De WS78 Biesboschtocht vanuit Dordrecht.

Op zaterdag 7 januari 2006 organiseerde WS78 een 40 km wandeltocht vanuit Dordrecht. De start was vanuit de kantine van atletiek vereniging Parthenon.
Toen wij rond 8.50 uur kwamen aanlopen waren de wandelaars al gestart. Vanwege een kleine startruimte werd door de organisatie besloten om al vanaf kwart voor negen te laten starten. Na de start beklommen we een dijk en even later sloegen we af over de Wantij. Deze weg is genoemd naar het kanaal Wantij waarnaar deze weg liep en verderop ook het kanaal een tijdlang volgde. Op weg naar een bosgebied kwamen we door een Jeugddorp. Aan het eind van het Jeugddorp namen we een foto. Toen de twee voorste mannen ons passeerden, zeiden ze tegen elkaar: “We staan er mooi gekleurd op met onze zwarte trainingspakken”.

In Dordrecht bevindt zich een dorp, dit heet jeugddorp. Jeugddorp bevindt zich achter de sportvelden langs de Noordendijk, vlak bij Stadspolders. In jeugddorp zijn veertien verschillende verenigingen voor jong en oud en mens en dier te vinden. Waar onder bijvoorbeeld: een aantal scouting verenigingen, een honden trainingscentrum, een motorvoetbal vereniging, de Dordtse Elektronica Club en 'Het Boelende Schaap' . Jeugddorp is ontstaan omdat er vroeger alleen maar jeugdverenigingen op dit terrein aanwezig waren. Het dorp is gebouwd op een waterwingebied, hierdoor zijn er strikte regels en er mag niet zomaar gebouwd worden.

We kwamen uit bij de N3-verkeersweg. Even later liepen we hier onderdoor. Opnieuw liepen we langs het kanaal Wantij. We zagen hier een wijk waarvan de huizen grotendeels bedekt waren met gras. We kwamen langs een soort monument, een natuursteen die met twee kettingen verbonden waren met een platte steen die veel op flagstones leken. Daarna kwamen we langs een oud sluishuis. We passeerden een grote ophaalspoorbrug, een brug over de Wantij.
Via een klaphekje staken we een dijk over en kwamen even later in een parkje nabij de wijk Stadspolders. In het parkje lag een overdekte voetgangersbrug. Daarna liepen we een tijd langs de Noord Bovenpolder. Via de Ottersluis bereikten we het pontveer bij Kop van ’t Land. We staken de Nieuwe Merwede, een brede rivier, over en bereikten daarop de Brabantse Biesbosch. De Biesbosch wordt verdeeld in de Hollandse- en de Brabantse Biesbosch.

De Hollandse Biesbosch maakt deel uit van het Nationaal Park de Biesbosch, dat ligt op de grens van de provincie Noord-Brabant en Zuid-Holland. De Biesbosch is een waterrijk gebied. Bovendien is de Biesbosch een van de grootste waardevolle natuurgebieden van Nederland, en een van de weinige nog bestaande zoetwatergetijden gebieden in Europa. In november 1421 is het ontstaan. De grote of Zuid Hollandse Waard werd toen compleet overstroomd door zowel de Noordzee als de Maas. Deze gebeurtenis wordt ook wel de Sint Elisabethsvloed genoemd. Van de ene op de andere dag ontstond een uitgestrekte binnenzee. Dit veranderde na verloop van tijd in een zoetwatergetijdengebied. Het rivierwater bevatte zand en slib dat naar de bodem zakte en hoge zandplaten vormde. Snel raakten de hoogste platen begroeid met biezen, later ook met riet. Toen de platen zo hoog waren dat ze nog maar enkele uren per dag onder water stonden, begonnen er ook wilgen te groeien. Aan de vele biezen in het gebied heeft de Biesbosch haar naam ontleend.
Na de watersnoodramp van 1953 werd besloten om de grootste zeearm af te sluiten. In 1960 werd het Volkerak afgesloten en in 1970 het Haringvliet. Deze ingrepen hebben de Biesbosch in een veranderingsproces gebracht. De niveauverschillen van het water werden veel kleiner. Het getijdenverschil is verminderd van gemiddeld twee meter naar gemiddeld twintig centimeter. Deze veranderingen hadden gevolgen voor zowel de flora als de fauna. Een nieuwe ontwikkeling zette zich in, waarin de natuur op zoek was naar een nieuw evenwicht. Bepaalde planten en dieren verdwenen, andere kwamen ervoor terug. De overgangssituatie die destijds werd ingezet is nu nog steeds aan de gang. Er wordt in bepaalde gebieden bewust zo min mogelijk ingegrepen, zodat daar op den duur een moerasbos ontstaat.
De sluiting van de Haringvlietsluizen zijn nu zichtbaar geworden. Het heeft het karakter van de Biesbosch veranderd. Aangezien er nu meer inzicht is in de betekenis van een open verbinding met de zee, is besloten het beheer van de Haringvlietsluizen opnieuw aan te passen, zodat natuurwaarden hersteld kunnen worden. Vooralsnog komen de sluizen op een kier te staan. Uiteindelijk wil men een 'Getemd Getij' toepassen, waardoor de invloed van de getijden weer merkbaar zal worden.

Een paar honderd meter na de pont moesten we ons door een klaphekje wurmen. De pont had er voor gezorgd dat we nu met een groot aantal wandelaars bij elkaar naar dat klaphekje toeliepen. Hierdoor was er filevorming en vertraging. Nadat alle wandelaars voor ons door het hekje waren gegaan liepen wij er ook door. We liepen nu over een dijk waarbij we de Boven Spieringpolder aan onze rechterhand hadden en de Nieuwe Merwede aan onze linkerhand. Door het vrij zonnige weer namen we onderweg talrijke foto’s. Het riet langs de Nieuwe Merwede zorgde voor talrijke fraaie kleurschakeringen.
Halverwege de dijk langs de Nieuwe Merwede zorgde een smal overstapje opnieuw voor filevorming en vertraging. Onderaan de dijk was een nauwe doorgang onder prikkeldraad en degenen die haast hadden probeerden hier door te kruipen.
Na de kruising met een asfaltweg vervolgen we, na een veerooster, ons pad over een geasfalteerd fietspad. Een windje in dit open landschap bij temperaturen rond het vriespunt zorgde ervoor, dat er naast wandelaars vrijwel geen andere wandelaars of fietsers waren en daardoor konden we genieten van alle rust.
Op 12 kilometer werd de soeppost bereikt. Deze was gelegen bij een monumentale boerderij, genaamd Koningin Emmahoeve, in het buitengebied van Werkendam. Na de erwtensoeppost vervolgden we ons pad langs gemaal Boomgat en staken het Gat van Lijnoorden over. We liepen hier in de Brabantsche Biesbosch en hier stikt het van de gaten. De meeste watertjes beginnen hier namelijk met ”Het Gat van …”. We volgden opnieuw enige kilometers over een grasdijk langs de polder De Kroon en de Zalm. In de naastliggende sloten zagen we talrijke rietkragen.
Voor de Koning Willem II hoeve sloegen we af en liepen nu langs de Polder Maltha die grotendeels onder water stond. Voor een vogelhut liep het parkoers naar links, maar wij liepen naar de vogelhut toe en zagen in de vogelhut drie mannen, die gewapend waren met grote telelenzen op hun fototoestellen. We hoorden de mannen de namen van de dieren noemen, die ze zagen. Langs het Gat van de Noorderklip en het Gat van Van Kampen vervolgden we ons pad langs Polder Maltha. Na deze polder van bijna alle kanten te hebben gezien kwamen we bij het Biesboschmuseum, waar een standbeeld voor de hoofdingang stond. Vervolgens kwamen bij we de Werkhaven behorend bij het waterwinbedrijf Brabantse Biesbosch. Vervolgens liepen we op korte afstand langs het Gat van den Hardenhoek.

Het Biesboschmuseum belicht voor jong en oud de rijke cultuurhistorie van het Nationaal Park. De aanplant van biezen, riet en wilgenhout en de verwerking door hoepelmakers, manden- en rietmattenvlechters staan hier centraal. Daarnaast is er aandacht voor visserij, jacht en stroperij en de belangrijke rol van de Biesbosch als vluchtroute tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een boeiende diavoorstelling geeft de ontwikkeling van de Biesbosch vanaf de St Elisabethsvloed in 1421 tot heden weer. In een nagebouwde beverburcht maakt u het leven van de bever van dichtbij mee. In het paludarium (Palustris is Latijns en betekent moerassig) van het museum bevindt zich een geprepareerde steur van een meter. In de twee aquaria zwemmen onder meer levende steuren, meervallen, spiegelkarpers, en snoekbaarzen. Het complex is vrij toegankelijk. Aan de balie van het museum is een routebeschrijving verkrijgbaar.

We passeerden een bordje van Nationaal Park Biesbosch en doorkruisten daarop de fraaie Wilgentuin. Deze wordt omzoomd door het Gat van Lijnoorden en het Gat van den Kleinen Hil. Aan het begin van de Wilgentuin staat een bordje van Staatsbosbeheer, waarop melding wordt gemaakt dat de Wilgentuin wordt onderhouden door vrijwilligers. We moesten toen meteen denken aan een collega op het werk die tot die groep van vrijwilligers behoort.
Langs de Spieringsluis werd koers gezet naar de grote rust. Deze was gelegen in Restaurant De Brabantse Biesbosch te Werkendam. De afgelegde afstand bedroeg hier 22 kilometer. Vanwege het gevorderde uur (13.30 uur) besloten we de rust over te slaan. In de nieuwjaarstoespraak van de WS78 voorzitter, die zowel op internet stond als in het infobulletin, werd min of meer verzocht om zoveel mogelijk uiterlijk half zes bij de finish te zijn. En uiterlijk 18.00 uur te vertrekken van de finish. Voor de organisatoren en de verzorgingsploeg zijn het lange dagen, die meestal met 5.00 uur opstaan begint.
Door de Beneden Spieringpolder en langs de Nieuwe Merwede werd koers gezet naar de pont van 13.55 uur. Na de oversteek stond de voorzitter klaar om de wandelaars de goede vervolgroute te wijzen. De nu komende kilometers lag het parkoers grotendeels tussen een asfaltfietspad en de Nieuwe Merwede. Dit gedeelte wordt de Dordtsche Biesbosch genoemd. Nu bleken er talrijke ”watjes“ te zijn die doodleuk het asfaltfietspad volgden. Want op het verlengde van dit fietspad kwam de officiële route toch ook weer uit.

Aan de noordoever van de Nieuwe Merwede ligt één van de mooiste natuurpaden van de Biesbosch. Het loopt langs rietruigten, grienden en wilgenvloedbossen en biedt regelmatig uitkijk op de rivier.

Maar deze wandelaars hebben een heel mooi traject gemist. We liepen namelijk door talrijke wegen en paden omzoomd door knotwilgen. Vele knotwilgen waren recentelijk geknot. Talrijke wilgentakken lagen langs de kant opgestapeld en vastgebonden. We kwamen langs meerdere kleine zandstrandjes, over bruggetjes of vlonders of wat daar voor door ging. Eenmaal moesten we een oude scheve vlonderbrug oversteken waar enige gaten in zaten.
Het pad werd modderiger en het aantal ”watjes“ op het op enige afstand naastgelegen asfaltfietspad nam toe. Maar wij wisten van geen wijken. Ook een dame voor ons, die nog nooit van WS78 had gehoord en in Dordrecht woonde, genoot van het modderpad.
We kwamen bij de Zuidhaven. Hier lag een bootje dat een soort café­boot was. Coos had hier een keer gerust tijdens de NS­Biesbosch­wandeling. We kregen nog uitzicht op de Tongplaat, een groot weilandengebied.
Op 31 kilometer werd de koffiepost bereikt in boerderij De Zwaan. Om de naam Zwaan eer aan te doen stond er op de schoorsteen van deze boerderij een windvaan in de vorm van een zwaan.
We vervolgden ons pad door bosgebied De Elzen. Even verderop passeerden we een stenen pilaar met het opschrift “eerste Biesbosch mijlpaal 1928”. Dit werd ook maar even op de gevoelige plaat vastgelegd. Bij een Tuincentrum was op 36½ kilometer nog de fruitpost. Hier kregen we, naar keuze, een banaan of een appel. Het was inmiddels zo donker geworden, dat we besloten om het fototoestel maar op te bergen. Door parken werd de finish bereikt om 17.33 uur. De totale afstand bedroeg 39,84 kilometer.
Het was een mooie tocht geworden met veel zonneschijn en een maximale temperatuur van ongeveer 1 graden. Er zaten vele onverharde trajecten in. Het IVV-nummer was 11403.

Henri Floor & Coos Verburg