De FLAL-De Moere-tocht vanuit Grolloo, Drenthe.

Op zaterdag 4 maart 2006 organiseerde de FLAL een wandeltocht vanuit Grolloo. De start was vanuit Café Restaurant Hoogsteenge. Er kon gestart worden op de 25, 40 of 60 kilometer. Wij kozen het 40 kilometer parkoers.

Geen kaart van Drenthe is zo oud of Grolloo valt er wel op te vinden. Grolloo is een esdorp, wat met zich meebrengt dat het van oorsprong een agrarische nederzetting is. Dat is het eeuwen gebleven. Pas in de tweede helft van de 20e eeuw zien we een verschuiving in bron van inkomsten naar allerlei andere richtingen. Daarbij is ter plaatse vooral de recreatie van toenemend belang.
Grolloo is een kern die nog vele voorzieningen kent. Er is een school, een dorpshuis, een sporthal. Het dorp kent een eigen middenstand met zaken als een supermarkt, garage en kapsalon. Ook zijn er een aantal galeries.
Grolloo heeft een es in het noorden en een es in het zuiden. De noorder- en zuideres liggen aan weerszijden van wat eens de Heerweg van Groningen naar Coevorden heette. Vanwege de geografische ligging kent Grolloo geen ooster- of westeres.

In Grolloo stond een boerderij waar Cuby and the Blizzards repeteerden voor onder andere de elpee "Groeten uit Grolloo" die in 1967 uitkwam. Drentse bluesmuziek die jaren achtereen furore maakte. Tegenover café restaurant Hoogsteenge staat de bronzen kop van Harry Muskee waarmee een stuk geschiedenis van Grolloo, het dorp waar hij zes jaar woonde, wordt vastgelegd. Voor de optredens bij Café Hofsteenge, stond de band in het begin op het biljart, want een echte installatie had men nog niet. Even verderop stond een onbewoonbare boerderij. Voor f 80,- (Euro 36,30) per maand was Harry de huurder van een boerderij met slechts één werkend waterkraantje erin. Café Hofsteenge werd het tweede huis, voor de maaltijd en de wc, want die was er ook niet. "Desolation", "Groeten uit Grolloo" en "Trippin through a midnight blues" zijn in de boerderij ontstaan. "Apple Knockers Flophouse" is een nummer dat is ontstaan in Grolloo. Het is Amerikaans "slang" voor een goedkoop logement voor de nacht. Het is een autobiografisch nummer over de gezelligheid van de boerderij in Grolloo.

Even verderop passeerden we de kerk.

De inwoners van Grolloo gingen voor 1853 in Rolde naar de kerk. Men ging uiteraard te voet over de vaak modderige zandwegen en moesten dan per dienst 12 tot 18 kilometer afleggen.
Roelof Hagting, Remmelt Haange en Lens Beijerijng schreven rond 1850 een brief naar de koning en kregen in 1852 toestemming voor de bouw van de kerk. In totaal was er ruim 9.600,00 gulden (± Euro 435.600) nodig. De kerk is een zogenaamde ‘Waterstaatskerk’ , eenvoudig en degelijke bouw. Merkwaardig is de tweedehandsklok die in het klokgebind kwam te hangen, merkwaardig vanwege het opschrift: 'Ik heet Katerina, in het jaar onzes Heeren 1422'. Op 8 januari 1854 luidde de klok voor het eerst in Grolloo. De aanvang van een dienst en een begrafenis wordt tegenwoordig vergezeld door klokgelui.

Spoedig verlieten we Grolloo, nadat we ook in het dorp langs diverse oude en fraaie boerderijen waren gelopen. Op weg naar bosgebied Grollooërveld liepen we door open gebied met vergezichten. In het bosgebied lag flink wat sneeuw. De sneeuwhoogte was toch zeker 5 cm. Ook op de takken lag volop sneeuw. Daardoor schoten we met de wandeling in het begin niet erg op. Want er moesten natuurlijk talrijke foto’s, van dit naar Nederlandse begrippen zeldzame tafereel, worden gemaakt. We hadden het Grollooërveld aan de noordkant betreden. Naarmate we zuidelijker kwamen verminderde de sneeuwhoogte, totdat het in het zuidelijke deel van het Grollooërveld vrijwel verdwenen was.
We kregen meerdere keren uitzicht op 2 radiotelescopen. Na het Grollooërveld kwamen we langs het Halkenveen. Door bosgebied Elpernoorderveld liepen we voornamelijk langs de bosrand. Langs de noordkant van de Noorder-esch (ten noorden van buurtschap Elp) liepen we naar de N374 en staken deze over. Daarop passeerden we een bord met de tekst “Welkom in de Boswachterijen Schoonloo en Grolloo”. Meteen daarop zagen we laag bij de grond een cilindervlak met de tekst “paardenstoel”. Een paardenstoel is een oriëntatiepunt voor ruiters. Alle waardevolle natuurgebieden zijn tegenwoordig afgesloten voor betreding. Maar we kunnen er wel langs lopen. Zo ook bij het nu volgende natuurgebied Zwarte Water of Elpermeer. Via een klaphekje betraden we natuurgebied Hullen, gelegen aan de Olle Hullenweg. Langs bosgebied Schoonlooërveld werd koers gezet naar Schoonloo.
In Schoonloo was een grote beeldentuin. We maakten er nog een foto, maar de beelden stonden hierop kriskras door elkaar, maar wel leuk om te zien. We herkenden dit traject van de 4-daagse vanuit Odoorn. In het centrum van Schoonloo of wat daarvoor doorgaat, was café Hegeman gelegen. Hier was de 1e binnenrust. Schuin tegenover het café stond een grote steen. Deze leek wel wat om een menhir, zoals velen van u wel kennen uit de strips van Asterix en Obelix. We herkenden dit punt van het Pieterpad. De afgelegde afstand bedroeg hier 15,3 km.
We verlieten Schoonloo door bos aan de noordkant. Verderop kwamen we langs recreatiepark Boerhaarsveld aan de Warmebossenweg. Hier stonden talrijke recreatiewoningen. Er waren ook nog woningen te kopen vanaf Euro 141.000 v.o.n. Over de Koestukkenweg werd het volgende bosgebied bereikt
Door voornamelijk bosgebied van het Meindersveen dwaalden we naar de N857. Deze staken we over en langs het Lunsveen werd de Lunsveenweg bereikt. Deze volgden we een tijd totdat de N34 werd bereikt. Hier was het oppassen geblazen. Op deze tweebaansweg werd wel 120 kilometer per uur of meer gereden en van verre hoorde je het geronk van de motoren van de auto’s al aankomen. Daarop werd de Zuider-esch (esch ten zuiden van Drouwen) bereikt en doorkruist. Vlak voor de afslag naar de twee hunebedden van Bronneger waren 3 grote stenen op elkaar gestapeld. De stenen hadden een grootte van een hunebed-steen. Net hier voorbij stond een verwijsbord van onder andere het Bijvoetpad.

Het Bijvoetpad is een wandelroute van ruim 12½ kilometer door Oud Borger en het omringende landschap. Het wandelpad dankt zijn naam aan een plant die je tussen juli en september overal langs de route bloeiend aantreft. Het is een genees- en toverkruid waarvan de Romeinen de bladeren in hun sandalen deden om vermoeide voeten te voorkomen. Vandaar de naam Bijvoet.

Vlak voordat we de 2e binnenrust te Drouwen bereikten, begon het te sneeuwen. Later bleek het de enige sneeuwbui tijdens de wandeling te zijn. De rust was in café de Ouwe Waag te Drouwen. We lieten ons de erwtensoep met schijfjes worst en roggebrood met spek en een kop koffie goed smaken. Even na deze rustpost hield het op met sneeuwen. We verlieten Drouwen door bosgebied aan de noordkant. Dit was al een deel van het Drouwenerzand. We kwamen langs een in september 1932 met keien gemetselde bank, ter nagedachtenis aan Hora Siccama van Harkstede voor zijn inzet bij de ontginning van “Het Drouwenerzand”. We kruisten een autoroute van de ANWB-Hondsrugroute. Daarop passeerden we de Kwartjesberg.

De Kwartjesberg dankt zijn opmerkelijke naam aan het geld dat de Kwartguldenvereniging aan het eind van de negentiende eeuw inzamelde in een poging om het oprukkende socialisme in Nederland tot staan te brengen. De kwartjes waren bedoeld om de Oranjebond van Orde te ondersteunen die minderbedeelden met een goedkoop huis en een stukje grond in eigen levensonderhoud wilde laten voorzien. Aldus hoopte de Oranjebond ze af te houden van de verlokkingen van het op de loer liggende Rode Gevaar. In 1902 kocht de Oranjebond ruim 300 hectare op het Drouwenerzand en liet het door de Nederlandse Heidemaatschappij ontginnen. Het lukte de ontginners om met veel mest en compost, karrenvrachten lupinestro en takkenbossen en duizenden grove dennen en eiken het Drouwenerzand in twintig jaar tijd onder controle te krijgen.

Flintenwegen (kasseien of kinderkopjes)
De historische flintenwegen zijn welgeteld zo'n 26 kilometer met de hand gelegde kleine granieten veldkeien. Ze zijn aangelegd tijdens de bebossingen van zand- en heidegronden in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. Vanaf begin vorige eeuw gold een indeling in twee typen bosaanleg. Eén categorie had als hoofddoel zandverstuivingen en woestijnvorming de baas te worden. Andere aangelegde bossen dienden in de eerste plaats de houtoogst. In de laatste categorie vinden we deze bijzondere soort ontsluitingsweg, de 'flintenwegen’.

We kwamen ook nog langs het Watermolenveen. Op sommige vennetjes lag nog wat ijs. Verder zagen we ook nog mooie luchten. Langs recreatiegebied De Moere, waarna deze tocht genoemd is, werd Grolloo en daarmee ook de finish bereikt. Het was een mooie bostocht geworden met temperaturen rond het vriespunt. De sneeuw zorgden voor een fraai winters landschap. Onderweg zagen we talrijke grote natuurstenen, die van een nummer voorzien waren.

In de boswachterijen die op de ‘woeste gronden’ van voorheen zijn aangelegd, zijn forse zwerfkeien te vinden waarop het bosvaknummer is geschilderd. Deze hoekstenen dienden vooral in de beginjaren ter oriëntatie in het nog open veld. Tegenwoordig dienen ze de recreatie, dus ook ons wandelen, in de inmiddels hoog opgeschoten bossen.
Grolloo behoort tot de gemeente AA en Hunze en werd in 1998 gevormd door samenvoeging van de plaatsen en buurtschappen (in alfabetische volgorde) Amen, Anderen, Anloo, Annen, Annerveenschekanaal, Balloërveld, Balloo, Bareveld, Bonnen, Bonnerveen, Bosje, Bovenstreek, Deurze, Eerste Dwarsdiep, Eext, Eexterveen, Eexterveenschekanaal, Eexterzandvoort, Ekehaar, Eldersloo, Eleveld, Gasselte, Gasselterboerveen, Gasselterboerveenschemond, Gasselternijveen, Gasselternijveenschemond, Gasteren, Geelbroek, Gieten, Gieterveen, Grolloo, De Hilte, Kostvlies, Marwijksoord, De Moere, Nieuw-Annerveen, Nieuwediep, Nooitgedacht, Nijlande, Oud-Annerveen, Papenvoort, Rolde, Schipborg, Schoonlo, Spijkerboor, Tweede Dwarsdiep, Veenhof en Vredenheim.

Dit was voor ons de 7e en laatste FLAL-tocht van het winterseizoen 2005/2006. Op 18 maart 2006 wordt er weliswaar nog een FLAL-tocht vanuit Scharnegoutum georganiseerd. Maar gelijktijdig organiseert WS78 een tocht van 40 km vanuit Maarn (gemeente Utrechtse Heuvelrug sinds 1 januari 2006). En WS78-tochten staan bij ons op de eerste plaats. Bovendien zijn wij de parkoersbouwers van de tocht in Maarn. En dan mag je natuurlijk helemaal niet ontbreken.

Henri Floor