Marketentsterwandeltocht

Op dinsdag 7 oktober 2025 begonnen wij onze dag vol verwachting. Vanuit ons vakantieadres De Kempervennen van CenterParcs reden wij richting Leopoldsburg, een gemeente met een rijke militaire geschiedenis, voor deelname aan de Marketentsterwandeltocht, georganiseerd door WSV De Kampse Wandelaars.


Startpunt en deelnemers
De start vond plaats in Zaal Orbis, een lokaal ontmoetingscentrum in het hart van Leopoldsburg. Er deden maar liefst 568 wandelaars mee, een indrukwekkend aantal dat getuigt van de populariteit van deze tocht. De best vertegenwoordigde wandelclub was WSV Milieu 2000 uit Lommel. Helaas verliep de dag voor één Nederlandse deelnemer minder voorspoedig; hij moest uiteindelijk worden overgebracht naar het ziekenhuis in Mol.


De routes
Er waren twee grote lussen van elk 10 kilometer uitgezet.
De noordelijke lus kon worden ingekort tot 6 km.
De zuidelijke lus tot 4 of 8 km.
Wij kozen ervoor om samen de volledige noordelijke lus van 10 km te lopen. Later liep ikzelf nog de 4 km-route, die ook toegankelijk was voor rolstoelgebruikers.


Onderweg: bijzondere plekken en ontmoetingen

YAP repetitielokalen
Onze route voerde ons eerst langs de YAP repetitielokalen, een bruisend muziekcentrum aan de Guillaumelaan. YAP vzw (Young Artists Promotion) is een lokaal platform voor muzikanten en artiesten. Het biedt repetitieruimtes, een concertzaal en organiseert optredens met zowel gevestigde namen als jong talent. De sfeer is informeel maar professioneel, gedragen door een team van enthousiaste vrijwilligers.


Baekelandt
Daarna wandelden wij langs Baekelandt, een sport- en recreatieveld dat dienstdoet als multi-sport pitch. Deze open ruimte ligt vlak bij YAP en wordt gebruikt voor diverse sportactiviteiten. Het is een rustige plek waar de lokale gemeenschap samenkomt voor beweging en ontspanning.


Militaire visvijver Patria
Verderop kwamen wij langs de militaire visvijver Patria, een serene plek die deel uitmaakt van het militaire domein. Hier werden wij ingehaald door een voor ons bekende Belgische vrouw, wat zorgde voor een vrolijke onderbreking van onze tocht. Bij een heideveldzagen we een bord dat aangaf op welke tijdstippen er gejaagd wordt op everzwijnen. Meer over de overlast van everzwijnen vindt je onderaan in dit verslag.


Koninklijke Park
Aan het einde van de 10 km-lus liepen wij door het Koninklijke Park, een historisch aangelegd park dat ooit deel uitmaakte van het koninklijke verblijf van Leopold I. De statige lanen en oude bomen gaven onze wandeling een vorstelijke afsluiting.


De 4 km langs Kamp Beverlo
De 4 km-route leidde ons langs de terreinen van het Kamp van Beverlo, het grootste militaire oefenterrein van België. Dit kamp werd opgericht in 1835 als strategische verdedigingspost tegen Nederland. Het beslaat 55 km2 en bestaat uit heidegebieden, landduinen, vennen en moerassige zones. Dankzij het militaire gebruik bleef de natuur hier uitzonderlijk goed bewaard.

Het kamp heeft een rijke geschiedenis:
In de 19e eeuw verbleef koning Leopold I hier regelmatig.
Tijdens WOI werd het kamp bezet door Duitse troepen, die het verder uitbouwden.
Vandaag de dag is het een Natura 2000-gebied, beheerd door het Agentschap voor Natuur en Bos, met bijzondere fauna zoals de boomleeuwerik en de nachtzwaluw.



Reflectie
Wij kijken terug op een prachtige dag vol natuur, geschiedenis en ontmoeting. De Marketentsterwandeltocht bood ons niet alleen een sportieve uitdaging, maar ook een inkijk in het rijke erfgoed van Leopoldsburg. Van muziek tot militair verleden, van visvijvers tot koninklijke parken ― deze wandeling was een ware ontdekkingstocht.


Ik heb opgezocht wat de betekenis van marketentster is:
Een marketentster was een vrouw die vroeger met het leger meereisde en zorgde voor de bevoorrading van soldaten. Ze verkocht eten, drank, tabak en andere benodigdheden aan militairen, vaak vanuit een kar of tent. De term komt van het Franse "marchande d’enseigne" of het Duitse "Marketenderin".
Marketentsters waren actief vanaf de 17e eeuw tot in de 20e eeuw, vooral tijdens veldtochten.
Ze waren vaak de echtgenotes of familieleden van soldaten. Naast verkoop, boden ze ook verzorging en gezelschap aan troepen. Bij wandeltochten zoals de Marketentsterwandeltocht verwijst de naam symbolisch naar deze historische figuren:
Het benadrukt het militaire erfgoed van de regio (zoals Kamp Beverlo).
Het geeft de tocht een nostalgische en culturele insteek.
Dus als wij deelnemen aan zo’n tocht, stappen we als het ware in de voetsporen van deze sterke vrouwen die een onmisbare rol speelden in het leven van soldaten.

Everzwijnjacht in Leopoldsburg is een terugkerende en intensieve maatregel om de overlast van wilde zwijnen in toom te houden. De gemeente werkt hiervoor nauw samen met Defensie, het Agentschap voor Natuur en Bos, en lokale wildbeheereenheden (WBE’s).

Waarom wordt er gejaagd op everzwijnen?
De populatie everzwijnen in en rond Leopoldsburg is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dit leidt tot:
Schade aan tuinen, landbouwgronden en natuurgebieden
Verkeersongevallen, vooral ’s nachts
Overlast in woonwijken, waar zwijnen op zoek gaan naar voedsel


Drukjachten: hoe werkt het?
 De voornaamste methode is de drukjacht, waarbij drijvers de dieren opjagen richting jagers die op verhoogde posten (drukjachtbokken) staan. Dit verhoogt de veiligheid, omdat jagers naar beneden schieten en kogels in de grond terechtkomen.

Organisatie van de jacht:
 Wegen en fietspaden worden tijdelijk afgesloten.
Waarschuwingsborden geven aan waar en wanneer er gejaagd wordt.
De jacht vindt vaak plaats op en rond het militair domein van Kamp Beverlo, een uitgestrekt gebied waar veel everzwijnen leven.


Resultaten en uitdagingen
 In juni 2023 werden 14 everzwijnen geschoten in zones zoals het Koninklijk Park, Nieuw Park, Malakoff en Schrikheide.
Tijdens het vorige jachtseizoen werden in de vallei van de Zwarte Beek zelfs 750 evers afgeschoten.
Toch blijft het probleem bestaan: na een drukjacht in december 2024 werden opnieuw loslopende everzwijnen gesignaleerd in woonwijken zoals de Diestersesteenweg, wat leidde tot gevaarlijke situaties.

Veiligheid en gedrag
 De gemeente roept inwoners op om:
Geen voedsel of compost in de tuin te laten liggen.
Everzwijnen nooit te voederen, omdat dit hen aantrekt.
Waarschuwingsborden te respecteren tijdens jachtperiodes.
Er zijn meldpunten zoals wildinzicht.be waar burgers everzwijnen kunnen rapporteren.


Conclusie
 De everzwijnjacht in Leopoldsburg is een noodzakelijke maar complexe operatie. Ondanks intensieve jachtmaatregelen blijft het gedrag van de dieren onvoorspelbaar. De balans tussen veiligheid, natuurbeheer en dierenwelzijn blijft een uitdaging voor de gemeente en haar partners.

HIER voor de betekenis van de buttons die boven aan dit verslag staan.

Henri Floor