13e Drents Friese Wold Wandelvierdaagse 2007, 3e wandeldag, zaterdag 26 mei 2007.

Om half acht vertrokken we deze dag. Veel 30 kilometer lopers waren ook reeds vertrokken. Het had de voorgaande nacht flink geregend. Vlak voor de starttijd had het ook nog geplensd. Maar tijdens de wandeling heeft het niet geregend. Een Belgische wandelaar schreef in zijn verslag of hier een Sinte Diever is die geregeld had dat het tijdens de wandeling droog zou blijven.
Door buurtschap Olden Diever verlieten we de bebouwde kom. Ons pad voerde in zuidelijke richting en kwam daarbij door De Broeken en de Oosteresch. Daarna kwamen we door Wittesheuvel waarbij we het plaatsje Wittelte rechts lieten liggen
We bereikten de Drentsche Hoofdvaart en staken deze over via de Wittelterbrug.

Drentsche Hoofdvaart, Kanaal, gegraven tussen 1769 en 1780.
Het vormt de verbinding tussen Assen en het Meppeler Diep. Het kanaal heeft zijn ontstaan te danken aan de wens van de Landschap Drenthe om haar venen in de marken Witten en Halen te ontsluiten en te exploiteren. Een goede afwatering en bevaarbaar water was hierbij noodzakelijk. Daarvoor kon gebruik worden gemaakt van delen van de reeds aanwezige Smildervaart, die vanaf 1750 tussen Meppel en Dieverbrug was gegraven ter vervanging van het riviertje De Oude Vaart.
In 1771 kon de eerste landschapsturf worden afgevoerd richting Meppel. Het laatste deel van het kanaal, vanaf de Grietmanswijk tot de Kolk in Assen, kwam in 1780 gereed. Aanvankelijk heeft het kanaal negen sluizen gekend: de Paradijs-, Boskamps-, Pastoors- (later Haveltersluis), Uffelter-, Wittelter-, Diever-, Halfwegen-, Haar- en Venesluis. De Boskamps-, Wittelter- en Halfwegensluis zijn inmiddels al lang opgeruimd. Het kanaal heeft thans nog wel een functie als vaarweg voor de recreatievaart, maar niet meer voor de beroepsvaart.

We passeerden een weiland waarbij een veulen naast een merrie stond. De grond was nat met waterplassen er omheen. Even liepen we nog langs de Drentse Hoofdvaart, maar spoedig werd camping Wittelterbrug bereikt. Hier was de eerste rustpost op 5,7 km
We staken via een brug de Oude Vaart over. Verderop liep ons pad langs de Oude Vaart. De verharde weg ging bij twee piknikbanken over in een zandweg. Daardoor doorkruisten we een gebied met de naam Hooge Stukken. Hier was ook een stuw in de Oude Vaart met dezelfde naam. De zandweg ging over in een fietspad, waarbij we nog steeds de Oude Vaart volgden.
We staken de eerste Uffelterbrug over en bereikten daarop restaurant Frederikshaven. Deze uitspanning kenden we ook al van een FLAL tocht. Op 10 maart 2007 hadden we nog een tocht vanuit Uffelte gelopen. De afgelegde afstand bedroeg hier 11,6 km. We hielden hier een rust en dronken koffie.
Ik zag hier een man met een hoed op zitten. Deze hoed was precies dezelfde hoed als ik heb. Ik had nog niet eerder, sinds ik mijn hoed had gekocht, iemand met zo'n hoed op zien lopen. Daarop liep ik naar hem toe en zei: "wat een mooie hoed heb je op". Gelijktijdig liet ik mijn hoed zien en hij moest er erg om lachen. Het bleek dat de man uit België kwam en ergens tussen Brussel en Leuven woonde. Later zagen we hem nog diverse malen, mede omdat hij ook de 40 kilometer liep.
Na de rust liepen we door Uffelte naar de tweede Uffelterbrug. Daarbij kwamen we nog langs verschillende oude boerderijen. Over de Amserweg liepen we naar landgoed Rheebruggen en doorkruisten dit landgoed. Ook hier stonden enige fraaie boerderijen.

Het landgoed Rheebruggen ligt op een keileem- en zandopduiking omringd door uitgestrekte vochtige groenlanden. De aantrekkelijke beslotenheid van het landgoed contrasteert sterk met de weidse openheid van het omliggende agrarische gebied.Het middeleeuwse woord Rhee of Rede staat voor waterloop of riet. Over het landgoed loopt dan ook een stroompje dat bekend staat onder de naam Scheidgruppe. Deze Scheidgruppe vormt de grens tussen de gemeenten De Wolden en Westerveld.
Een markant element op het landgoed is het ‘Borgbargien’; een middeleeuwse woonterp waarop waarschijnlijk eens een houten of stenen woontoren heeft gestaan. Mogelijk heeft de geschiedenis van deze woontoren de aanleiding gegeven tot het ontstaan van de legende van ‘De beuze Jaeger’.
De oudste berichten over het gebied Rederbroec dateren uit 1382. Het landgoed is lange tijd een adellijke bezitting geweest, gedomineerd door de havezate Rheebruggen. Het terrein is een zeer oud cultuurlandschap in het stroomgebied van de Oude Vaart tussen Uffelte en Ansen. Het huidige landschap is het resultaat van een lange ontginningsgeschiedenis. De vele lanen, wallen, hakhoutcomplexen en het opgaande loofbos bepalen het karakter. Vier monumentale boerderijen en talloze omwalde akkers of kampen benadrukken de activiteiten van de mens die het gebied haar huidige vorm gaf. De boerderijen op het landgoed behoren allemaal tot het nieuw-Drentse type met dubbele zijbaanders en zware rieten daken. Tot de inkomsten van Landgoed Rheebruggen, destijds eigendom van het geslacht Van den Clooster, behoorden, naast de opbrengsten van de agrarische productie en de houtverkoop, ook het heffen van tol. In 1619 verkreeg de Heer van Rheebruggen het recht om tol te heffen van het verkeer tussen Ansen en Uffelte.
Het Huis Rheebruggen is in 1835 afgebroken. De reden daarvoor is in onze eeuw onvoorstelbaar: de eigenaar van het huis slaagde er niet in om een geschikte huurder te vinden! Van de vroegere havezate zijn alleen nog de gracht en de visvijver aanwezig. Enkele zandstenen versierselen van het huis zijn in de voorgevel van de boerderij met huisnummer 8 aangebracht.

Tussen Uffelte en Havelte ligt het Uffelter Binnenveld: een prachtig mooi stukje Drents landschap: prachtig ‘oerbos’, besloten heideveldjs , raadselachtige bosvijvers, grillige vliegdennen, bloeiende schraallanden en de mooiste vennetjes. Een lust voor het oog én voor het oor. Wie hier een middagje gewandeld heeft, weet één ding beslist zeker: de kikker voelt zich minstens net zo goed als u thuis op het Uffelter Binnenveld...
De naam ‘Binnenveld’ herinnert aan de bijzondere ligging van het terrein. Meestal was het in Drenthe zo dat het veld rond de dorpen buiten het cultuurland lag; het ‘buitenveld’ dus. Soms echter lagen de dorpen zo dicht bij elkaar dat de cultuurgronden een heideterrein omsloten, zoals hier bij het Uffelter Binnenveld.
In het bos zijn twee sporen van menselijke activiteiten duidelijk van elkaar te onderscheiden: de grillige loopgraven en de rechte walletjes die door de eigenaren van de grond als perceelgrens werden opgeworpen. Als een echt Drents bos is het bos op het Uffelter Binnenveld relatief jong. Op de kaarten van rond de eeuwwisseling is het Binnenveld nog vrijwel boomloos getekend. Pas in de jaren twintig begon de hei bebost te raken; deels als gevolg van natuurlijk opschot toen de schaapskudden van de heide verdwenen, deels bewust aangeplant als productiebos.

De Nederlandse hervormde kerk te Havelte werd in 1310 gesticht als afsplitsing van de Clemenskerk te Steenwijk. Hierbij is gebruik gemaakt van de overblijfselen van een Romaanse kapel. Toentertijd waren het de bewoners van omliggende dorpen, die vergunning kregen om een kerk te bouwen. Dit verklaart, waarom de kerk niet in de bebouwde kom staat. De toren dateert van 1410 en de fraaie preekstoel van 1660. Het orgel, gebouwd in 1819 door C. van Oekelen te Groningen, is in 1897 ingewijd.
Het Chamadron is een orgel met alleen tongwerken, opgesteld om buiten beluisterd te kunnen worden alsof er trompetspelers vanuit een toren spelen. Het instrument in de Havelter toren bestaat uit 50 koperen pijpen. De pijpen variëren in lengte van10 tot 230 cm. De windlade met de pijpen staat gemonteerd op rails. Op deze manier kunnen de pijpen door de galmgaten van de toren worden geschoven als het instrument wordt bespeeld.
De naam "Chamadron" is afgeleid van het woord 'chamade', dat in de Spaans-Portugese orgelbouwtraditie staat voor de horizontale tongwerken op een orgel.
Het chamadron verrast de toerist met zijn muziek vanuit de galmgaten vanuit de oude Havelter toren. Het geluid van het instrument lijkt in de onderste octaven op een kromhoorn en roept de atmosfeer op van de oude middeleeuwse muziek. Middeleeuwse muziek voor blaasinstrumenten is dan ook bij uitstek geschikt om op het instrument uit te voeren. Er wordt voortdurend gezocht naar voor het instrument geschikte muziek.

Spoedig daarop werd een rustpost bereikt op 23,9 kilometer. Deze was gelegen in het Brugelhuus op camping Hesselte. Binnen brandde de open haard. Na twee warme dagen waarbij we in de korte broek konden lopen was het deze dag een stuk frisser. In het Brugelhuus was de kantine ingericht met oude apparatuur zoals een jukebox, oude radio's en een oude bandrecorder.
We verlieten Havelte over een golfterrein. Gelukkig hebben we geen golfballen tegen ons hoofd gekregen. Ons pad liep verder langs het Uffelter zand naar Uffelte. Nu liepen we verder langs de noordwest kant van Uffelte met talrijke fraaie boerderijen aan een zandweg.
Over de Postweg werd het Oosterzand bereikt. Vlak voor de mobiele post, die op 29,9 kilometer lag, lag tussen twee bomen een grote zwerfsteen met het opschrift "ooster- en westerzand".
Daarna zetten we koers naar Wittelterbrug. In een weiland zagen we nog een witgekleurd veulen bij zijn moeder staan. Na het Old Timer museum voor tractoren en auto's kwamen we nog langs een weiland met struisvogels. We zagen geen struisvogels die zijn kop in het zand had gestoken. Daarop werd de Drentse Hoofdvaart weer bereikt en overgestoken over de Wittelterbrug. Dezelfde naam heeft de er vlak bij liggende camping en hier was de laatste rustpost. De afgelegde afstand bedroeg hier 34,2 kilometer.
Langs de Drentse Hoofdvaart liepen we naar de Oude Dieverbrug en staken hier de Drentse Hoofdvaart over. We maakten nog een foto van de ernaast gelegen brugwachterwoning.
Toen Diever werd bereikt kwamen we nog langs IJsbaan Thialf alvorens de finish werd bereikt. De totale afstand bedroeg 39,0 kilometer.
Het IVV-nummer was 16650.

Henri Floor