De alternatieve homepage van de FLAL

wandeltocht op 1 december 2007, info over de omgeving:

Zuidlaren (Drents: Zuudlaoren) is een dorp in het noorden van Drenthe. Zuidlaren maakt deel uit van de gemeente Tynaarlo.

Het dorp ligt op de Hondsrug, ten zuiden van de stad Groningen en telt 10.410 inwoners (1 januari 2006) en is daarmee het op één na grootste dorp van haar gemeente (na Eelde-Paterswolde). De gemeente Zuidlaren werd in 1998 samen met de gemeentes Vries en Eelde één nieuwe gemeente die aanvankelijk ook 'Zuidlaren' heette, maar waarvan de naam een jaar later in 'Tynaarlo' werd gewijzigd.

Zuidlaren heeft zeven brinken en daarom wordt Zuidlaren vaak gezien als een groen dorp. Langs enkele van deze brinken loopt ook het Pieterpad. Het dorp heeft ook een havezate, het Laarwoud, dat voor de samenvoeging van de gemeentes Zuidlaren, Eelde en Vries (en nog enkele jaren daarna) het gemeentehuis was.

Ten oosten van het dorp, aan de vaart naar het Zuidlaardermeer staat de museummolen De Wachter. Het is een windmolen waar granen en specerijen worden gemalen, met een mogelijkheid om terug te vallen op stoommachines voor het geval er onvoldoende wind is.

In Zuidlaren wordt jaarlijks op de derde dinsdag in oktober de Zuidlaardermarkt gehouden. Dit is van oorsprong een paardenmarkt. De tegenhanger, de jaarlijkse Rodermarkt is op de 4e dinsdag van september in Roden, van oorsprong een koeienmarkt. De markt staat bekend als Europa's grootste paardennajaarsmarkt en wordt jaarlijks door rond de 150.000 mensen bezocht.

De Prins Bernhardhoeve (PBH) is een groot en bekend beurscomplex in het midden van het dorp en van economisch belang, waarin o.a. het Noordelijk Internationaal Concours hippique wordt gehouden. Het voortbestaan van de Prins Bernhardhoeve wordt echter bedreigd doordat de beurzen minder publiek trekken dan voorheen. Bovendien is de PBH, mogelijk, reeds verkocht aan het bedrijf Rimag Beheer B.V. onder voorwaarde dat er geen beurzen meer in het complex gehouden zullen worden.

Een ander beeld dan Berend Botje en het Zuidlaardermarkt Monument is minder karakteristiek voor de geschiedenis van Zuidlaren, maar maakt inmiddels wel deel uit van het dorpsgezicht. Dit beeld staat bekend onder de naam 'Vriendschap Vereeuwigd'. Het beeld staat aan de Brink O.Z. (Oost-Zijde) rechts tegenover de hoofdingang van de Prins Bernhardhoeve. Het beeld refereert naar de brand die een groot deel van de Prins Bernhardhoeve in 1986 heeft vernietigd. De naam van het beeld is bedacht door R.C. Zuidlaren-Anloo, de lokale Rotary club. Dit omdat de bekostiging van het beeld is gedaan door een bevriende Rotary club in Achim, Duitsland.

Laarwoud is een havezate in het Drentse Zuidlaren in Nederland.

Het tegenwoordige gebouw dateert uit het begin van de 17e eeuw. Toch is het vrijwel zeker, dat de stichtingsdatum veel vroeger ligt en misschien wel in de Middeleeuwen moet worden gezocht.

Vast staat dat in de 17e eeuw Laarwoud toebehoorde aan de familie Van Selbach. Roelf van Selbach was in 1648 kerkvoogd van Zuidlaren. Zijn zoon Gerard woonde op het Laarwoud en was landschrijver van Drenthe.

Na vererving kwam het door koop in het geslacht van de graven Van Heiden. Alexander Carel van Heiden tot den Dam, was drost van Drenthe en kocht het Laarwoud. Op de landdag van 5 maart 1751 kreeg hij vergunning het door hem eveneens gekochte recht van havezate van Vledderinge in Meppel te verleggen op het Laarwoud.

Door vererving kwam het goed aan de jonkheren de Milly van Heiden Reinestein, die het voortdurend bewoonden en het tenslotte in 1915 verkochten aan de gemeente.

Aangezien de bewoners van het Laarwoud hoge posten bekleedden in het bestuur van provincie en gemeente - zo waren verschillende bewoners of drost of gouverneur van de provincie of burgemeester - bleef de havezate steeds nauw bij het openbare bestuur betrokken. Dit bleef bestendigd na 1915. De gemeente bestemde toen het Laarwoud tot de ambtswoning van de burgemeester.

Van 1915 tot 1941 woonden de burgemeesters van Zuidlaren op het Laarwoud. Zeker was deze toestand bestendigd gebleven, indien niet de bezetter van de burgemeesterswisseling in 1941 gebruik had gemaakt, de havezate voor zijn troepen te vorderen. Op dat moment werd de band tussen het Laarwoud en gemeente doorgesneden.

Gelukkig duurde het gebruik door de Duitsers niet lang, evenwel bleven de bijzondere omstandigheden beslag leggen op de havezate. Nog was het gebouw door de Duitsers niet vrij gegeven en ontruimd of het werd gevorderd door het toenmalige bureau Burgerbevolking en ingericht tot noodverpleeghuis.

Toen in 1946 eindelijk de gemeente weer de vrije beschikking over het Laarwoud kreeg, was het niet mogelijk de oude toestand te herstellen. Het Laarwoud was uitgewoond en slecht onderhouden. Bovendien was de indeling grondig gewijzigd, zeg maar verknoeid. De middelen - zowel financieel als materieel - ontbraken om een herstel te bewerkstelligen.

Na veel overleg en rijp beraad werd besloten het Laarwoud te bestemmen tot gemeentehuis. Door dit besluit werd de eeuwenoude traditionele band hersteld en werd de havezate voor de toekomst als monument veilig gesteld.

Het nemen van het besluit bleek destijds gemakkelijker dan de uitvoering. Door de krachtige steun van Gedeputeerde Staten en de financiële medewerking van het Rijk en provincie konden echter alle moeilijkheden worden overwonnen en zo kon in de vergadering van de raad van 30 oktober 1953 definitief worden besloten tot restauratie van het Laarwoud en tot inrichting tot gemeentehuis.

De gemeente Zuidlaren werd in het kader van de gemeentelijke herindeling met ingang van 1998 een onderdeel van de nieuw gevormde gemeente Tynaarlo (samen met de voormalige gemeenten Eelde en Vries). Daarom moest een geheel nieuw gemeentehuis worden gebouwd. De gemeente heeft het Laarwoud in mei 2004 verlaten en is verhuisd naar de nieuwe locatie in Vries.

Voor het Laarwoud is een nieuwe bestemming gezocht. Het gebouw is verkocht aan een particulier. Hierdoor heeft het oorspronkelijk gebruik van het Laarwoud - particuliere bewoning - in de loop van 2004 weer gestalte gekregen.

De Wachter is een museummolen bij het Noord Drentse dorp Zuidlaren, gelegen aan de Zuidlaardervaart naar het Zuidlaardermeer.

Het is een windmolen (gebouwd in 1851) waarmee granen en specerijen worden gemalen. Daarnaast is De Wachter een oliemolen waar olie uit Lijnzaad wordt geslagen. Als er onvoldoende wind is kan worden teruggevallen op aandrijving door een stoommachine. De molen herbergt 6 stoommachines, een smederij, een ambachtelijke bakkerij, een bakkerswinkel, een molenmakersgereedschappenmuseum en een kruidenierswinkeltje stammend uit 1890 (ooit bestierd door vier generaties van de familie Timmer uit Noordlaren). Ook heeft het museum een stoomlocomobiel. Doelstelling is alles werkend te demonstreren.

Een stichting met vele vrijwilligers (ca 120!) uit het dorp en de wijde omgeving houden de molen en het bijbehorende museum draaiende. Groepen kunnen buiten de openingsuren worden rondgeleid. Dit geldt ook voor scholen.

Vanaf de steiger voor het museum vertrekt op gezette tijden de stoomraderboot De Jonge Wachter waarmee tochtjes naar het Zuidlaardermeer kunnen worden gemaakt.

Op 7 juli 2004 werd bekend gemaakt dat De Wachter 316.000 euro subsidie van Europa en de provincie Drenthe krijgt. Dit geld zal worden besteed aan een forse uitbreiding van het museum. Kort daarvoor was de stelmakerij van de gebroeders Dijkhuizen uit Gieten, stammend uit 1907, aangekocht waarvoor echter nog geen plaats was.

Tevens zijn er vergevorderde plannen om de klompenmakerij van Roelof Westerhof uit Tynaarlo en de verzameling oude werktuigen, gereedschappen en huishoudelijke voorwerpen van wijlen Jan Barkhof uit Yde in een nieuwe vleugel te huisvesten. In december 2005 is voor deze uitbreiding de eerste spade de grond in gegaan.

Het Zuidlaardermeer is een een 540 ha groot meer met daarnaast nog 120 ha aan overlanden, ten noorden van Zuidlaren en ten zuidwesten van Hoogezand-Sappemeer. het meer is 8.000 tot 5.000 jaar geleden ontstaan. Het is ontstaan door de wisselwerking tussen veengroei in de omgeving en het optreden van eb en vloed in de Hunze die middels Reitdiep nog onder invloed stond van de getijden. de getijden verhinderden daar ter plaatse de veengroei.

Het ligt voor ongeveer een kwart in Drenthe en voor ongeveer driekwart in de provincie Groningen. Op de vaargeulen na is het een ondiep meer, vaak niet dieper dan 1 meter. Het wordt gevoed door de Hunze die haar oorsprong heeft in het veengebied onder Valthe. Deze stroomt aan de zuidzijde binnen en verlaat het meer aan de noordzijde als het Drentsche Diep. Ook het Kieldiep komt uit in het meer.

Het meer is in trek bij zeilers. Aan de Drentse kant liggen de jachthavens de Bloemert, Plankensloot en Meerzicht. Aan de noordzijde bevindt zich de jachthavens de Rietzoom en de Leine en het kapitale recreatiedorp Meerwijck (met jachthaven). Het dorp Noordlaren is via het Noordlaardervaartje bereikbaar.

Aan de noordzijde bevindt zich een recreatiestrand.

Grote delen van het meer en de naastliggende polders worden beheerd door de stichting Het Groninger Landschap.

De Zuidlaardermarkt is een dieren- en warenmarkt, maar vooral paardenmarkt, die jaarlijks op de derde dinsdag in oktober wordt gehouden in het Noord-Drentse dorp Zuidlaren, Nederland. De markt staat bekend als Europa's grootste paardennajaarsmarkt en wordt jaarlijks door rond de 150.000 mensen bezocht. De markt wordt vooral bezocht door Nederlanders, maar is daarnaast bij uitstek een Europees evenement. Onder andere Duitsers, Belgen, Denen en Polen zijn vanwege de paardenhandel op de markt te vinden. Naast de paardenmarkt is er ook een warenmarkt, een kermis en worden er andere activiteiten rondom de Zuidlaardermarkt georganiseerd. Zo is er op de zaterdag voor de markt altijd een hardloopwedstrijd waar veel Nederlanders uit het Noord-Nederland op af komen en 's avonds is er vuurwerk. De dag erna is er de in Zuidlaren welbekende visstekwedstrijd en wordt er sinds enkele jaren een koopzondag georganiseerd. De maandagavond en nacht staan altijd gepland voor de Zuidlaardernacht, dan staan muziek, drank, de aanvoer van paarden en de opbouw van de markt centraal.

Van deze jaarmarkt wordt al melding gemaakt in officiële documenten van rond het jaar 1200.

Sinds de MKZ-crisis worden er geen runderen meer verhandeld.

Op dinsdag 21 oktober 2003 bezochten ruim 150.000 personen de markt die 400 marktkramen omvatte over vier kilometer straat. Er werden 2438 paarden en pony's verhandeld, 500 meer dan in 2002. Ter vergelijking: In 2004 was het aantal paarden dat aangevoerd werd 1883 en stonden er 350 marktkramen en dat over een lengte van ruim 4 kilometer.

De verantwoordelijkheid van het management van de Zuidlaardermarkt ligt bij marktmeester dhr. Jaap Mellema. Deze krijgt steun van vele vrijwilligers (waaronder een zangkoor). Ook wordt er een beroep gedaan op het politiekorps Drenthe om de orde in het dorp tijdens de Zuidlaarder Feestweek te bewaren.

Op 13 oktober 2000 werd in Zuidlaren het monument ter ere van de 800e Zuidlaardermarkt onthuld. De Stichting Evenementen Zuidlaardermarkt vatte het plan op om ter gelegenheid van de 800e markt een monument in het centrum van Zuidlaren te verwezenlijken

De Prins Bernhardhoeve (PBH) is sinds 1956 een beurscomplex voor beurzen en evenementen in het Nederlandse Zuidlaren. Het gebouw bestaat uit zeven hallen met elk hun eigen naam, vernoemd naar een lid van het Koninklijk Huis. De grootste hal is de Prins Constantijnhal, gelegen naast de achteringang van het gebouw. De hoofdingang ligt aan de Brink Oostzijde, tegenover de Grote Brink die centraal ligt in het centrum. Eigenaar van de Prins Bernhardhoeve is, voorzover bekend, FEC Leeuwarden.

In de Prins Bernhardhoeve vinden de volgende beurzen plaats:

Caravanbeurs
Horecabeurs
Bouwvakbeurs
Landbouwwerktuigenbeurs
Woonbeurs
Ook kent de Prins Bernhardhoeve verschillende eenmalige of terugkerende evenementen. Het Dagblad van het Noorden heeft een manifestatie in het beurscomplex gehouden, Domino Day heeft in 1999 en in 2000 in de PBH plaatsgevonden en het NIC Zuidlaren is een jaarlijks terugkerend paardensportevenement.

De toestroom van bezoekers naar de verschillende beurzen is de afgelopen jaren afgenomen. Of de Prins Bernhardhoeve in de toekomst zal blijven voortbestaan in haar huidige vorm is onzeker. Het complex is mogelijk al verkocht aan Rimag Beheer B.V. onder voorwaarde dat er geen beurzen meer in het complex gehouden zullen worden. De afbraak van het parkeerterrein is reeds in gang gezet. [1]

Het PBH-gebouw heeft een oppervlakte van 40.000 m² waar beurzen en evenementen plaats vinden.

De Prins Constantijnhal heeft een oppervlakte van 5544 m² en de kleinste hal is de Prins Johan Frisohal met een oppervlakte van 2820 m².

Ter vergelijking staan hieronder enkele andere beurscomplexen in Nederland met de bijbehorende beursoppervlakte:

Jaarbeurs Utrecht: 100.000 m²;
RAI Amsterdam: 87.000 m²;
MECC (Maastricht): 30.000 m² en
Expo Centrum FEC (Leeuwarden): 30.000 m².

Het Noordelijk Internationaal Concours hippique is een indoors (overdekt) concours hippique
dat in Zuidlaren wordt gehouden. Het evenement wordt in het kort het NIC of het NIC Zuidlaren genoemd. De verwezenlijking van het evenement ligt voor een groot deel in handen van evenementenorganisatie BCM. NIC Zuidlaren biedt internationale paardensport in drie verschillende disciplines: springen, dressuur en aangespannen rijden.

Dorpen in de gemeente Tynaarlo

Achttien dorpen en streken horen bij de gemeente Tynaarlo. Hieronder vindt u een overzicht.
Bunne, De Groeve, De Punt, Donderen, Eelde, Eelderwolde, Midlaren, Oudemolen, Paterswolde,
Taarlo, Tynaarlo, Vries, Winde, Yde, Zeegse, Zeijen, Zuidlaarderveen en Zuidlaren.

Tynaarlo is een dorpje tussen Assen en Groningen en maakt deel uit van de gemeente Tynaarlo. Het dorp telt ongeveer 1800 inwoners verdeeld over zo’n 750 huizen. Het dorp ligt dicht bij de A28 en heeft perfecte verbindingen met de steden Groningen en Assen.

Het dorp bestaat al bijna 1200 jaar. Van die tijd is er niet zo veel meer te vinden,
maar sommige oude verbindingen zijn nog steeds in het landschap te herkennen.
Zo grenst het dorp in het oosten aan de Drentse Aa, de kern
van het gelijknamige stroomdallandschap.

In Tynaarlo zijn allemaal prachtige markante plekjes aanwezig, uniek zoals u ze nergens anders aan zult treffen. Zo is er dit Hunebed. Lang geleden waren er nog meer hunebedden in Tynaarlo maar die zijn helaas verloren gegaan. Des te blijer zijn we met dit mooie exemplaar. Dit hunebed ligt beschermd en omringd door hoge bomen.

Het hunebed heeft het veld helemaal voor zichzelf en komt daardoor extra tot z'n recht. Dit Hunebed ligt aan het begin van de Hunebedstraat.

wandeltocht op 1 december 2007, nabeschouwing:

wandeltocht op 1 december 2007, verslag: