De alternatieve homepage van de FLAL

Robbenoordbos wandeltocht op 9 februari 2008, info over de omgeving:

Hippolytushoef is het grootste dorp van de gemeente Wieringen in de provincie Noord-Holland. De plaats wordt soms ook wel gescheven als Hyppolytushoef. In het dorp staat het gemeentehuis van de gemeente Wieringen.

De plaats wordt in 14e eeuw genoemd als Ypolshof. De plaatsnaam zou afgeleid zijn van een boerderij die er stond. Lokaal wordt de plaats aangeduid als Hippo of gewoon dörrep (dorp). Het stond in 19e en 20e eeuw bekend als klein Parijs, slaand op de vele cafés die er stonden en het uitgebreide uitgaansleven dat erbij hoorde, met als hoogtepunt de kermisperiode. In de loop van de jaren '60 van de 20e eeuw verminderde het aantal cafés. Anno 2005 zijn er nog maar drie van over. Slechts tijdens de kermisperiode kan men nog een beetje ondervinden hoe het algemeen in de 19e en 20e eeuw moet zijn geweest.

De verdwijning van het grootschalige uitgaansleven heeft waarschijnlijk deels te maken met de groei van het dorp. In 1840 woonden er 340 mensen, in 1950 was dat opgelopen naar 1200, in de jaren 60 en 70 kwamen daar nog zo'n 2000 mensen bij en 1998 telde het dorp ongeveer 4400 inwoners.

De Hippolytuskerk ligt op een kunstmatige hoogte in het midden van het dorp. De basis van de toren dateert uit de 12e eeuw (tufsteen) en werd in de 15e eeuw (baksteen) verhoogd en van een gemetselde spits voorzien. Het oorspronkelijke romaanse of vroeggotische schip van de kerk is in 1674 door een orkaan verwoest. In het na deze ramp herbouwde schip zijn gebrandschilderde ramen geplaatst. Van deze ramen (vervaardigd in 1676) is alleen dat van het Noorderkwartier over. De kerk is vanaf het begin der 14e eeuw gewijd geweest aan de kerkvader Hippolytus.

In Hippolytushoef staan verder de Doopsgezinde Vermaning, een kerkje uit 1861, en de Rooms-Katholieke kerk uit 1868.

Museum Allerhande aan de rand van Hippolytushoef is gevestigd in een 100 jaar oude boerderij.

Door deze plaats loopt de Europese wandelroute E9, ter plaatse ook North Sea Trail of Hollands Kustpad geheten. De E9 loopt langs de kust van Portugal naar de Baltische staten.

Hippolytus (ca. 170-235) was sinds 217 de eerste tegenpaus en de enige tegenpaus die heilig is verklaard.

Sinds 192 was hij priester te Rome. Hij was een leerling van Irenaeus en wordt in het Westen als een van de belangrijkste kerkleraren van zijn tijd beschouwd. Hij verzette zich openlijk tegen de pausen van zijn tijd, opeenvolgend Zephyrinus, Calixtus I en Pontianus, met name wat betreft de heilige drie-eenheid. Als Callixtus in 217 de straf voor "seksuele zonden" een boete maakt laat Hippolytus zich door zijn volgelingen uitroepen tot tegenpaus. Volgens hem was dit onaanvaardbaar aangezien ontucht een doodzonde was. Dit was het begin van het zogenaamde schisma van Hippolytus.

Hippolytus was een zeer conservatief christen en een vlijtig schrijver. Zo schreef hij onder andere commentaren op Daniël en de Apocalyps, het dogmatische werk De Antichristo en bestreed hij de gnostici in zijn Syntagma. Een groot deel van zijn werken zijn pas eind 19e eeuw ontdekt en alleen in een Oud-Slavische vertaling bekend.

Rond het jaar 235 werd Hippolytus samen met de nieuwe paus Pontianus in het kader van de christenvervolging door de Romeinse keizer Maximinus Thrax naar Sardinië verbannen. De twee raakten daar bevriend en verzoenden zich. Beiden stierven daar, waarschijnlijk door de onmenselijke omstandigheden in de Sardijnse mijnen. Al in 236 werden ze als heilige martelaars naar Rome overgebracht en begraven in de catacombe van Callixtus.

Zijn naamdag is 13 augustus. Hij is de patroonheilige van de stad Delft en van de Oostenrijkse stad Sankt Pölten. Er zijn overigens andere tegenpausen waarvan men zegt dat ze heilig waren, zoals Felix II, maar dat berust op verwarring met naamgenoten.

Een tegenpaus, of antipaus, is een uit protest verkozen katholieke kerkleider. In bepaalde turbulente periodes van de geschiedenis van de Rooms-Katholieke Kerk werd de gekozen paus door sommige groepen niet erkend. Deze verkozen dan hun eigen paus als zogenaamde tegenpaus. De eerste tegenpaus was Hippolytus (217-235), die werd gekozen uit protest tegen Paus Calixtus I.

De meest verscheurende periode van tegenpausen was die van het Westers Schisma, van 1378 tot 1418.

Het was niet altijd duidelijk welke van de twee (of drie) rivaliserende pausen de "echte" was en welke de tegenpaus. De duidelijkheid die hierover tegenwoordig lijkt te bestaan, is pas achteraf tot stand gekomen.

Volgens de traditionele geschiedschrijving is er sinds 1449 geen tegenpaus meer geweest. Tegenwoordig zijn er echter drie tegenpausen die enige bekendheid genieten: Petrus II (Manuel Alonso Corral, sinds 2005), Michael I (David Allen Bawden, sinds 1990), en Pius XIII (Earl Lucian Pulvermacher, sinds 1998). Alle drie hebben ze overigens aanzienlijk minder volgelingen dan de vroegere tegenpausen.

De Hippolytuskerk, gebouw van de Protestantse Gemeente op het voormalige eiland Wieringen, is één van de oudste kerken in de Kop van Noord-Holland. Dit oude Godshuis in het hart van het sfeervolle dorp Hippolytushoef stamt voor een groot deel nog uit de Middeleeuwen. Een deel ervan, de onderbouw van de toren, gaat zelfs terug op het begin van de 12e eeuw. Het 14e-eeuwse gotische koor is opgetrokken uit de tufsteen van dit eerdere kerkgebouw. In 1574 vond de reformatie plaats. Het schip dateert uit de 17e eeuw; het werd herbouwd een jaar na de instorting door toedoen van een zware wervelstorm in 1674. Een gebrandschilderd raam aan de noordzijde herinnert nog aan de ondersteuning van de Westfriese steden bij de herbouw. De kerk werd in de afgelopen 175 jaar verscheidene malen gerestaureerd. De laatste restauraties aan exterieur, interieur en toren vonden plaats in de jaren 1998-1999, 2001 en 2003. Ter herinnering hieraan is een kleurrijk glas-in-loodraam aan de zuidzijde van het schip, naast de 17e-eeuwse kansel, geplaatst. Het werd vervaardigd door de Wieringse kunstenaar Piet Lont en het verwijst naar het verleden en de toekomst van de kerk op het oude eiland, gelegen aan het Wad.

De Hippolytuskerk bevindt zich aan het Kerkplein. Het gebouw, nog altijd primair bestemd voor de eredienst, heeft door de eeuwen heen zijn functie als verzamelplaats voor inwoners van Wieringen weten te behouden. Het één-klaviers Knipscheer-orgel uit 1870 met zijn lichte intonatie is getooid met een harpspelende koning David en enkele bazuinengelen. Het interieur met zijn kleuren blauwgrijs, appelbloesem en ossenbloedrood draagt een intiem karakter, en is door diverse verplaatsbare delen geschikt te maken voor vieringen, concerten en een scala aan culturele evenementen. Regelmatig worden tentoonstellingen van beeldende kunst georganiseerd die aansluiting vinden bij de eredienst. De akoestiek geldt als subliem voor zang en kleinere muziekuitvoeringen.

Robbenoordbos wandeltocht op 9 februari 2008, nabeschouwing:

Robbenoordbos wandeltocht op 9 februari 2008, verslag: