|
|
Tweedaagse NS-wandeltocht "Kroondomein", Vaassen - Harderwijk |
Op zaterdag 24 juli 2004 begonnen wij aan de tweedaagse NS-wandeltocht Kroondomein. We reden eerst met de trein naar Apeldoorn. Bij het overstappen in Amersfoort troffen we nog een WS78 bestuurslid. Op NS Apeldoorn aangekomen moesten we het routeboekje ophalen bij het NS-loket. Het gebied rond het station was grotendeels afgezet wegens herinrichting en het leek er op dat er een nieuw stationsgebouw gaat komen. Toen we het stations gebouw hadden bereikt bleek dat aan de spoorzijde geen ingang was. Het NS-loket was vervangen door een NS winkel. Hier verkregen we ons routeboekje. Voor de zekerheid hadden we wel een printuitdraai (in zwart/wit) van de route, zoals die op internet te verkrijgen is. Daarna liepen we naar het vernieuwde busstation. Met de bus reden we naar Vaassen en stapten bij bushalte Vaassen-centrum uit. Hier vlakbij was een grote snackbar met buiten veel banken. De snackbar was uiteraard nog niet open en daarop gingen we op een bank zitten om onze schoenen steviger aan te trekken. Verder stelde we het nieuwe GPS apparaat in dat we de voorgaande dag hadden gekocht. Met dit apparaat is het mogelijk om de route op een aparte kaart uit te printen. Meer mogelijkheden worden verderop besproken.
Vanaf de bushalte liepen we eerst het dorp van Vaassen in en bij de Dorpskerk sloegen we over de markt af. We hadden hier geen mooi uitzicht op de kerk omdat het zicht door talloze marktkraampjes aan het oog werd onttrokken. Even verderop werd kasteel Cannenburch bereikt. Op een bankje zat, in brons, Maarten van Rossum. Hij had nog een plekje vrijgehouden. Wij namen de open plek in en vereeuwigde ons daarop.
Het renaissanceslot Kasteel Cannenburch werd in de 16e eeuw door Maarten van Rossum, legeraanvoerder van de Hertog van Gelre, gebouwd op de grondvesten van een middeleeuwse ruïne. Door vererving kwam het in bezit van de familie van Isendoorn, die het slot ruim riehonderd jaar heeft bewoond. In 1881 stierf dit geslacht uit. In 1951 kwam het kasteel in bezit van de Stichting ‘Vrienden der Geldersche Kasteelen’, die het tussen 1976 en 1981 in oude luister herstelde. Het huis is ingericht in de stijl van de 18e eeuw, de belangrijkste periode.
Verder liepen we door het kasteelpark en passeerden enige vijvers. Daarop volgden we de Emmalaan en liepen daarbij langs een beekje. Daarna passeerden we wasserij Jaspers (de 'Rollekoot').
Bij het landhuis Hattem was vroeger een dubbele watermolen gevestigd, de Hattemsche molen. De molen behoorde tot 1871 bij het landgoed Cannenburgh en was in gebruik als papiermolen. In 1891 is de papierfabricage gestopt en is de molen als wasserij in gebruik genomen. In 1908 werd het bedrijf gemoderniseerd; er kwam een stoomketel met een stoommachine. Omstreeks 1928 werden de oude gebouwen afgebroken en vervangen door een landhuis.
We kwamen hier en later op trajecten van de tweede dag van de Apeldoornse vierdaagse. Althans voor wat betreft voorgaande jaren. Dit jaar (2004) was de start van de Apeldoornse vierdaagse in het zuidwesten van Apeldoorn. Daarom was besloten om de tweede wandeldag van de vierdaagse niet naar het noorden te laten lopen, omdat anders te lang door woonwijken gelopen zou moeten worden. En om het gemis van de tweede dag van de Apeldoornse vierdaagse op te vangen werd nu mede deze NS-tocht gelopen.
Verderop sloegen we af en over de Niersenseweg liepen we in de richting van buurtschap Niersen. We verlieten de Niersenseweg en liepen langs talloze sprengen, hier Hartense Sprengen genaamd. We kwamen uit voor een hekwerk, waar we het pad naar rechts volgden. Dit was ook weer een traject van de 2e dag van de Apeldoornse vierdaagse. En ook nu weer was dit pad modderig, zoals de vaak ook met de Apeldoornse vierdaagse was. Maar het had ook wel flink geregend in de voorgaande weken. We kwamen uit onder buurtschap Niersen op de kruising van de Elspeterweg met de Enkhoutweg. De Enkhoutweg is het verlengde van de Niersenseweg vanuit Apeldoorn. De eerder genoemde Niersenseweg behoort tot de gemeente Epe, net als Vaassen.
We waren al een tijdlang op zoek naar een bankje, maar vonden deze niet. Op de voornoemde kruising aangekomen zagen we een gedeelte van een boom liggen, die echter prima als een zitbank kon voldoen. Wel liepen er een paar mieren op, maar de behoefte aan een rust was toch groter dan bang voor een paar mieren te zijn.
Na een witte slagboom volgden we nu de geasfalteerde Elspeterweg, waar echter geen auto's op mogen komen. De parkoersbeschrijving gaf aan, dat we een zandweg door de bossen konden nemen om de asfaltweg te vermijden. Normaliter zouden we dat wel gedaan hebben. Maar het was nog heel rustig op de weg en het was een mooie weg omzoomd met naaldbomen, berken en de lagere begroeiing van varens en bosbessenstruiken.
De asfaltweg ging over in een zandweg met naastliggend fietspad. We kwamen bij de grens van het Kroondomein. Hier stond een informatiebord over het Kroondomein. Na een wildrooster sloegen we van de zandweg met naastliggend fietspad af. Midden op het pad zat een ouder echtpaar op meegebrachte stoelen. Langs de kant stond hun fietsen. Ze waren duidelijk verrast mensen over "hun" weg te treffen. Nu werd het uitermate rustig op het parkoers. We liepen hier alleen zonder dat we andere wandelaars zagen en fietsers zag je hier, buiten de fietspaden, ook niet.
We waren wat in gedachten verzonken. Er zat een S-bocht in de zandweg. Opeens stak iets ons pad over. We hebben niet goed gezien wat het was. Het was veel te laag voor een ree. Maar toch wel iets groter dan een poes. Vermoedelijk was het een vos.
We kwamen bij een fraai heide gebied, als onderdeel van natuurgebied de Elspeter Struiken.
De Elspeter Struiken grenzen aan het Kroondomein. Het is een afwisselend bosgebied dat bestaat uit gemengd bos van oude vliegdennen en jongere loofbomen met daartussen diverse open plekken met gras, heide en eikenboompjes.
Op een splitsing sloeg de officiële route linksaf. Deze niet gemarkeerde route liep naar het als eerste genoemde officiële overnachtingadres congrescentrum/hotel "Mennorode". Als we op de eerder genoemde splitsing rechtdoor liepen, volgden we daarmee de geel/blauw gemarkeerde Veluweweg. Dit is ook de weg waar deze NS-route haar route aan ontleent. Wij liepen hier rechtdoor, mede omdat wij de route in één dag liepen. Het tweede officiële adres was een Bed & Breakfast-adres in Elspeet en de wandelaars die van die overnachtingsmogelijkheid gebruik zouden maken konden ook deze route vervolgen.
We waren weer eens opzoek naar een bankje. Op een kruising met een waar panorama op een groot heideveld stond een slagboom. Omdat de "boom" van de slagboom vrij laag bij de grond was, diende deze nu voor ons als zitbank. We aten en dronken hier wat van onze meegenomen fourage.
We vervolgden de lange Hoge Weg, een zandweg door de bossen. We passeerden weer een wildrooster. Hier zagen we pas voor de eerste keer het straatnaambordje van de Hoge Weg. We liepen naar het centrum van Elspeet.
Elspeet is een echte toeristenplaats. Dat komt natuurlijk vooral door de prachtige omgeving. Maar Elspeet is ook al een oud dorp. De naam geef dat aan: ‘El’ betekent oud, ‘speet’ ontginning. Oorspronkelijk was het een nederzetting van een aantal verspreid liggende boerderijen. Later werd Elspeet ook belangrijk als pleisterplaats voor de wagens die van Harderwijk naar Zutphen of Deventer reden. Op zondag gaan sommige vrouwen hier nog in Veluwse klederdracht naar de kerk.
Na het postkantoor staken we een drukke doorgaande weg (Uddelerweg) over via een zebrapad. Meteen verlieten we het centrum weer. Nu volgden we een smal grintpad achter huizen langs. We kwamen bij de molen uit.
Hier stond een piknikbank. Deze lieten we niet ongebruikt. Maar nadat we waren lastig gevallen door wespen, besloten we ons verblijf bij de piknikbank aanzienlijk te verkorten.
Langs de molen, die eruit zag alsof hij elk moment in elkaar kon zakken, vervolgden we ons pad. We liepen nu even over de Oude Garderense weg. Nu kwam de splitsing met de tweede overnachtingsmogelijkheid. Wij volgden hier de officiële route, want het moge u duidelijk zijn geworden dat wij de tocht in één dag liepen. Nu liepen we langs een heidegebied van de gemeente Nunspeet.
Daarbij voerde ons pad een flink stuk over ruiterpaden.
We staken de Staverdenseweg over en opnieuw liepen we langs een heideveld. We kwamen uit op een weg met de naam Allee. Hier liepen we noordwaarts. Als we de weg even zuidwaarts waren gevolgd, waren we bij kasteel Staverden uitgekomen.
Rond 1290 heeft graaf Reinoud I een kasteel laten bouwen. Inmiddels is het huidige kasteel het vierde kasteel. Dit is in 1905 gebouwd op de oude fundamenten van het vorige kasteel, dat uit de achttiende eeuw dateert. Het laatste kasteel is in Jugendstilstijl neergezet. Ten behoeve van de helmtooi van de graven en hertogen van Gelre kreeg het kasteel het privilege witte pauwen te fokken. De witte pauwen zijn oorspronkelijk albino's uit een groen en blauw pauwenras. De commissaris van de Koningin van de provincie Gelderland en de burgemeester van de gemeente Ermelo krijgen nog ieder voorjaar de witte pauwenveren aangeboden.
In 1999 ging een actie van start om de tuinen van Kasteel Staverden in oude stijl te herstellen. Het ligt in de bedoeling om de Oranjerie in functie te herstellen en de tuinmanswoning te restaureren. Het Geldersch Landschap zal deze woning als districtskantoor gaan inrichten. De indertijd door Kasteel Staverden ingezette acties waren voor de Postcodeloterij aanleiding om een omvangrijke subsidie te verlenen voor de restauratie van het park. De eerste tekenen van herstel zijn al zichtbaar; het Witte Pauwenstandbeeld is al hersteld.
Langs de kant van de weg stonden enige huizen en voor één van de huizen met de naam Jachtrust stond een bankje. Hier hielden we een rustpauze. Vlak voordat we weer verder wilden lopen kwamen twee dames van begin twintig voorbij gelopen. Zij liepen ook dezelfde NS-route en zij liepen de tocht ook in één dag.
Kort nadat we ons pad vervolgden bestond er een mogelijkheid om af te slaan naar restaurant Herberg De Zwarte Boer te Leuvenum waarbij je ook langs Huis te Leuvenum komt.
Het landgoed Leuvenum is particulier bezit van de dames Sandberg. Het statige huis werd in 1923 gebouwd en is dus veel jonger dan het landgoed, waar het op staat. Het landgoed bestond al in 1300. Het kent heidevelden, bossen en landbouwgrond en omvat acht boerderijen. Leuvenum is te beschouwen als één van de oudste woonplaatsen aan de Leuvenumse beek De naam is waarschijnlijk af te leiden van het Germaanse ‘heim’ (huis) en het Westfaalse ‘leve’, dat heuvel betekent.
Wij sloegen hier niet af en vervolgden ons pad. We kwamen uit op de geasfalteerde Oude Zwolse weg en volgden deze een paar honderd meter. Nu bevonden we ons in het Leuvenumse bos.
Het grootste deel van het Leuvenumse Bos is voormalig stuifzandgebied, dat ruim honderd jaar geleden beplant is met grove dennen. Dit naaldbos is later geleidelijk omgevormd tot een meer gevarieerd bos. Het zandige verleden kunt u goed herkennen aan de opgestoven hoogtes en aan de uitgestoven laagtes die in het bos voorkomen en aan de jeneverbesstruwelen die verspreid in het bos voorkomen. In het bos komen verder karakteristieke planten voor als bosbes, vossenbes en hulst, dophei, struikhei, dalkruid en veel korstmossen.
We kwamen zowaar langs een echt bankje, weliswaar zonder leuning. En we waren ook weer toe aan een rustpost. Jammer was het dat voorgangers, bij gebrek aan een prullenbak, de bananenschillen op werpafstand van de bank in het bos hadden gegooid.
Net voorbij huize Zandmolen kruisten we de Leuvenumsche beek.
Op de gevel van het huis bij het watervalletje staat de naam ‘De Zandmolen’. De watermolen, die op deze plaats heeft gestaan werd in 1692 gebouwd en is in 1865 weer afgebroken. Het woordje ‘zand’ duidt erop dat de omgeving indertijd erg veel last had van stuifzand. De Leuvenumse beek dreef in de 18e eeuw nog negen molens aan. Ze werden gebruikt voor de productie van papier. Zulke papiermolens waren op meerdere plaatsen aan de rand van de Veluwe te vinden. Daarbij kwam het heldere water goed van pas. Het Veluwse papier stond bekend om zijn witheid.
Tot hier was de route mooi tot zeer mooi. Daarna volgden we zeer lange tijd (asfalt-)fietspaden (± 5 km). Door het mooie weer, de temperatuur lag rond de 22 graden en het was één van de weinige dagen in juli dat het de hele dag droog was, reden er veel fietsers. Door het Leuvenumse bos, overgaand in het Harderwijkse bos liepen we naar Harderwijk. We kwamen uit op een drukke verkeersweg, die ons verder over de A28-snelweg voerde.
Via Huize Oranje Meckelenburgh werd NS-Harderwijk bereikt. Hier beëindigden we ook de route op ons GPS-apparaat. We lazen hierop verder af, dat de afgelegde afstand 33,28 km bedroeg. We waren 8 uur en 35 minuten onderweg geweest. Hiervan liepen we 6 uur en 26 minuten met een gemiddelde snelheid van 5,3 km. Inclusief rustpauzes bedroeg de gemiddelde snelheid 3,9 km.
| Henri Floor |