste keer dat dit het geval was, was op 26 december 2007.
Nadat we de Middelwetering even hadden verlaten, liepen we er opnieuw langs. Verderop voer pleziervaartuig Smaragd1 op de Noord ons tegemoet. Iets verderop kregen we het uitzicht op een groen kleurig schip uit Zeebrugge waar heel aparte attributen aan boord zaten. We maakten verschillen keren foto's van fraaie huizen langs de weg in Kinderdijk, gemeente Nieuw Lekkerland. Eenmaal had de bewoner van een huis twee grote breiende poppen voor het raam gezet met daarnaast de voorkant van een doos met de afbeelding van Ot en Sien.

Kinderdijk trekt toeristen uit de gehele wereld met zijn 19 molens van de Stichting Werelderfgoed Kinderdijk. Na 1600 wordt het steeds moeilijker de afwatering van het drassige gebied in het westelijk deel van de Alblasserwaard te regelen. Eerst zijn er boezems gegraven voor de afwatering van de Grote Waard, in de periode 1738-1740 worden de molens gebouwd. Zij moesten het overtollige water uit de polder pompen en via de boezems lozen op de rivier de Lek.
De moderne gemalen nemen tegenwoordig hun functie over. De molens zijn landschappelijk mooi gelegen en de draaiende molenwieken bieden voor de vele bezoekers een indrukwekkend schouwspel.

Bij zaal De Klok was de grote rust ingericht. De afgelegde afstand bedroeg 19½ kilometer. Na de rust kwamen we langs de kerk van Kinderdijk. Vlak voor het Smitgemaal kregen we uitzicht op de watertoren van Krimpen aan de Lek.

Slanke 47,2 meter hoge watertoren uit 1910 in een traditioneel ambachtelijke stijl met neorenaissancemotieven door Visser & Smit uit Papendrecht. De watertoren is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde. Het is een karakteristiek voorbeeld van een utilitair gebouw uit het begin van de 20e eeuw. Beeldbepalend gelegen aan de dijk tussen Krimpen aan de Lek en Lekkerkerk.

Aan de achterkant van het Smitgemaal zagen we grote schoepen het water ophoog brengen. Daarop liepen we de Molenkade op en de Alblasserwaard weer in. Dit gebied is het beroemde Unesco Werelderfgoed met 19 molens, waaronder 8 ronde stenen molens en 8 achtkante met riet gedekte molens.
We werden ingehaald door de man die het wandelboekplaatje had verzorgd. Hij wees ons de wipwatermolen aan die het wandelplaatje sierde. Deze wandelaar heeft trouwens alle WS78 tochten tot nu toe gelopen.
We volgden nu het pad tussen de Hooge Boezem van de Overwaard en de Hooge Boezem van de Nederwaard. Daarbij hadden we uitzicht op talrijke molens. Ook de al eerder genoemde wipwatermolen passeerden we. Later zou blijken dat de stand van de molen anders was als op het plaatje. De weerspiegeling ontbrak deze dag uiteraard. Want af en toe vingen we lichte motregenflarden op. En dat is geen weer om weerspiegeling in het water te zien.
We bereikten de noordoostkant van Alblasserdam en nu werd het hoogtepunt van de wandeling bereikt. Voor sommige was dit het dieptepunt van de wandeling. Want we liepen hier over een Tiendweg door polder Kortland. En deze tienweg was een relatief smal pad met aan weerszijde sloten. Het graspad was nu echter omgetoverd in een modderpad. Toen we halverwege deze Tiendweg liepen, bedachten we, dat we goed moesten oppassen en niet moesten uitglijden of iets breken. Want een ziekenauto kon hier niet komen. Zelfs de parkoersbewakers hadden het hier moeilijk tot onmogelijk vanwege hoge hekken, waar wij wandelaars overheen of langsheen klauterden.
We werden ingehaald door twee Noord-Hollanders. Eén van hen hoorden we zeggen: " op zo’n pad hebben we bij WS78 jaren moeten wachten". De stemming zat er bij hen dus goed in. De wind was best krachtig. We moesten even terugdenken aan de WS78 tocht vanuit Gouda waarbij we op een soortgelijk pad liepen, maar dan zonder bomen en waarbij toen een parkoersbewaker het water in werd geblazen. Zo erg was het nu niet.
Na buurtschap Kooiwijk en de Kooiwijkse molen liepen we verder langs Polder Noordzijde. Deze polder lag ten noorden van Oud-Alblas. Opnieuw betraden we een Tiendweg. Deze was slechts 2 kilometer lang. We konden hier 18 maal van een hekje genieten waar we overheen moesten. Welke oudgediende van WS78 kan zich nog de wandeltocht vanuit Wateringen herinneren van 17 november 1979. Toen vonden we 10 hekken al veel.
Net na de oversteek over de Alblas, maar nog 100 meter voor de koffiepost hadden we opnieuw een rust in een bushokje. We zaten daardoor enigszins uit de wind en droog. En dat heb je lang niet altijd op een verzorgingspost. We kregen verschillende opmerking te horen, zoals:

• gaat het niet meer, gaan jullie met de bus terug
• 100 meter verderop heb je de verzorgingspost
• de bus gaat hier op zaterdag niet hoor
• busje komt zo

Vlak voor molen De Hoop (deze ronde stellingmolen uit 1844 maalt nog iedere week 500 kilo tarwe) was in Oud-Alblas de koffiepost. We troffen hier onze Belgische wandelvriend uit het Antwerpse. De betere helft was er helaas niet bij. Maar misschien was dat ook wel een mooi weer loper. Na de koffiepost betraden we nabij de Wingerdse Molen, een wipwatermolen, een drassig weiland.
Het Alblasserbos langs de N214 lieten we links liggen vanwege een parkoerswijziging. De parkoerswijziging was niet vanwege een stremming, maar het parkoers dreigde te zwaar te worden waardoor er anders teveel wandelaars in het donker bij de finish zouden aankomen. Een paar doorgewinterde Noord-Hollanders, de twee al eerder aangehaalde wandelaars, volgden toch de officiële route.
Op korte afstand langs de N3 in Papendrecht was de fruitpost. De banaan smaakte prima.
We staken nog de A15 snelweg over. Tenslotte staken we via de Merwede brug de Beneden Merwede over. Na de Wantijbrug en de Aart Alblasbrug, genoemd naar een oorlogsheld die omkwam in Mauthausen, kwamen we bij de finish.
We bereikten de finish over het traject dat de beginroute was van de vorige WS78 tocht vanuit Dordrecht op 7 januari 2006. De totaal afgelegde afstand bedroeg 41 kilometer. Tellen we daar tweemaal 2 kilometer op, de afstand naar het station visa versa, dan komen we op 45 kilometer uit.
Na afloop van de tocht haalden we de ingetekende route bij de boetiek op.
Als we zaterdagochtend met de trein naar Dordrecht waren gegaan, dan bestond de kans dat we in Rotterdam een overstap zouden missen vanwege een krappe overstaptijd. Bovendien hadden we gehoord dat er al om 8.30 gestart kon worden op deze tocht. Daarop besloten we vrijdagmiddag al naar Dordrecht af te reizen en hier te overnachten op een adresje van de Stichting Vrienden op de Fiets. We troffen een adres waarvan de gastheer en gastvrouw in het verleden ook WS78 tochten hadden gelopen en wel in de jaren 1981 tot 1988. Toen we ook nog eens hoorden dat ze vaak op internet kijken, maakten we snel onze internetpagina bekend.
Er was nog een verrassing op dit adres. Er was een echtpaar uit Amersfoort die hier ook overnachten voor de WS78 tocht. Op 18 maart 2006 werd aan dit wandelechterpaar na afloop van de WS78 tocht vanuit Maarn “De Enthousiaste Wandelschoen” uitgereikt.
Rest ons nog de organisatie weer hartelijk te danken voor deze tocht.

Henri Floor & Coos Verburg

Klik