---

Dwingelderveld-wandeltocht op 5 november 2005, route-informatie: (bron: www.flal.nl)

Dwingeloo kwam in 1181 voor het eerst voor in een oorkonde. Het is een mooi brinkdorp, dat bekend is door de karakteristieke kerk met zijn uivormige toren. Bij de brink ligt ook een brandvijver, "De Riete", en een muziekkoepel. Rond het dorp vindt u prachtige natuurgebieden, waaronder het Nationaal Park Dwingelderveld en de krentenbossen bij het landgoed Oldengaerde. In dit stiltegebied staat ook de radiosterrenwacht. Verder is Dwingeloo bekend om zijn jaarmarkten. In 1975 is het 250-jarig bestaan van deze jaarmarkt gevierd. Naast het hoofddorp Dwingeloo zijn er nog de buurtschappen Lhee, Lheebroek, Dieverbrug, Leggeloo, Eemster, Geeuwenbrug en het Westeinde.
De "Spiker" van Lhee is in 1954 tijdens een zandafgraving gevonden. Een "spiker" is een verzamel- en bewaarplaats van belastingen in natura, zoals in de middeleeuwen veel werd gebruikt.
De grafheuvels uit de bronstijd nabij het Smitsveen gelegen, zijn in de vorige eeuw gerestaureerd. Een bewijs dat ook hier vroege bewoners zijn geweest.
De Nederlandse hervormde Sint Nicolaaskerk, met zijn markante bekroning in de vorm van een ui (in Dwingeloo spreekt men van een "siepel"), heeft na een grote dorpsbrand in 1923, zijn middeleeuwse gotische vorm ongeschonden bewaard. Naast de kerk brandde ook de Joodse synagoge en een zevental huizen af. Kort voor 1400 is de kerk gesticht. In 1630 is de oude torenspits ingestort en heeft de nieuwe spits de karakteristieke ui- of peervorm gekregen.

De vier Havezaten
Van de vier havezaten was Batinghe de grootste. Batinghe werd in het begin van de 14e eeuw gesticht en in 1832 uiteindelijk afgebroken. De heren van Batinghe behoorden tot de "aanzienlijksten" in Drenthe en hebben een groot aandeel gehad in de bouw en de verfraaiing van de kerk.
Oldengaerde, gelegen aan het Westeinde, dateert van omstreeks 1660 en bestaat nog steeds. Deze havezate is met zijn brede statige voorgevel één van de mooiste gebouwen van deze streek, ondanks de verbouwing in 1717. Voor die tijd had het huis nog een sierlijke topgevel boven de ingangspartij in het midden.
Westrup ligt aan de ingang van het dorp. Sinds 1834 is het een notariswoning.
Entinghe is omstreeks 1740 afgebroken. De naam leeft nog steeds voort in de vroegere huishoudschool, tegenwoordig cultureel centrum "Over Entinghe".

De Franse huizen vlakbij de kerk houden de herinnering aan het verblijf van de Franse vluchtelingen in leven. Toen de Franse koning Lodewijk XIV in 1685 het Edict van Nantes herriep, waren de protestanten (Hugenoten) hun leven in eigen land niet meer zeker en vluchtten naar het buitenland. Een groep kreeg onderdak op havezate Batinghe. De toenmalige eigenaar Elbert Anthonie baron van Pallandt hield een collecte in alle Drentse kerken. Van dat geld liet hij voor de Fransen éénkamerwoningen bouwen.
Meer informatie over de historie van Dwingeloo en omstreken kunt u krijgen bij de "Stichting Dwingels Eigen". Secretariaat: de heer B. Popken, Achter de Hoven 1, 7991 AD Dwingeloo, tel: (0521) 591593































Dwingelderveld-wandeltocht op 5 november 2005, historie omgeving:

Dwingeloo is een gastvrije en gezellige dorp met ongetwijfeld één van de allermooiste en gezelligste brinken van ons land. De brink is het lommerrijke centrum van het dorp waar u kunt genieten van enkele fraaie boerderijen en andere oude en gerestaureerde panden. Kenmerkend voor Dwingeloo is de Siepel, die unieke en fraaie uivormige toren van de Nederlands Hervormde kerk, die u al uit de verte kunt zien liggen. Bijzonder is ook het beeld van de juffer van Batinghe die verlangend naar de Siepel kijkt in afwachting van de bouwheer.
Dwingeloo is het dorp waar u ook het Planetron vindt, het unieke ruimtetheater dat met een projectiescherm van meer dan 350 vierkante meter uw bezoek meer dan waard is. In een prachtig landschap met veel zorg voor natuurbehoud vindt u prachtige wandel-, fiets- en paardrijmogelijkheden. U kunt genieten van het afwisselende landschap van het Dwingelderveld, het gebied met status van Nationaal Park dat gekenmerkt wordt door bossen, heide en vennen. Het is Europa's grootste natte heidegebied waar talloze zeldzame planten en dieren voorkomen. Het Dwingelderveld is vrij toegankelijk. Om echt te kunnen genieten van die natuurlijke omgeving kunt u beter geen gebruik maken van gemotoriseerd vervoer, maar wandelend, fietsend of misschien zelfs te paard de omgeving verkennen. Tijdens een tocht over de heide ziet u vast en zeker de wereldberoemde radiotelescoop van Dwingeloo. Het is vanaf dit punt dat de ruimte wordt afgezocht en belangrijke ontdekkingen zijn gedaan. Zo is er bijvoorbeeld door deze telescoop een nieuw sterrenstelsel ontdekt dat ook de naam Dwingeloo draagt. De radiotelescoop ligt, om storingen te voorkomen, in een stiltegebied waar motorverkeer en mobiel telefoneren niet is toegestaan. Het is dan ook één van de stilste plekken van Nederland. Rust, ruimte en natuur horen dan ook bij Dwingeloo, net als avontuur en ontdekkingen.

In het dorp Dwingeloo vindt u de mooiste brink van Drenthe, waar het gezellig vertoeven is. De brink is het centrum van het dorp en was vroeger de plaats waar de schapen van de boeren bijeenkwamen om vervolgens te vertrekken naar de heide om te grazen.

Aan de rand van de brink ligt de 'Riete', een grote kuil vol water die vroeger voor het nodige bluswater moest zorgen. Ook werd de 'Riete' gebruikt als drinkplaats voor de schapen. Op de brink vindt u ook de gerestaureerde muziekkoepel. Regelmatig worden op de brink activiteiten georganiseerd die dan ook veel bezoekers trekken.

Reeds vanaf een grote afstand kunt u de zo typische uivormige toren van de Nederlands Hervormde Kerk zien liggen. Deze unieke siepeltoren, die in 1997 is gerestaureerd, heeft in ons land slechts twee soortgenoten. Overigens is de kerk, die uit de veertiende eeuw stamt, in de zomermaanden ook te bezichtigen.

De VVV is gehuisvest in het voormalige gemeentehuis aan de Brink.































Dwingelderveld-wandeltocht op 5 november 2005, nabeschouwing:

's Morgens om even voor 09.00 uur vertrokken, met goed wandelweer, 579 wandelaars. Van de 579 wandelaars liepen er 489 tegen administratie kosten, 12 voor een beker, 13 hadden zich ingeschreven voor een schildje, 23 voor een wandbord en 42 wandelaars namen een medaille mee naar huis. 380 personen namen deel aan de 25 km en 199 aan de 40 km.






























Dwingelderveld-wandeltocht op 5 november 2005, verslag: