De FLAL-Weerribbenwandeltocht vanuit Scheerwolde, Overijssel.

Op zaterdag 18 februari 2006 organiseerde de FLAL een wandeltocht vanuit Scheerwolde.

Scheerwolde is een dorpje in de kop van Overijssel. Het dorp is gesticht in 1952. In de 13e eeuw lag iets noordelijker volgens oude geschriften al het oude "Scaerwold". "Scaer" is zoom en "Wold" staat voor bos, woud. Scheerwolde ligt langs het Steenwijker Diep. Vroeger was dit een belangrijke vaarweg van en naar Steenwijk. Nu is dit een plek waar vooral plezierbootjes door het rustige landschap varen. In het dorp zijn veel activiteiten. Zo worden er langebaan wedstrijden gehouden, is er jaarlijks de beroemde ponymarkt en is er een druk verenigingsleven met als centrum het dorpshuis "De Wielewaal".
Op 10 juni 2002 is het 50 jaar geleden dat Scheerwolde officieel werd geopend door Koningin Juliana. Zij opende toen een gedenksteen, voorstellende een phoenix, op de muur van het toenmalige politiebureau. De phoenix is een vogel die, zoals men zegt herrijst uit haar as. Het is dan ook niet vreemd dat juist deze vogel symbool staat voor het huidige Scheerwolde. Ook Scheerwolde is al enkele malen opnieuw herrezen.
Het is niet exact bekend wanneer maar zo rond het jaar 1275 werd er voor het eerst geschreven over scarwolde door pastoor Wolfradus van Scarwolde. In deze brief werd vermeld dat hij belastingen heeft betaald aan het bisdom van Utrecht, de eigenaar van de gronden waarop de bewoners leefden. Het gebied kenmerkte zich als een moerasland zonder wegen en weinig open water. Alleen het riviertje de "A stroomde door het gebied. Toen er behoefte kwam aan meer levensruimte werden in het moerasgebied delen van het bos gekapt waarop nederzettingen zijn ontstaan.

Nationaal Park De Weerribben ligt in de Kop van Overijssel, in de buurt van Steenwijk. Het is een landschap waar water en riet overheersen. Samen met het naburig natuurreservaat De Wieden vormt het het belangrijkste moerasgebied van Noordwest Europa. Het huidige landschap van de Weerribben is ontstaan door het afgraven van veen voor de turfwinning. Sporen daarvan zijn zowel in het landschap als in de naam van het gebied terug te vinden. Ribben zijn smalle stroken land waarop de uitgestoken turf te drogen werd gelegd en de weren zijn de uitgeveende delen, ook wel petgaten genoemd. Na de verveningsperiode werd de rietteelt bepalend voor het landschap.
De Weerribben is vanuit natuurwetenschappelijk oogpunt bijzonder waardevol, onder meer omdat er verschillende stadia in de natuurlijke ontwikkeling van open water tot moerasbos voorkomen. Hierdoor is een grote verscheidenheid aan milieutypen te vinden. We onderscheiden: open water, rietlanden, hooilanden en moerasbossen. Elk milieutype heeft een eigen vegetatie. Deze verscheidenheid biedt aan allerlei diersoorten (zoogdieren, vogels en insecten) een geschikte leefomgeving.

We liepen naar de rand van Scheerwolde. Daar liepen we over een graspad door een smalle bosstrook de plaats uit. We bereikten een asfaltweg, die we opliepen. Deze voerde door polder Wetering-oost. Verderop bereikten we het Woldlakebos. Dit doorkruistten we. Het was hier heel mooi met graswegen en –paden. Verschillende malen waren deze omzoomd met sloten en rietkragen. Tijdens het maken van een foto werd ik herkend door een internet-kollega-wandelaar-fotograaf met zijn vrouw. Hij publiceert op internet fraaie foto’s van vooral FLAL-wandeltochten. Hij had de laatste tijd gemerkt, dat er veel bezoek op zijn website kwam via de link op mijn website. Er daar bedankte hij ook voor.
Het natuurgebied Woldlakebos ging over in de Woldakkers met weilanden gebied. Na visvijver de Lake werd het kanaal Steenwijk-Ossenzijl bereikt. Hier was de splitsing met de 25 kilometer.
We volgden het kanaal Steenwijk-Ossenzijl geruime tijd. Bij de Hesselingenbrug staken we het kanaal over. Meteen hierna was de splitsing met de 50 kilometer. Even verderop liepen we over een weg met de naam Voshoek. Van boerderij met huisnummer 9 maakten we een foto. Buiten speelden twee jongetjes van een jaar of zeven. Toen één van de twee jongetjes bemerkte, dat ik een foto van hun boerderij maakte, liep hij naar een plek, waardoor hij ook op de foto kwam. Daarop riep het jongetje uit: hoi, hoi, ik sta op de foto. Tegen zijn broertje zei hij, ik sta op de foto van die meneer.
Het 50 kilometer parkoers voegde zich aan de Voshoek bij de 40 kilometer. Er waren op dat moment nog geen wandelaars die de lus van de 50 kilometer hadden gelopen. We staken het water de Reune over en even verderop werd buurtschap Basse bereikt en doorkruist. We bereikten de N761 (Steenwijkerwold-Oldemarkt) en volgden deze even in de richting van Oldemarkt. We passeerden het openluchtzwembad ’t Tolhekke. Bij Paasloo verlieten we de N761 en liepen langs de oude Ned Herv kerk met begraafplaats
Daarna passeerden we villapark De Weerribben. Ook het doodstille cafe restaurant ’t Binnenhof passeerden we. Opnieuw kwamen we langs een begraafplaats. Deze lag nabij de Hare te Oldemarkt. Door de hoofdstraat liepen we het centrum van Oldemarkt in. Doordat de huizen hier dicht op elkaar stonden en de straten vrij smal waren, was het moeilijk om hier mooie foto’s te maken.
Voordat we de grote rust bereikten kwamen we langs de oude Nederlands Hervormde kerk van Oldemarkt. Het was een vrijstaande kerk. Elders in Oldemarkt stond nog een grote kerk, die we als eerste zagen, toen we het dorp inliepen.
De grote grote rust was op 20 kilometer in Café Restaurant Vaartjes. Dit was de eerste rustpost. We waren niet gewend dat pas zo laat in het parkoers een rust-mogelijkheid was. Bij WS78 ben je gewend om op ongeveer 10 kilometer een verzorgingspost te hebben en een grote rust op 20 km.
Op deze rust vertelde ik aan iemand dat ik veel foto’s onderweg maakte. Daarop vroeg een andere wandelaar of ik pol was. Ik begreep zijn vraag niet meteen, maar vrij snel bedacht ik dat hij de heer Pol bedoelde. Want dat is de fotograaf waarover ik eerder in dit verslag melding maakte. Ik gaf hem mijn website-adres waarop ook foto’s van wandeltochten staan.
Na de rust liepen we zuidwaarts de plaats Oldemarkt uit. Nu passeerden we de Hare aan de westkant. Hier was langs de route nog een grote vijver langs het Lange Pad, waar de bomen fraai in het water weerspiegelden.
Bij de Meenthebrug staken we het Kanaal Steenwijk-Ossenzijl weer over en volgden dit tot in Ossenzijl.
We kwamen daarbij onder andere langs de Lokkenpolder. We zagen hier talrijke malen afgesneden riet opgezet in de vorm van korenschoven. Afval werd verbrand en daardoor onstond een flinke rookontwikkeling.
Het in brand steken van afval gebeurde niet éénmaal maar wel tientallen malen. Vanaf het kanaal kregen we uitzicht op buurtschap IJsselham. Toen we Ossenzijl naderden volgden we nog het Zompies Zoekpad. Dit was een door Staatsbosbeheer uitgezette wandelroute voor kinderen met informatie-panelen. We staken nog een keer het kanaal Steenwijk-Ossenzijl in Ossenzijl over en bereikten daarop het centrum van Ossenzijl. We staken de Ossenzijlersloot over en sloegen meteen af en volgden de Ossenzijlersloot zuidwaarts.

Aan het begin van de 15e eeuw werd er een zijl of sluis aangelegd in de Zuidwende dijk op de plaats waar de Oudewegsloot (later de Kalenberger Gracht) werd verbonden met een sloot naar de Linde. Omdat de zijl werd aangelegd in opdracht van de familie Osse, sprak men hierbij van Ossenzijl. De naam wordt voor het eerst genoemd in 1437. Later is hier de gelijknamige buurtschap ontstaan. De familie Osse bezat tot in de 20e eeuw veel onroerend goed aan weerszijden van de Linde.

De geschiedenis van Kalenberg is nauw verbonden met de geschiedenis van IJsselham. Toen IJsselham in tweeen werd gesplitst omdat een gedeelte van het dorp zich naar het oosten en een gedeelte zich naar het westen verplaatste, ontstond aan het zuidelijke gedeelte van de Oude Weg, de oorspronkelijke occupatie-as van IJsselham, na enige tijd toch weer een nieuwe buurtschap. In 1313 wordt deze buurtschap voor het eerst genoemd. Men spreekt dan van de 'Vrijstrate'. In 1323 werd deze buurtschap voor het eerst 'Kalenberghe' genoemd. Sommige onderzoekers beweren, dat de benaming 'Vrijstrate' erop duidt, dat Kalenberg zich reeds vroeg heeft bevrijd van de horigheid. In de 14e eeuw zouden er al eigen dorpsraden, 'consules' zijn geweest.

In het centrum van Kalenberg passeerde een kano en een motorbootje met twee jonge kinderen. Iets verder stond een vrouw aan de overkant van de Kalenbergergracht. We vroegen of daar een bezorgde moeder aan de overkant stond. Ze reageerde met de mededeling dat één van de twee jongens pas voor de eerste keer in een kano zat. Dus daar moest extra op gelet worden.
De Kalenbergergracht was behoorlijk breed en had wel de breedte van een doorsnee kanaal. Daarna volgden we de Heer van Diezenvaart. In buurtschap Nederland was op 37½ kilometer nog een wagenrust. Vlak voor de wagenrust meldde een tegemoet lopende wandelaar, dat de erwtensoep daar prima smaakte.
Daarop namen wij ook erwtensoep, gevolgd door een bekertje koffie.
Toen we verder liepen zei een wandelaarster tegen ons dat ze bezorgd was over het komende pad. Dat pad was een traject van het Zuiderzeepad. Dat pad had ze al eens bij droog weer gelopen en toen was dat pad behoorlijk vochtig. Met deze informatie verwachte ze dat het pad nu helemaal modderig zou zij. Dat viel achteraf echter alles mee.
Door de polder Wetering West werd de rivier Wetering bereikt. Wetering is ook de naam van het gelijknamige buurtschap.

Wetering is een lintdorp en draagt dezelfde naam als de vaarweg waar het dorp aan ligt. Volgens het woordenboek betekent Wetering: 'Gegraven water, groter dan een sloot'. Aan de wetering woonden altijd al veel boeren, maar vooral de laatste jaren werden veel boerderijen omgebouwd tot luxe woonhuizen. Alle gevels van de huizen zijn gericht op het water, dat geeft ook wel aan dat de vaarweg belangrijker was dan de veel later aangelegde (asfalt)wegen over land

Op de brug over de Wetering werd ik ook nog gefotografeerd, terwijl ik aan het fotograferen was. Ik heb daarvan niets gemerkt. Later kreeg ik de foto van een wandelaar toegestuurd, die ook een foto van Coos meestuurde. Coos stond daarop afgebeeld bij het oversteken van een smal bruggetje tijdens een WS78 wandeltocht vanuit Breukelen. Beide genoemde foto’s zijn ook op internet geplaatst. Na de Wetering was het nog één kilometer naar finish.
De Weerribben is in 2005 uitgeroepen tot het mooiste gebied van Nederland. Mede daardoor waarschijnlijk waren er 512 deelnemers die aan deze tocht deelnamen. We vonden het over het algemeen een aardige tocht, maar hadden er toch meer van verwacht. Het traject langs het kanaal Steenwijk-Ossenzijl richting Steenwijk en verder de route via Basse en Paasloo naar Oldemarkt was het minste van de route. Het droge weer en het flauwe zonnetje in de namiddag droegen bij tot een geslaagde tocht.

Henri Floor