De alternatieve homepage van de FLAL

wandeltocht op 3 november 2007, route-informatie:

(2e) AHRON SALOMONS WANDELTOCHT WINSCHOTEN zaterdag 3 nov. 2007

Voorwoord vooraf: Naamgeving ontleend aan de laatste voorzitter van de vroegere Ringsynagoge Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap en met toestemming verleend door zijn zoon wijlen de heer Abraham Salomons. De naam van de tocht is een eerbetoon aan de Joodse burgers van Winschoten en omgeving die in de jaren 1942 — 1945 zijn weggevoerd via het kamp Westerbork naar de kampen Auschwitz en Sobibor alwaar zij door vergassing werden vermoord. Van de ongeveer 500 personen overleefden slechts 54 personen.

Interessante punten langs de route.

Punt 10 langs steentje (R) van 30 500 kilo en de grootste van de provincie Groningen, bestaande uit graniet, veldspaat, kwarts en biotiet, steentje al wandelende van Zweden naar hier gekomen en gevonden op industrieterrein Reiderland,

Punt 12 straat genoemd naar oud-inwoner en oud-minister en secretaris-generaal NAVO. links van de weg St. Lucasziekenhuis met ruim 200 bedden, staat voor een grootscheepse verbouwing aan de achterzijde voor een kleine 7 miljoen.

Punt 16 denkbeeldig ga je door de vroegere poort van de verdwenen vesting Winschoten

Punt 17 (gebouwd in 1895 in neorenaissance stijl, door rijksbouwmeester C.H.Peters, de letters SPQW op het balkon betekenen Senatus Populus Que Winschotanus, ofwel senaat en volk van Winschoten),

Punt 19 toren onderbouw 15e eeuw, bovenbouw uit 1931, gerestaureerd 1997/98 met carillon gerestaureerd in 199 7 en uitgebreid tot 4 octaven van 48 klokken, luidklok uit 1763, bengel uit 2005.

Punt 20 (gebroken Davidster) monument met 3 panelen met 389 namen van in de jaren 1942/45 vermoorde Winschoter burgers, monument onthuld op 15 april 2005 in opdracht van St. Oud Winschoten. Hier vinden de herdenkingen plaats op 4 mei en 30 okt. j. 1.

Punt 24, a en b. rijksmonument 1992 en 1972, aan voorzijde monument “kleine Klaagmuur” van Marijke Ravenswaay, ter herinnering aan de Joodse gemeenschap.

Punt 26 Sterrebos aangelegd in de jaren 1825/28 als een werkloosheidsproject, opgezet door Ds. Steringa Kuiper onder motto.’ “wie niet werkt, zal niet eten”

Punt 53(40 km: 74) rechts van de schelppaden standbeeld van Graaf Adolf van Nassau, dat herinnerd aan de slag bij Heiligerlee (of Oosterlee) door het Staatse leger onder bevel van de Graven Lodewijk en A dolf van Nassau tegen de Spaanse troepen uit de stad Groningen onder bevel van Graaf Aremberg welke plaats vond op 23 mei 1568, wat tevens het begin bleek van de 80jarige bevrijdingsoorlog. De Staatse troepen maakten vooral gebruik van de omliggende moerassen en wist zo de Spanjaarden te verslaan. Een bekend regel in één van de coupletten van het Wilhelmus gaat als volgt: Graaf Adolf is gebleven in Friesland in de slag.

Punt 77 (50 km: 102) onderdeel van Landgoed Ennemaborg” eigendom van Stichting Groninger Landschap, beheersgebied met Konigspaarden of Tarpans

(40 km: punt 82)(50 km: punt 107) gebouwd omstreeks 1391 als een steenhuis door Sebo Ennens of Ennema, later bewoond door Hora Siccema. Het landgoed omvat de borg, koetshuis, 2 arbeiderswoningen en het bos, uiteindelijk aangekocht door St. Groninger Landschap in 1965. In de borg bevind zich de galerie van Maya Wildevuur en in het koetshuis is een restaurant.

Punt 82 (40 km: 119)(50 km: 144) Oldambtmeer aangelegd in de jaren 2004/05/06 in kader ontwikkeling van de Blauwe Stad, links over het water zijn de eerste van de 1200 woningen, ongeveer 30, al gereed

Hoe kom ik aan de start:

wandeltocht op 3 november 2007, info over de omgeving:

Winschoten (Gronings: Winschoot) is een stad en gemeente in de provincie Groningen. De gemeente heeft per 1 juli 2006 18.472 inwoners (bron: CBS) en beslaat een oppervlakte van 22,24 km² (waarvan 0,37 km² water). De stad heeft als bijnaam de Molenstad. De stad wordt ook wel Sodom genoemd, de inwoners dientengevolge Sodommers, maar ook wel gekscherend Tellerlikkers.
Sodom is een stad die in de Hebreeuwse Bijbel wordt vermeld in het boek Genesis. De stad behoorde tot de pentapolis ("vijfstad"), samen met de steden Gomorra, Adama, Seboim en Segor. In het algemeen wordt de naam van de stad nauw verbonden met die van Gomorra. Beide steden lagen in Kanaän en waren berucht vanwege de "verdorvenheid" van de inwoners. De naam Sodom heeft geleid tot de term sodomie, een uitdrukking die wel wordt gebruikt om homoseksualiteit mee aan te duiden. In het boek Genesis wordt beschreven hoe beide steden door God werden verwoest vanwege hun morele ongerechtigheid. Aartsvader Abraham pleitte vergeefs voor het behoud van de steden. Zijn neef Lot met zijn gezin werden door twee engelen gemaand de stad te verlaten en niet om te zien. Lots vrouw kon echter aan de verleiding geen weerstand bieden, zij draaide zich wel om en veranderde onmiddellijk in een zoutpilaar. De plek waar Sodom lag is nu de Dode Zee.
Winschoters worden wel eens gekscherend Tellerlikkers (Bordenlikkers) genoemd. Dit gebruik is ontstaan omdat de Winschoter stadsbewoners al vroeg waren overgestapt op het eten met borden, in tegenstelling tot het omliggende Oost-Groninger platteland, waar men nog uit de pot at. De Tellerlikker is ook de naam van een in mei 1975 op het plein voor het Winschootse cultureel centrum de Klinker geplaatst beeld. Het beeld is gemaakt door Marijke Ravenswaay-Deege.
De bijnaam Sodom is overgenomen uit de joodse gemeenschap die voor de Tweede Wereldoorlog in Winschoten woonde en die vond dat de overige bevolking er losse zeden met seks en gokken op nahield. In Genesis 13 vers 13 staat ‘en mannen van sodom waren zeer slecht en zondig tegenover de Heer’ waarbij het Hebreeuwse woord (w)‘anshey in het Nederlands (en) mannen betekent.
In het wapen van Winschoten staat de H.Vitus afgebeeld. In de Middeleeuwen ressorteerde Winschoten en omgeving onder de abdij van Corvey. In deze abdij worden de relieken van deze Siciliaanse heilige bewaard. Samen met Modestus en Crecentia werd hij om zijn christelijk geloof vermoord (in de 4e eeuw na Chr.). Veel herinnert nog aan deze heilige, o.a. de St. Vitusstraat, de buurtschap 'Sint Vitusholt', Scouting St. Vitus, R.K.Basisschool St. Vitus en de R.K.Parochiekerk van de H.Vitus.
Naast Winschoten bevinden zich in Blauwhuis, Hilversum, Huizen, Blaricum, Naarden, Well en Naarden R.K. kerken toegewijd aan de H.Vitus (en Gezellen).
Winschoten heeft het grootste rosarium van Nederland.
Winschoten behoort samen met Wedde, Ulsda, Onstwedde, Vlagtwedde en Bunde tot de oudste plaatsen in de omgeving.
Alle genoemde plaatsen hebben de suffix -wida in hun oudst bekende benamingen, hetgeen hun ouderdom bepaalt in vergelijking tot de jongere plaatsen met suffices als -wolde en loo. Winschoten maakte samen met onder meer Westerlee en Heiligerlee, Ulsda, Blijham en Bellingwolde deel uit van het middeleeuwse landschap Reiderland.
Ook maakte het deel uit van het bisdom Osnabrück.
Winschoten vormde met de genoemde kerspelen het gericht van Winschoten, dat ook bekend staat als de voogdij van Winschoten.
Het bestuur van dit Reiderlandse gebied stond onder toezicht van de abdij van Corvey. Vanwege de grote afstand tussen Corvey en het gebied van het gericht was het bestuur overgedragen aan de familie Addinga.
In 1474 wist deze familie te bewijzen dat ze dit bestuur al ruim honderd jaar in handen hadden. Vanwege dit feit hadden de Addinga's een rol van betekenis in Reiderland ondanks dat ze hun stamslot later in het Westerwoldse Wedde hadden.
Het landschap Westerwolde viel desondanks ook onder het bisdom Osnabrück en voor het grootste deel onder abdij van Corvey. In de periode van strijd tussen de Schieringers en Vetkopers wist de stad Groningen
De Schieringers waren een partij in de 14de en 15de eeuw, genoemd naar de ‘Schiere monniken’, de bijnaam die de cisterciënzers in Friesland en Groningen droegen, naar de grijze kleur van hun pijen. Naar het schijnt waren de Schieringers vooral sterk in Westergo en voorstanders van de vrijheid. Zij zochten steun bij Jan van Beieren als vijand van gravin Jacoba, bij Albrecht van Saksen omdat hij alleen tegen Groningen kon helpen. Zij bleven de Saksische hertogen trouw en aanvaarden ook het gezag van Karel V. Het woord schieraal (Fries: skieriel) staat voor geslachtsrijpe aal. Dit was een bijnaam voor de Schieringers.
De Vetkopers waren een partij in Friesland en Groningen in de 14de en 15de eeuw. Hun naam wordt in verband gebracht met de kloosterorde van de norbertijnen, die vetweiders zouden zijn geweest. In 1394 is voor het eerst sprake van de "vette partij".
De Vetkopers hadden de overhand ten Oosten van de Middelzee (Dokkum, Leeuwarden, Groningen, Oost-Friesland) en waren soms bereid Hollands gezag te erkennen (1398, 1470). Bij de onderwerping aan Albrecht van Saksen waren de Vetkopers de onderliggende partij, die hulp zocht bij Karel van Egmond.

behalve het Oldambt in 1435 ook het Reiderlandse Winschoten aan zich te binden. De Addinga's werden verjaagd en ten zuiden van Winschoten werd de Pekelborg gebouwd. In 1474 probeerden de Addinga's nog het bestuur over het gericht van Winschoten terug te krijgen, maar dit mocht niet baten.
De Groningse bezetting werd gelegitimeerd en er werd nadien zelfs beweerd dat het gebied altijd al deel had uitgemaakt van het Oldambt, hetgeen historisch onjuist is. Aan het begin van de zestiende eeuw is er wederom een onroerige tijd, waarbij Karel van Gelre in 1530 heer van Groningen werd, om in 1536 afgelost te worden door Karel V.

Winschoten maakte na de slag bij Heiligerlee (1568) tot aan 1580 weinig bijzonderheden mee.
In 1580 ging de stadhouder van Groningen, Rennenberg, over tot de Spaanse zijde en tot aan 1594 vonden herhaaldelijk schermutselingen plaats in en rondom Winschoten.
In 1593 werd de plaats door graaf Willem Lodewijk van Nassau op de Spanjaarden veroverd, maar werd in hetzelfde jaar heroverd door Spaanse troepen onder graaf Frederik van den Berg. Bij die gelegenheid werd de kerk te Winschoten tegen de Spanjaarden verdedigd door een sergeant Joan Moda.
In 1594 viel de gehele provincie in handen van Staatse troepen.
In 1624 werd Winschoten nogmaals door Spaanse troepen veroverd en verbrand. Winschoten werd in het rampjaar 1672 door de troepen van Bernhard van Galen, de bisschop van Münster, veroverd zonder tegenstand. Later in dat jaar werd een veldslag geleverd doordat Groningse troepen Winschoten heroverden. De Groningse troepen onder kolonel Jorman wonnen de slag, veroverden de schans in Winschoterzijl en ook de Wedderborg. De Groningers waren nog niet van de Munsterse troepen af: in maart 1674 werden Winschoten en omringende plaatsen nogmaals geplunderd. Economisch stelde Winschoten in de zeventiende eeuw nog niet zoveel voor. Met het doortrekken van het Schuitendiep (Winschoterdiep) in 1653 werd Winschoten al enigszins ontsloten.
De Rensel werd gekanaliseerd en er werden betere wegen aangelegd. Pas in de achttiende eeuw begon de bloei en welvaart wat toe te nemen, om een voorlopig hoogtepunt te bereiken in de negentiende eeuw.

Winschoten werd in de negentiende en het begin van de twintigste eeuw een echte handelsstad, mede door de aanwezigheid van vele Joden. Ook speelde de aanleg van een spoorweg naar Groningen in 1867 een grote rol. De geschiedenis van Winschoten kent een zeer zwarte bladzijde door het afvoeren van de Joden in de Tweede Wereldoorlog, die nagenoeg alle werden vermoord in concentratiekampen. Winschoten werd in 1945 bevrijd door Canadese en Poolse troepen.

cultureel centrum De Klinker
De Klinker is de naam van een cultureel centrum in de Groninger stad Winschoten. Het gebouw werd op 2 oktober 1973 officieel geopend door prinses Margriet. De openingsvoorstelling werd verzorgd door Seth Gaaikema. Eerste directeur van De Klinker was de eigenzinnige Gerard Schenk (1935-2000), die jarenlang tevergeefs zou proberen om Oost-Groningen warm te maken voor 'cultuur met een grote C'. Een voorname aanleiding tot de bouw van De Klinker was het feit dat in 1967 'Zaal Dommering' (concertzaal, schouwburg en bioscoop) tot de grond toe was afgebrand.

Schieringers en Vetkopers is de naam die gegeven wordt aan twisten in Friesland en Groningen in de late middeleeuwen. De namen Schieringers en Vetkopers komen waarschijnlijk oorspronkelijk van een geschil tussen cisterciënzers en norbertijnen. De kloosters van die ordes hadden binnen het toenmalige Friesland een grote invloed. Het is niet duidelijk wat oorspronkelijk de oorzaak is geweest voor het ontstaan van de twisten. Deels namen er lieden aan deel die uit waren op vergoting van hun invloed, maar er was nauwelijks sprake van duidelijke partijen. Bondgenootschappen hadden een kort bestaan, partijwisseling was niet ongebruikelijk. Op de achtergrond speelden met name de graven van Holland en Oost-Friesland een rol, die zagen mogelijkheden om hun macht uit te breiden, terwijl de stad Groningen zich opwierp als beschermer van de Friese Vrijheid. Overigens waren deze twisten niet uniek voor Friesland In dezelfde periode speelden in Holland de Hoekse en Kabeljauwse twisten, terwijl ook in Gelre vergelijkbare twisten werden uitgevochten. Bij Sibrandus Leo beslecht abt Pibo Sibranda van Lidlum (1309-1325) twisten, strijdt Eelko Liauckama (1325-1332) met 180 soldaten en bewapende conversen tegen edelen, slaat Godfried Andla (1336-1347) een aanval van Bloemkamp, Ludingakerk en de gebroeders Adelen af, versterkt Tetard (1386-1422) de uithof te Miedum tegen de Sjaardema’s, die weer Lidlum en bezittingen verwoestten. Orde-verband, bloedverwantschap, vriendentrouw en eigenbelang bepaalden elks positie. De partijschappen werden na 1345 zo heftig dat Friesland tussen Lauwers en Eems, de Ommelanden zich onder bescherming van Groningen plaatste (1366-1382). De namen ‘Schier’ en ‘Vet’ komen in 1392 op. De Hollandse dreiging bracht slechts korte onderbreking (1396): de Vetkopers onderwierpen zich 1398 aan Albrecht van Beieren, maar de Schieringers met Groningen verdreven vijand en verrader. De strijd begon in 1413 weer met de bezetting van Emden door Keno tom Broke; na veel strijd werd Groningen 'Vet' (1415), Keno bracht de Wester-Lauwerse Schieringers zware slagen toe (1416). De (Duitse) keizer bewerkte een kortstondige vrede. Inmiddels zochten de Schieringers steun bij Jan van Beieren (1418), die na de val van Focko Ukena troepen stuurde (1420) en korte tijd gezag had. Maar de partijen verzoenden zich buiten hem om (vrede van Groningen van 1422 en verdreven met hulp van de Hanze en Ocko tom Broke de troepen van Jan van Beieren en de Likedelers. Nadien bemoeiden de Oost Friezen zich niet meer met de partijschappen ten Westen van de Lauwers. Deze begonnen 1439 weer in Gaasterland: vetkoperse Galama’s tegen schieringse Harinxma’s (tot 1456). Strijd in Oostergo (1441-1444) werd beslecht door een rechtbank met Groningse invloed. De dreiging van Filips de Goede dreef op 15 augustus 1456 tot een nieuw verbond tegen alle landsheren onder oprichting van een raad ‘des ghemenen landes Vrieslandt’. Weldra volgde de Donia oorlog (1458-1463) en daarna de ene uitbarsting na de andere; de steden speelden nu een grote rol, soms actief (Sneek), soms passief (Dokkum 1470, bieroproer te Leeuwarden 1487). Vredespogingen van de keizer waren vruchteloos. Holland kon de Vetkopers de gevraagde hulp niet geven, waarvan de Groningers profiteerden tot ze voor Franeker werden verslagen (zie Groninger passie) en Westergo moesten opgeven (1496). De twisten onder de Jongema’s van Bolsward brachten tenslotte Albrecht van Saksen naast de Schieringers (1498). De vernederde Vetkopers kwamen in 1500 in opstand en haalden 1514 de Geldersen in het land. Na de onderwerping aan Karel V in 1524 verdwenen de partijnamen.
Winschoten » Vroeger & nu In 1991 heeft de stad Winschoten officieel haar 600-jarig bestaan gevierd. De opmerkelijke ontwikkeling door de eeuwen heen is te danken aan de gunstige ligging aan het riviertje de Rensel, dat de belangrijke handelsweg tussen de steden Groningen en Münster kruiste.
Middeleeuwen Reeds in de Middeleeuwen was Winschoten, temidden van onbegaanbare venen en moerassen, een pleisterplaats voor de reizigers, met wie de plaatselijke bevolking handel ging drijven. Strategisch werd Winschoten van belang in de Tachtigjarige Oorlog, met het gevolg dat Winschoten - 'eene vrijeheit, die grootheidshalve naar een stad gelijkt'- een vesting werd.
Franse tijd In de Franse tijd kreeg Winschoten bestuurlijk een geweldige impuls, toen de stad werd aangewezen als standplaats voor de rechtbank, het kantongerecht, de belastingkantoren en de kantoren voor hypotheken en registratie (kadaster). In 1825 ontving Winschoten de erkenning van 'Stad' onder het bewind van Koning Willem I. Vooral op initiatief van intellectuele nieuwkomers als rechters, griffiers en belastinginspecteurs kwam Winschoten reeds in 1832 een gymnasium tot stand.
Centrum groothandel en industrie Het ontstaan van deze en andere onderwijsinstituten, alsmede de ontwikkeling van de vervoersmogelijkheden en de technische vooruitgang in het algemeen, droegen bij tot een grote bloei aan het eind van de vorige eeuw. Winschoten kwam toen ook sterk opzetten als centrum voor de groothandel en industrie.
Grote welstand De landbouwers in het Oldambt, de graanschuur van Oost-Groningen, kwamen tot grote welstand en zij etaleerden hun rijkdom o.a. door de bouw van kapitale renteniersbehuizingen in Winschoten. Het sociëteits- en culturele leven bloeiden er als nooit tevoren, vooral dankzij de nu nog steeds bestaande sociëteit 'De Harmonie' (opgericht 1809).
'Tellerlikkers' Uit deze tijd stamt ook de spottende bijnaam voor de Winschoters: 'tellerlikker', bordenlikker. Het gebruik van tafelserviezen was namelijk nog niet algemeen ingeburgerd, en zeker niet op het platteland, waar de families nog gezamenlijk uit één pot aten. In Winschoten deed, volgens de overlevering, het bord eerder zijn entree op de tafels en dat moderne gedoe wekte de spotlust op van de plattelanders. Al snel noemden zij de Winschoters dan ook 'tellerlikkers'. Sinds mei 1975 staat op het plein voor het Cultureel Centrum 'De Klinker' een bronzen kunstwerk als symbool voor deze bijnaam. Het Tellerlikkerbeeld werd vervaardigd door Marijke Ravenswaay-Deege.
Joodse gemeenschap Tot de Tweede Wereldoorlog behoorde een niet onaanzienlijk deel van de middenstanders tot de Joodse gemeenschap. Met name de Joodse neringdoenden gaven de binnenstad een Jordaans karakter. Slechts een enkeling, van de tijdens de Tweede Wereldoorlog weggevoerde 500 Joden, heeft de Duitse vernietigingskampen overleefd. Een monument op de Joodse begraafplaats herinnert aan hun deportatie. In oktober 1992 is aan de muur van het NS-gebouw een gedenkplaat aangebracht ter herinnering aan de deportatie per spoor - 50 jaar geleden - van de bijna 500 Winschoter Joden naar het doorgangskamp in Westerbork. De belangrijke rol die de Joden op alle terreinen in Winschoten hebben gespeeld, komt op diverse wijze tot uitdrukking in de stad. Op het plein voor de (voormalige) synagoge aan de Bosstraat is het kunstwerk 'de Klaagmuur' te zien, een ontwerp van Marijke Ravenswaay. Dit bronzen beeldhouwwerk - in reliëf -, dat de klaagmuur in Jeruzalem voorstelt, is geschonken door inwoners van Winschoten ter na gedachtenis van de toenmalige Joodse gemeente in Winschoten.

Winschoten is een levendige, veelzijdige stad. Een stad met een rijke geschiedenis maar met beide benen in het heden, u vindt er zowel historische gebouwen als moderne architectuur. De oude molens en het landelijk bekende Rosarium liggen op een steenworp afstand van gezellige winkelstraten. Evenals de middeleeuwse kerktoren, de Nederlands Hervormde kerk en de overblijfselen van de rijke joodse historie van Winschoten. Prachtige monumenten om tijdens een stadswandeling aan te doen. In de binnenstad kunt u genieten van cultuur in één van de galerieën of theater De Klinker. Of ga eens lekker uit op het Marktplein.
Rosarium
Historie
Winschoten heeft zijn ontwikkeling door de jaren heen te danken aan de gunstige ligging langs de kruising van het riviertje de Rensel met de belangrijke handelsweg tussen Groningen en Münster. Reeds in de Middeleeuwen was Winschoten, temidden van onbegaanbare venen en moerassen, een pleisterplaats voor reizigers, met wie de plaatselijke bevolking handel ging drijven. Strategisch werd Winschoten van belang in de Tachtigjarige Oorlog met het gevolg dat Winschoten een vesting werd. In de Franse tijd kreeg Winschoten bestuurlijk een geweldige impuls, de stad werd aangewezen als standplaats voor onder andere de rechtbank, het kantongerecht en de belastingkantoren. In 1825 ontving Winschoten de erkenning van ‘Stad’ onder het bewind van Koning Willem I.
In de 18e eeuw stonden in Winschoten 13 molens. In de loop van de jaren zijn door diverse oorzaken, zoals industrialisatie, veel molens verdwenen. Winschoten heeft nog drie monumentale molens, te weten Berg, Dijkstra en Edens. Deze molens zijn eigendom van de gemeente en worden beheerd door vrijwillige molenaars. Alle drie de molens staan in het centrum. Op afspraak kunt u in molen Dijkstra de historische werkplaats van molenmaker Wiertsema bekijken.

Sfeervolle binnenstad
De gezellige sfeer in de binnenstad wordt elke zaterdag gecompleteerd door een warenmarkt, die gehouden wordt op het Burg. Schönfeldplein en de Venne. Op de terrasjes is het genieten van de stadse en tegelijkertijd gemoedelijke sfeer. Uit het gevarieerde en grote winkelaanbod blijkt dat Winschoten een belangrijke centrumfunctie heeft. Gedurende het hele jaar zijn er diverse evenementen, die de aantrekkingskracht van Winschoten vergroten. Sinds mensenheugenis kent Winschoten op de eerste maandag in november een jaarmarkt, de Allerheiligenmarkt, in de volksmond Adrillen genoemd. Op de tweede maandag in november wordt de Allerheiligenmarkt onder de naam ‘Lutje Adrillen’ nog eens dunnetjes overgedaan. Laat uw pad langs rozen gaan…

'Laat uw pad langs rozen gaan in Winschoten' is een advies wat reeds vele inwoners hebben opgevolgd. Met deze slogan geeft Winschoten aan iets bijzonders te hebben met rozen. Sinds 1967 is in het Stadspark een rosarium, dat door de jaren heen is uitgegroeid tot één van de bekendste rosaria van Nederland. De omgeving van Winschoten is het grootste kweekcentrum ter wereld voor rozenzaailingen. Rondom het Rosarium kunt u wandelen langs de Rododendronroute. Bijzondere evenementen zijn de Rozensnoeidag, eind maart en de Groenmarkt op de eerste zaterdag in juli. Bezoekers vanuit de verre omtrek komen dan naar Winschoten. De opening van de Groenmarkt is tevens het startsein voor de openstelling van de toren, de Nederlands Hervormde kerk en de Rooms-katholieke kerk in het centrum.

In en rondom Winschoten
Buiten het centrum van Winschoten vindt u mooie plekjes en bijzondere bezienswaardigheden. Gaat u bijvoorbeeld eens kijken bij één van de musea in Winschoten. Het Museum Stoomgemaal, net buiten de stad gelegen, is het laatste Nederlandse stoomvijzelgemaal (1878) dat nog wordt aangedreven door een tandem compound machine (1895) en Lancashire ketel (1935). Het Museum Stoomgemaal is geopend van medio mei tot en met september. Op de zondagen in juli en augustus en op de 1e zaterdag van juli staat de machine 'onder stoom'. Op andere dagen is de elektromotor in werking.

In een originele buswerkplaats biedt 'Het Noordelijk Busmuseum' een overzicht van historische, voor Noord Nederland specifieke, autobussen. Daarnaast is er -van kniptang tot uniform- van alles te zien dat met bussen te maken heeft.

Winschoten heeft ook een bijzonder mooie en gevarieerde omgeving. Het is een prachtig gebied om dagtochten te maken. Er zullen weinig plaatsen in Nederland zijn met drie totaal verschillende landschappen binnen fiets- en wandelafstand. Westerwolde met zijn bossen, essen en besloten landschappen. Het Oldambt met zijn schijnbaar eindeloze horizon en hoge luchten en de Veenkoloniën met zijn rechtlijnige patronen van vaarten en kanalen. Ieder met zijn eigen ontstaansgeschiedenis, historie en kenmerken. Grenzend aan het Oldambt vindt u een natuurgebied van internationale betekenis: de Dollard.

Breng ook eens een bezoek aan karakteristieke plaatsen in de omgeving zoals het historische vestingstadje Bourtange of het Duitse Papenburg. Maak eens een wandeling in de bossen of waai even lekker uit bij Nieuwe Statenzijl.

Laat u verrassen door al het moois, dat Winschoten en haar omgeving u te bieden heeft!

In het Rosarium, een prachtige rozentuin in het stadspark van Winschoten, bloeien in de zomermaanden 320 verschillende soorten rozen. Dit rosarium is het gehele jaar vrij toegankelijk. Het stadspark met het Rosarium vormt een schitterend wandelgebied in hartje Winschoten, op loopafstand van het winkelcentrum.
Het Rosarium dankt zijn ontstaan aan de functie van Winschoten als kweekcentrum van rozenonderstammen: een hoog percentage van de wereldproductie komt uit de Winschoter regio. De rozenonderlagen zijn het basisproduct voor de kwekers om een eindproduct van goede kwaliteit te kunnen leveren. Jaarlijks worden ongeveer 35 miljoen onderstammen geëxporteerd.
Het Winschoter rosarium is landelijk van betekenis vanwege de zogenaamde "Toprooskeuringen". In Nederland zijn slechts enkele rosaria -waaronder dat van Winschoten- die deelnemen aan de nationale "Toprooskeuringen". Nieuwe rozen worden, voordat ze op de markt komen, op kwaliteit gekeurd. Keurmeester van de Koninklijke Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde keuren hier vier maal per jaar en gedurende drie jaren achtereen de door de kwekers ingezonden rozen. Pas wanneer de rozen de keuringen in deze "proeftuinen" met succes hebben doorstaan, wordt een nationaal certificaat met het predikaat "Toproos" afgegeven.

Kunst in het Rosarium
2006 was voor het Rosarium in verband met het 40-jarig bestaan een bijzonder jaar. Bovendien werd voor de 15e maal de Groenmarkt gehouden, een evenement waar vele standhouders met allerlei producten op gebied van huis en tuin waren vertegenwoordigd. En alsof dit allemaal nog niet genoeg was, werd voor de vijfde maal in het Rosarium een beeldenexpositie georganiseerd.
In 2006 was de 70-jarige Huub Kortekaas uit Winssen (bij Nijmegen) bereid gevonden om in het Rosarium, maar tegelijkertijd bij De Blauwe Stad, zijn prachtige beelden ten toon te stellen. Het Rosarium en De Blauwe Stad vormden geschikte locaties voor de kunstwerken van Kortekaas, omdat ze allemaal op de een of andere manier met de natuur te maken hadden. De kunstwerken zijn nu helaas niet meer te bewonderen in het Rosarium. Hieronder enkele foto's van de beelden.

Wandelbos / Sterrebos
Het bos ligt aan de Steringa Kuiperweg en is ontworpen door L.A. Springer, 1902. Romantisch park in landschapsstijl met oude hoge bomen, een slingervijver en een uitkijkheuvel. Het bos werd als werkverschaffingsproject voor werklozen aangelegd. Onder de Secr. Heikenslaan loopt een tunneltje dat deel uitmaakt van een "verdedigingstoren", een trap en een muur met gotische nissen. Dit is nu een monument. Openstelling: dagelijks.

Het Maintebos is rond 1915 aangelegd in landschapsstijl. Openstelling: dagelijks.

wandeltocht op 3 november 2007, nabeschouwing:

wandeltocht op 3 november 2007, verslag: