---

Neus van Drenthe-wandeltocht op 22 oktober 2005, route-informatie: (bron: www.flal.nl)

Het dorp Een bestond oorspronkelijk uit drie aparte buurschappen, Noordeinde, Middelboer en Zuideinde, die aaneen groeiden tot één langgerekt wegdorp. De groei van het dorp werd mede bepaald door de gunstige ligging aan de handels- en postroute van Friesland via Norg naar Zuid-Drenthe.
In de jaren na 1947 kreeg het dorp internationale bekendheid door de vestiging van de Hagenaar Martinus Johannes van Rooyen. Deze kocht de kapsalon van Bosker rechts van de Gereformeerde kerk en wist binnen de kortste keren een fameus bedrijf op te bouwen. Zijn klanten werden van heinde en ver met bussen vol aangevoerd om zich door de kapper van Een te laten behandelen, tot het buitenland aan toe. Hij had namelijk een wondermiddel gevonden om kaalhoofdigen weer van een haar-dos te voorzien. Met geheim haarwater (hoofdzakelijk alcohol), hoofdhuidmassage en hoogtezon werd de haargroei gestimuleerd. De behandeling duurde soms langer dan een jaar, want het donshaar verdween na enkele weken weer. Daardoor waren de klanten vaak genoodzaakt om onderdak en werk in de buurt te zoeken. Ze namen dan hun intrek in de naburige hotels of bij particulieren in het dorp.
Doorgaans waren alle kamers bezet. De kapper was niet te beroerd om de plaatselijke bevolking in zijn rijkdom te laten delen, Hij betaalde ondermeer de bejaardenreisjes, liet een voetbalveld aan leggen en voorzag de vereniging van clubkleding. Zijn recept tegen baardschurft, waarvan de gunstige werking bij oorlogsgevangenen zou zijn gebleken, probeerde hij tevergeefs aan de huisarts te slijten. Het bestond voornamelijk uit diepzeewater, dat mei een speciale fles uit zee werd gewonnen. In november 1951 was de kapper plotseling verdwenen richting Antwerpen, een spoor van schulden en ontevreden klanten achterlatend.

Tussen Norg, Zuidvelde en Westervelde ligt het Norgerholt of Norgerhout. Dit 25 hectare grote bos, dat al in een bron uit 1300 wordt genoemd, behoort tot de oudste bossen in Nederland. Het was tot enige decennia geleden bezit van de marke en werd door de gezamenlijke aandeelhouders goed onderhouden terwille van de houtproduktie. Het had daarnaast ook een sociale functie. Voor belangrijke beslissingen werden de boeren door de boerhoorn bijeen geroepen. Ze verzamelden zich dan in een kuil in het bos, die ‘t aole Raodhoes werd genoemd. Het Norgerholt wordt ge-kenmerkt door een grote variatie aan bomen en planten. Opvallend zijn vooral de hoge met klimop begroeide loofbomen en de vele hulstbomen, terwijl in het voorjaar de anemoontjes en lelietjes-van-dalen het bos een fleurig aanzien geven.
In 1962 werden de marke-aandelen verkocht en kwam het Norgerholt in handen van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten. De novemberstorm van 1972 heeft helaas een groot aantal zware eiken geveld, waardoor de voor sommige planten noodzakelijke beschutting afnam. Sindsdien is er dan ook een achteruitgang van de lelietjes-van-dalen te bespeuren. Dat het bos zo lang heeft standgehouden is waarschijnlijk te danken aan de zorgvuldige wijze, waarop de markegenoten dit bezit al die tijd hebben beheerd. Het bos werd regelmatig opgeschoond en gekapte bomen werden steeds vervangen door nieuwe aanplant uit eigen kwekerij. Daarom bestaat er grote bezorgdheid over de huidige aanpak, waarbij zo weinig mogelijk wordt ingegrepen en de natuur haar gang mag gaan. Daardoor is een proces van verbeuking op gang gekomen die de eik langzaam verdringt en tot gevolg heeft dat de gevarieerde ondergroei verdwijnt.

Norg en omgeving
Op afstand lijkt het net of de hoge bomen van de Brink het kerkje proberen te verstoppen. Dichterbij gekomen ziet u plotseling de wieken van de molen. Twee molens blijkt later De weg kronkelt het dorp binnen langs grote, oude boerderijen met enorme rieten daken. Hier zal het u weinig moeite kosten om terug te dromen naar de tijd toen het leven zich in een rustiger tempo afspeelde... Het landschap wordt gevormd door essen, beekdalen en heidevelden. Veel gebruiken van vroeger, zoals maaien, hooien en beweiden, worden voortgezet. Op de essen wordt graan verbouwd. Tot het Norger Esdorpenlandschap horen onder andere het Norgerholt en het Tonckensbos. Tussen Norg, Peest en Donderen ligt het Noordsche Veld, waar u zich op de grote stille heide van vroeger kunt wanen. Schotse Hooglanders en een fraaie kudde landgeiten hebben de taak van de schaapskudde overgenomen. Le zorgen voor een ouderwets heideveld waar diersoorten als adders, hagedissen en vogels als wulpen en roodborsttapuiten zich thuis voelen. Het Noordsche Veld is ook een archeologisch gebied van internationaal belang. U vindt er een hunebed (aan de weg tussen Peest en Leijen(, tal van grafheuvels en oude akkercomplexen, de zogeheten Celtic Fields. Ook bij Westervelde, een prachtig oud dorp, kunt u een bunebed bekijken. Norg is wijd en zijd bekend om zijn paardenmarkten.































Neus van Drenthe-wandeltocht op 22 oktober 2005, historische-informatie:


Een (Drents: "Ain") is een dorp in de gemeente Noordenveld in Drenthe.
Aantal inwoners per 1 januari 2004: 829
Al in 1370 werd er melding gemaakt van Een. Vroeger was de naam van dit dorp Eden of Ede wat waarschijnlijk turf betekent en later is dat verbasterd tot Een.
Het dorp bestaat uit drie kernen.
De grootste van deze kernen ligt aan de weg van Haulerwijk naar Norg. Noorderlijker hiervan, langs de weg naar Steenbergen, liggen nog twee kernen. Ongeveer een kilometer naar het noorden ligt de Middenbuurt of Middenboer. Vanuit hier loopt een weg naar Een-West. Deze weg heet de Schansweg, maar stond vroeger bekend als de Zwartendijk en was de belangrijkste verbinding van Friesland met Drenthe. Ter bescherming van deze weg is hier in de zeventiende eeuw een 'schans' gebouwd. Deze Zwartendijksterschans is enige jaren geleden prachtig gerestaureerde. Een andere schans met de naam Portugal lag ten oosten van Een.
Weer een kilometer noordelijker ligt de kern Noordeinde of Noorderboer.

Een Drents raadsel:
Wat is de kortste plaatsnaam?
Antwoord: Een, want het bestaat slechts uit een cijfer.































Neus van Drenthe-wandeltocht op 22 oktober 2005, nabeschouwing (bron: www.flal.nl)

's Morgens om even voor 09.00 uur vertrokken, met prachtig mooi wandelweer, 493 wandelaars. Van de 493 wandelaars liepen er 408 tegen administratie kosten, 17 voor een beker, 12 hadden zich ingeschreven voor een schildje, 17 voor een wandbord en 39 wandelaars namen een medaille mee naar huis. Op de cafe-rust waar de 25 km lopers weer terug gingen, waren er een flink aantal van de 40/50 km lopers die dachten dat zij hier maar achteraan moesten, niets was minder waar. Misschien had de bepijling nog beter gemoeten, maar ook de routebeschrijving moet ook wel eens geraadpleegd worden. Zo blijkt maar weer; niemand is perfect.