De Laarsenberg heeft iets bijzonders te bieden, namelijk graften. Graften zijn begroeide steilrandjes die een helling verdelen in terrassen. Ze zijn aangelegd om erosie tegen te gaan. Boeren legden vroeger in de lengte-richting van de helling takkenbossen neer of legden een lage zandwal aan. Bij stortbuien spoelden anders de kostbare bouwlandgrond de helling af. Op den duur ontstond een terras met een steilrand, de graft, die vaak begroeid was met struiken en bomen. Graften kennen we in Nederland vrijwel uitsluitend van Zuid-Limburg. De graften op de Laarsenberg zijn uniek voor de provincie Utrecht en stammen vermoedelijk al uit de Middeleeuwen.

Op de Grebbeberg ligt de erebegraafplaats die herinnert aan de zware strijd die is geleverd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ieder jaar op 4 mei vindt hier de Dodenherdenking plaats.

De Grebbeberg is een stuwwal die gevormd is door de stuwende werking van het landijs in de voorlaatste ijstijd en is in 1995 door de provincie Utrecht aangewezen als eerste Aardkundig Monument.

Nabij een oude ruïne van een huis daalden we over een steile trap af naar het fietspad, dat onder langs de Grebbeberg loopt. Deze trap deed ons denken aan de steile trap tijdens de heuvelland-vierdaagse en die wat ons betreft uit het parkoers gehaald had mogen worden.
We naderden Rhenen weer. Een afslag na de voormalige steenfabriek zou ons na zo’n 300 meter weer bij de finish brengen. Zo’n zelfde soort rondje zit ook in het parkoers van de Stichtse Dorpentocht, een 48 km lange wandeling van NS Driebergen/Zeist naar NS Rhenen.
We liepen onder de Rijnbrug door en volgden nu een schelpenfietspad dat door de uiterwaarden liep. In het zicht van het voormalige veerhuis "De Stichtse Oever" verlieten we de uitwaarden en liepen daarop naar het centrum. Bij de Markt liepen we langs een dorpspomp en vervolgens vlak langs de Cunerakerk. We staken de hoofdstraat in Rhenen over. Nu volgden we een stijgende weg naar een supermarkt die zegt op de kleintjes te letten. Daar gingen we niet de supermarkt in maar liepen langs een molensteen naar de Binnenmolen. Door buitenwijken verlieten we Rhenen en kwamen daarop in bosgebied.
Op exact 10,0 km was de soeppost. We zagen hier een nieuwe parkoersbewaker in gesprek met de WS78 voorzitter. Dit tafereel, tezamen met het verwijsbordje van WS78 naar de soeppost werd op de gevoelige plaat vastgelegd.
Daarop werd koers gezet naar recreatiegebied Stadsparren. Maar net toen we het bord gepasseerd waren zagen we wandelaars voor ons teruglopen. En in een flits zagen we dat we hier meteen weer moesten afslaan.
We kregen nu het geluid te horen alsof we een drukke verkeersweg naderden. Maar het geluid bleek niet afkomstig te zijn van voorbij razend verkeer maar van een heleboel oude tractoren. De "Old Timer Club De Ewijkse Brug" (www.ewijksebrug.nl) had deze dag uitgekozen om met hun oude tractoren de Betuwe en omgeving onveilig en milieu-belastend met hun uitlaatgassen te maken. Deze oude tractoren waren natuurlijk nog niet voorzien van een roetfilter, waardoor het flink stonk van de uitlaatgassen.
Daarop werd het beschermd natuurgebied Remmerden bereikt. Dit gebied is, samen met de Remmerdense heide en Plantage Willem III omheind en hierin grazen Schotse Hooglanders. Wij hebben ze niet aangetroffen. Op 13 km troffen we een bankje met fraai uitzicht op de Rijn en de Betuwe in. We besloten hier een rust in te lassen en alvast een gedeelte van ons meegebrachte lunchpakket te verorberen. Ik was deze dag mijn hoed vergeten mee te nemen. Het was duidelijk te merken dat niet iedereen mij direct herkende. Bovendien had ik een andere trainingsjas aan als anders.
We hadden hier schitterende panorama’s op de Betuwe. In de verte zagen we een toren dat vermoedelijk de kerktoren van het plaatsje Ingen was.

Ook in Elst vinden we een Aardkundig Monument, en wel het sneeuwsmeltwaterdal op de Plantage Willem III. Een Aardkundig Monument is een gebied waarin je de ontwikkeling van de aarde over honderden, duizenden of zelfs tienduizenden jaren met eigen ogen kunt zien. Het sneeuwsmeltwaterdal in Elst stamt uit de laatste ijstijd, 80.000 tot 10.000 jaar geleden. Het landijs kwam toen niet in Nederland, maar het was hier wel erg koud en er viel enorm veel sneeuw. In het voorjaar en in de zomer, als de temperaturen iets boven het vriespunt kwamen, ontdooiden de sneeuw en de bovengrond. Het smeltwater kon niet diep wegzakken, omdat de ondergrond bevroren bleef. Door het afstromende smeltwater ontstonden beekjes die uitgroeiden tot sneeuwsmeltwaterdalen. Op de Plantage Willem III zijn twee sneeuwsmeltwaterdalen, waarvan de meest westelijke het duidelijkst is en ook is aangewezen tot Aardkundig Monument.

Galgenvelden kwamen vroeger voor in het hele land. Elke stad en soms ook dorpen hadden een gerecht of een galgenveld. Soms werden ze gebruikt, zoals in Vianen. Vaak dienden ze enkel ter afschrikking. Zo is van het achter de oude begraafplaats gelegen gerecht in Amerongen bekend dat deze nooit als zodanig is gebruikt.

Verderop was een oude begraafplaats. We zagen hier een informatiebord over het klompenpad Cotlandenpad.

De naam van het Cotlandenpad komt van een verkavelingeenheid die in het gebied voorkwam: de zogenaamde cotlanden of collanden. Het ging om een kleinere verkavelingeenheid dan gebruikelijk was, maar de grootte is niet precies uit te drukken. Mensen die eigenlijk geen recht op grond hadden, de onvrijen, kregen een klein stuk woeste grond om te ontginnen. Deze mensen woonden in een kot of kote en werden keuters of kotters genoemd

Opnieuw liepen we over een pad langs de Amerongse Bovenpolder. Ditmaal met uitzicht op Amerongen. Halverwege dit pad, dat in de richting van kasteel Amerongen liep, lag aan onze linkerhand een vijver in de vorm van een halve maan sikkel. Deze vijver was omzoomd met bomen. Dit fraaie pad namen wij in onze wandeling mee. Achterop komende wandelaars raakten hierdoor in verwarring en vroegen zich af of ze een pijl hadden gemist, want het pad langs de vijvers zat niet in de officiële route.
Langs kasteel Amerongen, het voormalige stadhuis van Amerongen en de St.Andrieskerk werd café-restaurant-hotel Buitenlust bereikt. Het terras lag fraai in de zon. En omdat er al 20 km opzaten, hadden talrijke wandelaars besloten om hier alvast te rusten. De officiële rust was iets verderop in ’t Berghuis. Maar eerst kwamen we nog langs enige oude tabaksschuren.
Bij ’t Berghuis stonden talrijke tafels, stoelen en banken buiten, want anders kon de toevloed van wandelaars niet van een natje en droogje voorzien worden.
Het zat niet in de officiële route maar wij besloten nog even naar de naastgelegen grafheuvel gelopen. Dit was namelijk een heel bijzondere grafheuvel. Het was een grafheuvel waar je doorheen kon lopen. En dat deden wij dan ook. Langs de zijwanden hingen informatiepanelen over grafheuvels.
Na de grote rust zetten we koers naar de Amerongse berg. We liepen niet naar het hoogste punt, want daar is geen uitzicht. Wel liepen we naar een punt dat bekent staat onder de naam Eenzame Eik.

Het Sterrenbos op de Amerongse Berg had oorspronkelijk de vorm van een wagenwiel met een grote eenzame eik als as, met acht beukenlanen als spaken en een cirkelvormige laan als velg. Het is in 1790 aangelegd door de kasteelheren van Amerongen.
De laatste oude beuken die de buitencirkel en de lanen sierden zijn omstreeks 1940 gekapt. Daarna is er een douglassparrenbos van gemaakt met slechts vier spaken. Om het Sterrenbos in oude staat terug te brengen, is rond 1990 de buitencirkel opnieuw ingeplant met beuken en is het douglasbos daar binnen gekapt.
Nu staan in deze cirkel jonge beukenbomen. Deze waren hier geplant tijdens de nationale Boomfeestdag op 7 april 2004. De oorspronkelijke datum van deze bomendag was verplaatst vanwege de dood van prinses Juliana. Alle 8 de lanen waren voorzien van een naam.

Aan de Veenendaalse kant werd de rand van het bosgebied bereikt nabij de Cunera Hoeve. We troffen hier de voorzitter, die bezig was om zijn auto schoon te maken. Met name de matten werden uitgeklopt. Navraag leerde ons dat hij kort tevoren een paar uitvallers naar de finish had gebracht. En dat die wandelaars, voordat ze in de auto stapten, niet hun voeten hadden geveegd. We volgden nu een asfaltweg tot voorbij kasteel Prattenburg. Dit kasteel liet zich moeilijk fotograferen, maar we hebben wel een poging daartoe gedaan. Daarna dwaalden we via parkoerswijzigingen door het Prattenburgse bos
We staken de N416 (Veenendaal – Elst) over en kwamen daarop in het Schulpse bos. Hierin ligt onder andere ’t Koetshuis en het naastgelegen à la carte restaurant "de Rotisserie". Voor ‘t Koetshuis werden net 2 korven met hout besprenkeld met een brandbare vloeistof en aangestoken. Dit soort brandende houtkorven zagen we ook met de Friese Kennedymars te Driesum/Wouterswoude.
Het volgende bosgebied dat doorkruist werd, was Sparreboomse Berg. Spoedig daarop werd de koffiepost bereikt. Dit was niet de in de routebeschrijving aangeduide post aan de Oude Veenendaalse grindweg maar bij een boerderij langs de Cuneraweg (N233)
Nu betraden we de een voormalige zandafgraving en thans zijnde het recreatiepark Kwintelooyen. We moesten door een klaphekje omdat in dit gebied ook Schotse Hooglanders grazen. Wij troffen de dieren nu niet aan. We volgden een leuk hobbelig pad dat tussen twee meertjes door liep. Daarna liepen we over een drie planken brede houten brug met een leuning. Er volgde een steile zandhelling even later gevolgd door een steile afdaling. Toen was de koek nog niet op, want er volgde nog een 168 tellende trap naar boven (en niet 170 zoals in de parkoersbeschrijving stond).

Het dagrecreatieterrein Kwintelooijen ligt in de driehoek Rhenen - Veenendaal – Elst. Kwintelooijen ligt ingesloten tussen drie particuliere landgoederen: Prattenburg, de Dikkenberg en Remmerstein. Daaraan grenzend liggen de Stadsbossen van Rhenen en de Plantage Willem III, van Stichting Het Utrechts Landschap. Het gehele gebied strekt zich uit van de noordoever van de Rijn tot de Gelderse Vallei. Karakteristiek in het gebied zijn de diepe erosiedalen, de prehistorische grafheuvels, wallen, beukenlanen en de overgangen tussen heuvelrug en valleien. Opvallend is het grote hoogteverschil van vijftig meter op Kwintelooijen; van zeer nat (ven en moeras) naar droog (heidevelden).

Vanaf de hoogste delen van Kwintelooyen hadden we fraaie panorama’s op Veenendaal en eenmaal ook op een hoge flat te Wageningen. Door het Remmersteinse Bos liepen we naar bungalowcentrum De Thijmse Berg. Hier was op de parkeerplaats nog de fruitpost gesitueerd, waar we een banaan of naar keuze een appel kregen. Langs de Bergweg stonden zeer dure landhuizen. Hier hadden we nog fraaie panorama’s op het buitengebied van Rhenen. Na 8 ½ uur werd de finish bereikt.
Het was een hele mooie en overwegend droge dag geworden. Tweemaal heeft het onderweg even licht gedruppeld. Maar dat mocht geen naam hebben. Dat druppelen was rond half elf in de ochtend en rond drie uur in de middag. Het IVV nummer was 11337.
We bedankten de parkoersuitzetter hartelijk en zeiden dat ons oordeel over deze tocht luidde: "geslaagd met vlag en wimpel". Wat ons betreft mag hij vaker een tocht voor WS78 uitzetten. Ook de organisatoren willen we hartelijk danken voor het mogelijk maken van deze tocht.

Henri Floor

Klik