Het verslag begint onder de foto De futlose kabouter fgelopen week werd ik gebeld door een wandelvriend en bijna aan het eind van ons geanimeerd gesprek vroeg hij of ie me twee vragen mocht stellen. Natuurlijk jij wel, antwoordde ik. ‘Ben jij van plan om komende zaterdag nog ergens te gaan wandelen,’ was zijn vraag. ‘En zo ja, waar?’ Op zich zijn het redelijke vragen waarop een simpel antwoord te geven is. Dus zei ik: ‘Ja in Oss.’ Jemig helemaal daar, dat is best wel een dingetje, zei ie. ‘Ach joh, het is weer eens in een ander gedeelte van ons land en de uitzetters van de wandeling zijn Mike Bertrand en Roel van Rijn, dat betekent dat de kans groot is dat we een mooie wandeling voorgeschoteld krijgen. Daar wil ik best een paar uurtjes voor reizen,’ was mijn antwoord. Op 25 februari 2023 was Mike ook een van de parcoursbouwers bij de ‘Osst Brabantse heidetocht’ en die wandeling is ons prima bevallen. Wat ook goed bevallen is zijn de overheerlijke Limburgse wafels die Mike’s partner in de nacht voorafgaand aan de wandeling heeft gebakken. Die zijn zo verrukkelijk dat de meisjes van Verkade er niet aan kunnen tippen. Stom hè? Ze zijn gewoon lekker. Kanonsberg Natuurgebied De Maashorst e start van de wandeling is bij café Wittenberg in de Oude Molenstraat van Oss, waar ik vandaag te vinden ben op de route van de 40 km. Dat doe ik met mijn wandelvriend Jan van Megen. En dat samenzijn staat garant voor plezier. Tezamen met twee dames en mijn rugzak zit ik ’s morgens vroeg in de trein. Vanaf het hoofdstation in Oss naar het startgebouw houden we een stevig tempo aan. Een wollen muts is over mijn oren getrokken en handschoenen zijn geen overbodige luxe, want het is koud. Welnee, prent ik mezelf in. Het is pas koud als een ijsbeer een wollen sjaal draagt. Dus niet mopperen. Misschien realiseren we het ons nog niet, maar de dagen lengen alweer. Na een voettocht van 750 meter stappen we bij het startbureau naar binnen. Wandelaars die vroeg op het evenement zijn afgekomen maken in het café de sfeer gemoedelijk. Na het scannen van een QR-code zijn we vrij om te gaan en staan. Dus de eerste stappen worden gezet. Vanuit het startgebouw gaan we in zuidelijke richting en passeren daarbij het bedrijvenpark Vorstengrafdonk ofwel de bedrijvige poort naar Oss om uiteindelijk in de plaats Nistelrode te geraken. Natuurgebied De Maashorst Schaijkse Heide echt voor ons zien we een heidegebied. Dat moet de grote, stille heide zijn. Het kan niet anders. Daar is ooit een mooi liedje over gemaakt. Wie kent het niet? Voor degene die het niet kennen volgt het eerste couplet: ‘op de grote stille heide dwaalt de herder eenzaam rond. Wijl de witgewolde kudde, trouw bewaakt wordt door de hond. En al dwalend ginds en her, denkt de herder ach hoe ver. Hoe ver is mijn heide. Hoe ver is mijn heide. Mijn heide!’ Toen wij als dienstplichtige soldaten op een heide — moet de Veluwe zijn — ronddoolden hebben we een aangepaste versie van het liedje uit volle borst gezongen. Het begon zo: ‘op de grote stille heide dwaalt een filler eenzaam rond. Met zijn pasgepoetste schoenen zag hij daar een Oude Stomp. Hoe lang nog, gij filler. Hoe lang nog gij filler. Hoe lang nog!’ En het laatste ‘lang’ moesten we ook lang aanhouden. Dat mag je best een beschaafde tekst noemen, is ‘t niet! Jawel, mannen kunnen ook fatsoenlijke liedjes zingen. Wat het liedje betreft, het is zo slecht voor je hoofd als zo’n wijsje eenmaal in je kokosnoot zit. Je krijgt het er dan bijna niet uit. Voor degenen die niet onder Hare Majesteitswapenrok hebben gediend en daardoor de term filler niet kennen, volgt een kleine toelichting. Een filler is een soldaat van een nieuwe lichting, die zojuist twee maanden van zijn militaire opleiding achter de rug heeft en bij z’n nieuwe eenheid aankomt ter aflossing. De Ouwe Stomp (= oudste lichting) zal binnen twee maanden afzwaaien en terugkeren in de burgermaatschappij. Hij heeft zijn militaire taken afgerond. En is klaar om ons land in tijd van oorlog te verdedigen. Het wrange is dat niets anders als een oorlog dichterbij komt in deze polariserende wereld. Kaboutervrouwtje De futlose kabouter ntussen hebben we de heidevlakte Kanonsberg doorlopen gevolgd door landelijke paden en wegen in de omgeving van de buurtschappen Loo en Menzel, waar we een adembenemend uitzicht hebben. Mijn reis naar Oss is niet voor niets geweest. De naam Kanonsberg stamt uit de tijd van Napoleon. Rond 1800 trokken zijn troepen via Duitsland ons land binnen. Door de hoge ligging van het heidegebied was het van strategisch belang om juist daar hun geschut op te stellen. Vanuit die positie was een groot gedeelte van de streek te bestrijken. Deze megalomane dictator had een ziekelijke vorm van grootheidswaanzin en heeft ons land tot op het bot uitgemolken en de burger tot wanhoop gedreven. In totaliteit heeft hij zo’n drie miljoen doden op zijn geweten. Uiteindelijk bereiken we de soeppost bij de minicamping ‘Uitgerust’ in Nistelrode. Nu komt de naam van de camping niet overeen met de toestand hoe ik me nu voel, maar dit terzijde. Aldaar krijgen we een bekertje bruine bonensoep geserveerd. In een luie armstoel plof ik neer en geniet van de soep. Inmiddels hebben verschillende wandelaars deze post weten te vinden. Voor de meeste wandelaars geldt het ook om in een zetel neer te ploffen en ervaringen te delen. De soep is heet waardoor ons verblijf iets langer is dan gepland. Dat is natuurlijk onzin, want we hebben niets gepland. Maar die luie stoel is zo gerieflijk. Ondertussen hebben we 10,1 km afgelegd. Opgewarmd door de soep gaan we verder met de wandeling. Het begint miezerachtig te druppelen. Even later struinen we over kronkelende paadjes door een bosperceel. Sommige paden zijn bedekt met een laagje modder. Dat wordt slalom om de prut. Het pad gaat over in een zandweg en het is hier heerlijk struinen. We zijn in het natuurgebied de Maashorst aanbeland. Hier grazen exmoorpony’s en taurossen. Op afstand kunnen we ze waarnemen. Het miezerbuitje is in de tussentijd weggedreven. Afhankelijk van het grondwaterpeil en de ontwatering is er sprake van droge of natte heide. Op de droge heide groeit vooral struikheide, die in bloei de bekende paarse kleur heeft. Op de natte heide overheerst erica oftewel de dopheide. We mogen niet klagen over de lengte van de af te leggen paden, want die zijn lang. Wederom struinen we door een bosperceel. Daarbij moeten we over omgewaaide bomen klauteren en kriskras over smalle paadjes lopen. Het loof ligt op de bodem en het is oppassen voor liggende boomwortels. Die liggen thans verdekt opgesteld. Het is leuk rondstruinen en de markering van de tocht is super. Daar mankeert niets aan. De harde werker De vogelspotter aand zijn we op weg naar het sprookjesrestaurant ‘De pannenkoekenbakker’ in het Brabantse dorpje Zeeland waar de pleisterplaats is. Daar aangekomen laat ik de pannenkoeken — als wagenwielen zo groot — aan me voorbijgaan, alhoewel ze er meer dan smakelijk uitzien. Twee wandelcollega’s kiezen voor een ‘snelle pannenkoek’. De een kiest voor een pannenkoek met suiker en de ander voor kaas. Met het laatste kun je straks, tijdens het wandelen, pijn in je zij krijgen, vermoed ik. Wij houden het maar bij een stukje — in werkelijkheid een stuk — appelgebak en om af te vallen een dot slagroom. Overigens het woord ‘snelle pannenkoek’ staat niet op de menukaart. Misschien zijn de dames bekend met de edelmoedigheid van een wandelaar. De bediening is vlot en uiterst vriendelijk. Het zijn de visitekaartjes van het bedrijf. Inmiddels hebben we 21 km de schoenzolen onderdoor laten gaan. Nu ik er toch ben wil ik aan het dorp Zeeland iets meer aandacht schenken. In de 14e eeuw werd het dorp Sellant genoemd. Later volgden de namen Zeeland (1406), Zeelant (1490) en in 1573 Zeelandt. De plaats wordt verklaard als ‘terra salica’, hetgeen een ‘vrij erfgoed’ betekent. Met andere woorden: het vrije vestigingsgebied waarmee een van de zaalboerderijen werd aangeduid. Het is geen Santiago de Compostella, Lourdes of Kevelaer, maar het Brabantse dorpje is wel degelijk een bedevaartsoord. Daar wordt in de plaatselijke parochiekerk van de heilige Jacobus de Meerdere de heilige Cornelius vereerd. Hij was de 21e paus van de katholieke kerk en is heilig verklaart. Het is bijna niet te geloven maar met iedere wandeling word je beetje bij beetje wijzer. Of je daarmee de slimste mens wordt, dat geloof ik niet. Geloof dat maar! In het dorp staan drie korenmolens t.w.: de Coppensmolen, de Dageraad en de Sint Victor. De laatste staat in Zeeland-Oventje. De eerste twee molens zijn beltmolens en die staan op een natuurlijke of op een kunstmatig opgeworpen heuvel. De Sint Victor is een stellingmolen waarbij een betonnen dak van een onderbouw dient als stelling. Heel apart. Bankje voor de liefhebber Heidepaadje a deze geweldige rustplaats laten we het dorp links liggen. Jammer genoeg komen we geen enkele molen tegen, maar betreden we een bosgebied. Direct gaan we een heuvel op en blijven over de kam van de heuvel lopen tot een markering ons een ander pad aanwijst. Dit gedeelte is een topper in de wandeling. We blijven door het bos struinen tot we plots een kaboutervrouwtje zien. We zijn in het domein van de kabouters terechtgekomen. In tegenstelling tot de Land van Cuijktocht van 5 oktober 2024 is hier geen KAC. Daar waren de buurtkabouters op tegen. Het kaboutervrouwtje bij de ingang lijkt vriendelijk, maar pas op! We zien allemaal kleine mensjes met puntmutsjes op het hoofd. Het zijn er veel. Heel veel zelfs. Je struikelt er bijna over. De mannen met grijze baarden zijn over het algemeen oud. De een duwt een kruiwagentje voort en een ander heeft een verrekijker in z’n hand. Een van de jongeren speelt met een vosje en een lammetje. Maar laat ze alsjeblieft met rust. Er zijn agressieve mannetjes bij. Een futloos kereltje ligt op een bank ( zie foto), die heeft z’n zaakjes voor elkaar. We verlaten het kabouterbos en zijn op weg naar de koffiepost bij minicamping ‘Uitgerust’. Onderwijl zijn de wandelaars van de 30 km en 20 km-route bij ons aangesloten. Een blik op de teller geeft een afstand van 29,8 km aan. We drinken een bekertje met limonade en gaan meteen op stap. De wegen die we nu afleggen zijn over het algemeen lang en recht. Ze staan in schril contrast met die we eerder hebben afgelegd. Maar die hebben we alvast in de knip. Ons tempo schroeven we op en we zijn op pad naar de fruitpost op 37,0 km. Via het dorp Nistelrode stiefelen we naar de verzorgingspost in Heesch. Deze 7,2 km hebben we binnen het uur afgelegd. Niet slecht gedaan op onze oude dag. Aldaar krijgen we een stukje fruit aangeboden. Iedereen weet inmiddels welk stukje fruit ik uit een doos zal pakken. Over de laatste kilometers valt weinig te vermelden, waarbij een klinkerpaadje langs een vijver het enige hoogtepuntje is. Toch ben ik best tevreden over de route en bedank via deze weg Mike en Roel voor hun inzet. En natuurlijk ook alle andere medewerkers, want jullie hebben me een fijne dag bezorgd. Twee en een half uur later kunnen we de sleutel in het slot van de huisdeur steken. En na een warme douche nog even mijmeren over deze mooie dag. Op naar de volgende tocht bij de Stapelbakker in Beesd, die voor 22 februari op de agenda staat. Alex Wijsman Klik HIER voor de fotoreportage van Henri Floor van deze wandeling.