|
|
Met de FLAL vanuit Oosterwolde |
Op zaterdag 23 oktober 2004 organiseerde de FLAL een wandeltocht over de afstanden van 25, 40 en 50 km vanuit Oosterwolde. Wij kozen het 40 km parkoers.
Oosterwolde ligt globaal tussen Assen en Heerenveen in de provincie Friesland. Oosterwolde behoort tot de gemeente Oostellingwerf en bestaat verder nog uit de dorpen en of buurtschappen: Appelscha, Donkerbroek, Elsoo, Fochteloo, Haule, Haulerwijk, Langedijke, Makkinga, Nijeberkoop, Oldeberkoop, Ravenswoud en Waskemeer.
Omdat wij deze plaats op zaterdagochtend niet voor 9.00 uur konden bereiken, waren wij al de voorgaande dag naar toe afgereisd. We overnachtten hier op een adres van de Stichting Vrienden op de Fiets. Op dit adres komen ook nog al eens wandelaars die de Domelapad lopen. Dit 165 km lange pad (LAW 101) loopt van Haren naar Steenwijk.
Op zaterdagochtend begaven wij ons van ons overnachtingsadres lopend naar de start. Maar na een paar honderd meter stopte een auto met daarin twee dames. Zij vroegen aan ons of wij ook de J. Frankensingel wisten. Wij zeiden daarop, dat we niet zo bekend waren in Oosterwolde, maar ook op weg waren naar de start van de wandeltocht. Daarop werden we uitgenodigd om met de twee dames mee te rijden. We hadden een plattegrond van Oosterwolde bij ons, zodat we hen nog van dienst konden zijn.
Deze wandeltocht had de naam Tjonger-wandeltocht.
De Boven-Tjonger, het Grootdiep en het Kleindiep vormen samen de Tjonger of het Tjongerkanaal. Daar waar het een recht afwateringskanaal is wordt dit deel ook wel Kuinder genoemd.
Tjonger is de Friese, Kuinder de Stellingwerfse naam. De rivier is van oudsher de taalgrens. De Stellingwerven, op de oostoever, waren oorspronkelijk Drents. In de 14e eeuw scheidde de streek zich van Drenthe af en tot de 16e eeuw was hij onafhankelijk, daarna kregen de Friezen het voor het zeggen. Maar Fries spreken ze er niet. Officieel heet het dialect Oer-Tjongersk, maar de Friezen noemen het "krûm"(krom dus).
De start was vanuit het verenigingsgebouw Het Anker. Reeds om 8.45 uur mocht gestart worden, waarschijnlijk vanwege de drukte in het startgebouw. Later zou blijken dat 385 wandelaars de weg naar Oosterwolde hadden gevonden.
Het was deze dag een druilerige regendag. Daarom deden we al meteen bij de start de regenkleding aan, die alleen op de twee grote rusten uitging. Na de start liepen we door een bospassage naar de provinciale N381 weg. Voor de weg lag een hoge dijk, waardoor we de N381 aanvankelijk niet zagen en hier langs enige sloten en door bospassages liepen.
Op weg naar buurtschap Langedijke kwamen we over de Klokhuisdijk langs een begraafplaats met een klokkenstoel. Deze klokkenstoel was vanaf de weg niet goed zichtbaar omdat ervoor een grote solitaire boom stond.
De klokkenstoel van Langedijke is één van de kleinste van Friesland, de klok één van de oudste (1300).
Er kwamen over de Klokhuisdijk wandelaars aangelopen. We dachten eerst dat die wandelaars verkeerd waren gelopen. Maar hun stevige wandeltempo deed ons deze mening veranderen. Het bleek dat het wandelaars waren, die eerder gestart waren en verder in het parkoers liepen. Want het parkoers kwam hier vlak bij elkaar. Nadat we via een smalle bospassage het centrum van Langedijke hadden bereikt verlieten we dit weer bij een beeldhouwerk. Dit stelde een boer voor, die een emmer met melk in een melkbus overgoot.
Vroeger stonden er veel kleine boerderijtjes in Langedijke. Nog niet eens zo lang geleden was 90% van de mensen afhankelijk van landbouw en veeteelt. Langedijke heeft voor een beeld gekozen, dat hieraan herinnert. De melker is een 'figuratief' beeld. Je kunt zien wat het voorstelt. Het beeld is van brons, 135 cm. hoog en staat op de hoek van de Klokhuisdijk en de Stokdijk. Het beeld is gemaakt door de in 1997 overleden Leeuwardense kunstenares Suze Boschma-Berkhout.
Iets verderop zagen we in een schuur met hooi het casco van een Trabant (oostduitse auto) op balen hooi liggen.
Nu zetten we koers naar de natuurgebieden Tronderhaar en Schaopedobbe. We zagen hier prachtige pijpestro-grassen in een geel-bruin-rode kleurschakering. Hier liep ook het Domelapad doorheen. Uitgekomen op een asfaltweg, de Kloosterweg, volgden we deze naar buurtschap Elsloo. Hier was op 14 km de eerste grote rust in Eetcafé Het Anker.
Daarna liepen we Elsloo weer uit en kwamen toen bij natuurgebied Stobbepoel. We kwamen langs de ijsbaan van ijsclub De oefening. Daarna kwamen we door buurtschap Tronde.
Nu volgden we een minder aantrekkelijk traject met een lange verharde weg met auto’s, gevolgd door een brede verkeersweg met een parallelweg weg, waarover wij liepen. Hier langs de N351 verkeersweg lag wel natuurgebied Middelburen, waar we uitzicht op hadden. Doorna volgde verderop een bosgebied, dat ons naar Makkinga voerde. Deze plaats verlieten we langs sportvelden. Buiten Makkinga staken we de gekanaliseerde Kuinder of Tjonger over. We waren nu 4 uur en 45 minuten onderweg en zagen nu pas voor de eerste keer de naamgever van deze tocht.
Nu volgde een mooi traject door bosgebied Ontwijk. We kwamen hier langs een vennetje met eilandje erin. Op het eilandje stond een bord met tekst, die voor ons echter niet leesbaar was. Aan het einde van dit bos stond een grote kei. Hierop stonden de namen van de boswachters die hier tussen 1928 en 1968 toezicht hielden. Landgoed Ontwijk werd in 1928 aangekocht en op 31 december 1968 verkocht aan Staatsbosbeheer. Net buiten het bos stond ook nog een landhuis met de naam Ontwijk.
Door een tunnel onder de N381 bereikten we Donkerbroek. In dit tunneltje was het wapen van Donkerbroek aan een zijmuur bevestigd.
Donkerbroek is één van de vroegere 12 kerspelen, die zich in 1328 hebben aangesloten bij de "Friezen" van Stellingwerf. Het is één van de alleroudste nederzettingen in deze streek. De toeristische route “De Friese Wouden" loopt langs het dorp. Rondom Donkerbroek bevinden zich uitgestrekte bossen en heidevelden.
Tegenover wegrestaurant 't Witte Huis stond het beeldhouwerk "De klokkenluider". Er naast stond een vrijheidsboom die hier in 1997 geplaatst was door de Nachtwakers.
De meeste vrijheidsbomen zijn ter gelegenheid van de Bataafse Revolutie aan het einde van de achttiende eeuw in Nederland geplant. Verreweg allemaal zijn zij verdwenen, slechts uitzonderingen hebben de tijd overleefd. In tegenstelling tot ons omringende landen is de oprichting van deze vrijheidsbomen in Nederland niet van bovenaf opgelegd. In vele plaatsen heeft de oprichting spontaan plaats gevonden.
Even verderop kwamen we bij de Nederlands Hervormde kerk met een begraafplaats en een zeer grote klokkenstoel met twee klokken. Voor de klokkenstoel stond een infobord met de geschiedenis van de kerk en de klokkenstoel. Het eerste vermelde jaartal was 1502. Het laatste jaartal was 1986, toen de klokkenstoel voor het laatst werd gerenoveerd. Ook deze klokkenstoel werd gerenoveerd door de Nachtwakers.
Daarop werd op 29 km de tweede grote rust bereikt in dorpshuis Oan 'd Feart'. De erwtensoep smaakte hier prima. Na de rust liepen we even terug langs de Opsterlandse Compagnonvaart om deze vervolgens aan de overzijde tegengesteld te vervolgen.
We liepen door de Vicariestraat waar op huisnummer 22 een molen in de tuin stond
Vroeger hebben in Donkerbroek twee graanmolens gestaan. Eén is er nagebouwd en aan dorpsbelang aangeboden. De nagebouwde molen is een miniatuur-uitvoering aan de Vicariestraat.
Langs volkstuinen en een school verlieten we Donkerbroek.
In een volgend bosgebied volgden we een traject van de geel/blauw gemarkeerde Friese Woudweg. Er was hier een markering, die niet duidelijk de juiste kant opwees. Maar het platgelopen gras gaf overduidelijk de vervolgroute aan. Opnieuw staken we de Tjonger over, nu de Boven-Tjonger geheten. Daarna doorkruisten we buurtschap Jardinga. Daarna staken we ook nog het Grootdiep over, om vervolgens via bosgebied bij Rikkingahof finishwaarts te gaan. Als laatste staken we (nogmaals) de Opsterlandse Compagnonvaart over.
Het was toch een aardige tocht geworden. Bij de vele bospassages waar we langs- of doorheen liepen, viel het op dat we meestal langs de bosranden liepen. We zagen onderweg ook veel paddestoelen. Enige malen ook de overbekende rode paddestoel met witte stippen. Ondanks het sombere en regenachtige weer zagen we zeer veel kleurschakeringen van bladeren, planten, bomen en paddestoelen. Sommige paddestoelen zagen we in boomholtes. Verschillende zagen we groene varens. De maximumtemperatuur lag op 15°.
Na ons om 16.20 uur afgemeld te hebben, reden we rond half vijf met de bus naar Assen. Hier namen we de doorgaande trein naar Amersfoort. Met de bus reden we verder huiswaarts.
|
Henri Floor
|