De alternatieve homepage van de FLAL

Gasbel wandeltocht op 7 november 2009, info over de omgeving:

Geschiedenis
Pas in de 17e eeuw begon men met de ontginning van dit hoogveengebied ten zuidoosten van de stad Groningen. Er werd een kanaal gegraven om van daaruit het gebied te ontginnen en turf te steken. Op 26 maart 1628 voer het eerste schip door dit ‘oude’ Winschoterdiep, dat nu grotendeels gedempt is. Dit moment wordt gezien als het officiële ontstaan van de gemeente. Het kanaal liep vanuit Groningen in de richting van het ‘Sappe Meer’, ook wel ‘Duivelsmeer’ genoemd. Bij het graven van dit diep stootte men op een hoger gelegen zandstrook, het ‘Hooge Sant’. Zo ontstonden dus de namen Hoogezand en Sappemeer.
Tot ver in de 20e eeuw bleven de beide gemeenten apart bestaan. Na een aantal vergeefse pogingen en vele verhitte discussies werden Hoogezand en Sappemeer in 1949 uiteindelijk samengevoegd tot één gemeente.
De ontstaansgeschiedenis van de buitendorpen Kropswolde (1249), Westerbroek (1323) en Foxhol (1460) gaan overigens verder terug dan die van Hoogezand en Sappemeer. Kiel-Windeweer (1647) is van recentere datum.

Beroemde inwoners
De gemeente Hoogezand-Sappemeer kent een aantal beroemde (voormalige)inwoners.

Aletta Jacobs (1854-1929)
groeide op in Sappemeer en was de eerste vrouwelijke arts van Nederland. Ze ijverde voor verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden van vrouwen. Aletta Jacobs zette zich in voor geboorteregeling, vrouwenemancipatie en vrouwenkiesrecht en de wereldvrede. De gemeente kent om de twee jaar de Aletta Jacobsprijs toe aan een persoon of instelling die het gedachtengoed van Aletta Jacobs levend heeft gehouden.

De naam Geert Veenhuizen (1857-1930)
is wellicht niet zo bekend, maar het resultaat van zijn werk vinden veel mensen dagelijks op hun bord. Hij kweekte in totaal 80 soorten aardappels, waaronder Eigenheimers, Bravo en Rode Star. Hij was de leider van het Centraal Proefveld te Sappemeer en auteur van 'Het Veredelen onzer aardappelrassen" en "Het kweeken van nieuwe aardappelvarieteiten"

Nico Bulder (1898-1964)
groeide op in Hoogezand en was een gedreven kunstenaar en graficus. Hij is vooral bekend om zijn houtgravures die werden gebruikt voor ex-libris, gelegenheidsgrafiek en boekillustraties. Aan de Academie Minerva in Groningen onderwees hij de vakken etsen, batikken, glas-in-lood en lithograferen. Meer informatie is verkrijgbaar bij de Nico Bulder Stichting.

Marianne Timmer
In 1998 werd schaatster Marianne Timmer uit Sappemeer wereldberoemd door het winnen van twee gouden medailles op de 1.000 en 1.500 meter tijdens de Olympische Winterspelen in Nagano (Japan). Bij haar thuiskomst werd zij benoemd tot ereburger van Hoogezand-Sappemeer.

Nanne Tepper (schrijver) werd geboren in Hoogezand in 1962. Hij debuteerde in 1995 met het boek De eeuwige jachtvelden, een roman waarvoor hij de Anton Wachterprijs ontving. In opdracht van de provincie Groningen schreef Nanne Tepper het boekje De avonturen van Hillebillie Veen. De stad en de provincie Groningen komen in beiden boeken aan de orde. In 1998 verscheen De vaders van de gedachte, een psychologische roman.

Imca Marina
werd
geboren in Zuidbroek in 1941, maar groeide op in Hoogezand. Haar echte naam is Hindriktje Imca Bijl. Zangeres bekend van radio en televisie. Ze begon haar zangcarrière in 1959 met Morgen en Net Zestien jaar. Ze zingt in diverse talen en natuurlijk ook in het Gronings. Voor haar liedje Harlekino ontving ze een gouden plaat. (1964) en voor Viva España zelfs een platina plaat (1972). Ze presenteerde voor Radio Noord het programma Eevm Noasoezen van 1978 tot 1994.Ook schreef Imca boeken: Talent voor leven (1996) en De magie van planten (1998).

Kees Visscher (1930-2007)
was een
bekende Groningse schrijver van lichtvoetige, humoristische verhalen en literaire, autobiografische verhalen. Geboren in Kropswolde in 1930 , hij groeide op in Hoogezand. Tot zijn pensioen werkte hij als hoofd Sales Promotion bij Avebe.Hij publiceerde veelvuldig in o.a Toal en Taiken en Krödde. In 1994 verscheen de cd Zo dag en deur 1 voorgelezen uit eigen werk.In 1986 kreeg hij de Literaire prijs van de stichting 't Grunneger Bouk voor zijn boek Appels in 't paark. In 1997 ontving hij de Wilhelmine Siefkes Preis van de Duitse stad Leer. Het laatste boek dat verscheen heet Oranjebitter (1999). Visscher overleed op 20 april 2007.

Bert Visscher
werd geboren in Groningen in 1960 en is opgegroeid in Foxhol. Zoon van de Groningse schrijver Kees Visscher. Bert Visscher is cabaretier. Hij won in 1981 de persoonlijkheidsprijs op het Camaretten Festival in Delft. Hij begon op jonge leeftijd in de cabaretgroep Filter te Veendam. Hij speelde bij Theater te water en presenteerde voor de televisie het programma Pogsibonsi. Hij speelde verscheidene soloprogramma's.

Zuidlaardermeer

Hoewel de naam anders doet vermoeden, ligt dit meer voor het grootste deel in onze gemeente. Een veelvoud aan recreatiemogelijkheden ligt daarmee binnen handbereik!
In het recreatiegebied Meerwijck zijn twee kampeerbedrijven, vier jachthavens een bungalowpark en drie paviljoens gevestigd. Het grote zandstrand biedt zomers vertier aan vele zonaanbidders. Het meer is met 600 hectare het grootste natuurlijke meer in de provincie Groningen! Recreatie en natuur gaan er hand in hand. Het meer en de omliggende polders zijn beschermd vogelgebied.

Natuurliefhebbers
Op en rond het Zuidlaardermeer, valt voor de natuurliefhebber veel te ontdekken. Het meer is 671 ha. groot waarvan 121 ha. oever en rietland is. Zowel nationaal als internationaal staat het meer bekend als een zeer belangrijk vogelgebied. Tijdens een fiets-, wandel-, of vaartocht maak je kennis met het unieke karakter, met vanaf iedere kant van het meer andere uitzichten. Het Zuidlaardermeer ligt nl. op de grens van Groningen en Drenthe. Groningen; bekend om het weidse landschap en de polders. Drenthe; bekend om de bossen, heide en vennen. Als natuurliefhebber moet je zeer beslist een bezoekje brengen aan de prachtige weidevogelgebieden (de Oever-, de Oost-, en de Onnerpolder) en het vloedmoeras (Leinwijk).

Zonaanbidders
Het zomerseizoen wordt feestelijk ingeluid aan het Zuidlaardermeer met Swingin Zuidlaardermeer. Eind juni kun je genieten in de paviljoens van live-muziek. De rondvaartboten zorgen ervoor dat je overal komt. Het meer is bij uitstek geschikt voor zonaanbidders. Aan de noordkant van het Zuidlaardermeer is een prachtig zandstrand met speelweiden en een zwembaai. De hele dag lekker luieren op het strand of op de boot. Wellicht besluit je om daarna een terrasje te pakken of lekker te gaan eten bij 1 van de horecagelegenheden. Een zonnige zomerdag kan niet beter afgesloten worden! Aan het water is het optimaal ontspannen.

Watersporters
De echte waterliefhebber kan op het Zuidlaardermeer zijn hart ophalen. Er is nl. volop gelegenheid om te zwemmen, te vissen, te varen, te zeilen en te windsurfen. Het Zuidlaardermeer wordt optimaal onderhouden. Onlangs is er veel genvesteerd in baggerwerkzaamheden en het herstellen en bevaarbaar maken van kanalen, bruggen en sluizen. Met een diepgang van 1.50 m. en ruim 2 m. in de vaargeul, is het 1 van de best bevaarbare meren in Noord Nederland. Zo is en blijft het voor een grote groep watersporters toegankelijk. Heb je geen eigen boot en wil je toch graag het water op? Op meerdere plaatsen kan er een roei-, zeil-, of motorboot gehuurd worden maar ook een rondvaarttocht kan gemaakt worden en toont je de mooiste plekjes van het meer. Het meer is een goede uitvalsbasis voor een watersportvakantie op de Groninger kanalen, of voor een dagje winkelen met je boot in hartje Groningen.

Voor iedereen!
Niet alleen de natuurliefhebbers en de watersporters kunnen hun hart ophalen. Het Zuidlaardermeer is voor echt voor iedereen! Voor de schaatsers. want als het weer het toelaat wordt er in de winter volop geschaatst. Voor spelletjesfreaks. Gedurende het hele jaar kan er rondom het meer een uniek spel worden gespeeld: Letterboxen. Er zijn in het gebied meer dan honderd boxen met unieke stempels verstopt. Het doel van het spel is om zoveel mogelijk boxen te vinden en de stempels te verzamelen. Dit spel is wandelend, fietsend of varend uit te voeren. Voor meer info kijk op www.letterboxen.nl. Voor wandelaars en fietsers. Rond het meer zijn verschillende fiets- en wandelroutes, maar het "rondje Zuidlaardermeer" moet je gefietst hebben. Je kunt met het zelfbedieningsfietspontje van het Groninger Landschap het Drentse Diep oversteken. Tevens kun je dan een bezoek brengen aan molenmuseum "de Wachter", het Sprookjeshof of rondkijken in 1 van de omliggende esdorpen of veenkoloniale dorpen. Voor langblijvers. In 1 dag ben je nog beslist niet uitgekeken op dit mooie gebied en daarom is overnachten ook mogelijk rondom het Zuidlaardermeer, hetzij in 1 van de jachthavens, de campings, een recreatiebungalow, hotel of bed & breakfast.

Door de gasoorlog tussen Rusland en de Oekraïne blijkt weer eens het belang van een eigen energiebron. Precies een halve eeuw geleden, in 1959, werd in Slochteren een enorme gasbel ontdekt. Andere Tijden toonde aan dat Nederland hierop zijn welvaart en poldermodel heeft gebouwd. Oud-politicus Jan Terlouw denkt zelfs dat de Nederlandse economie hierdoor te lui is geworden.

In 1959 werd een heuse schat ontdekt in de Nederlandse bodem. Het is de aardgasbel bij het Groningse Slochteren. Het gasveld ligt een kleine 3 kilometer onder de akker van boer K.P. Boon, maar het duurt lang voordat men zicht heeft op de omvang ervan. Pas jaren later wordt duidelijk dat het veld tien keer zo groot is dan eerst werd gedacht. De voorraad is bij ontdekking ongeveer 3000 miljard kubieke meter en zal miljoenen mensen tientallen jaren lang van gas kunnen voorzien.

Door de gasoorlog tussen Rusland en de Oekraïne blijkt weer eens het belang van een eigen energiebron. Precies een halve eeuw geleden, in 1959, werd in Slochteren een enorme gasbel ontdekt. Andere Tijden toonde aan dat Nederland hierop zijn welvaart en poldermodel heeft gebouwd. Oud-politicus Jan Terlouw denkt zelfs dat de Nederlandse economie hierdoor te lui is geworden.

In 1959 werd een heuse schat ontdekt in de Nederlandse bodem. Het is de aardgasbel bij het Groningse Slochteren. Het gasveld ligt een kleine 3 kilometer onder de akker van boer K.P. Boon, maar het duurt lang voordat men zicht heeft op de omvang ervan. Pas jaren later wordt duidelijk dat het veld tien keer zo groot is dan eerst werd gedacht. De voorraad is bij ontdekking ongeveer 3000 miljard kubieke meter en zal miljoenen mensen tientallen jaren lang van gas kunnen voorzien.

Dankzij de Groningse
goudmijn is er tussen 1965 en 2004 een slordige 159 miljard euro aan aardgasbaten in de staatskas terechtgekomen. Dit geld heeft Nederland voorgoed veranderd. Het brengt ons veiligheid, werkgelegenheid, en een prestigieus project waar toeristen uit de hele wereld voor naar Nederland komen: de Oosterscheldedam. Zo dringt aardgas door tot in de wortels van de maatschappij.

Zouden we zonder aardgas het poldermodel hebben gekend, of de sociale verzorgingsstaat en de Hoge Snelheidslijn en de Betuwelijn? Het zijn vragen die econoom Aad Correljé in zijn onderzoek naar het effect van het aardgasgeld op de politieke besluitvorming probeert te beantwoorden.

Hij merkt op dat het geld niet alleen een rol speelt bij het mogelijk maken van projecten, maar ook een van de succesfactoren van het poldermodel is: “Ik denk dat het aardgas hier in Nederland een behoorlijke rol heeft gespeeld in de politieke verhoudingen en als smeerolie heeft gediend voor de verschillende kabinetten, dat het hun discussies makkelijker heeft gemaakt dan anders het geval was geweest.”

De term smeerolie vindt ook weerklank bij oud-politici die in de jaren zeventig de opkomst van de aardgasinkomsten hebben meegemaakt. Of, zoals voormalig PvdA minister en Tweede-Kamerlid Marcel van Dam het zegt: “Het is een glijmiddel.”

Maar het gemakkelijk vloeiende geld kent ook schaduwkanten. Volgens oud-politici als Jan Terlouw (D66) en Harry Notenboom (KVP) hebben vroegere kabinetten dankzij het aardgasgeld een riant sociaal stelsel kunnen opbouwen. Notenboom vindt dat dit veel te snel is gegaan waardoor er later flink en pijnlijk gesneden moest worden in verworven rechten van uitkeringsgerechtigden.

Terlouw vindt dat onze economie er lui van geworden is en te weinig innovatief. “Landen als Japan die geen natuurlijke bodemschatten hebben zijn gaan investeren in de opleiding van mensen. Dat heeft het land een sterk concurrerende economie gebracht.”

Goed of slecht, een stimulans of een fopspeen, oud-bestuurders zijn het over één ding wel eens: zonder het aardgasgeld zou Nederland het financieel moeilijker hebben gehad. Of zoals Vonhoff het verwoordt: “Nederland is België plus aardgas.”

Plaats van Herinnering maakte een aflevering over Slochteren, die via deze site is te bekijken.

Hoogezand-Sappemeer:
De huidige gemeente Hoogezand-Sappemeer maakte oorspronkelijk deel uit van het gebied het Gorecht (gerecht) dat bestuurd werd door de stad Groningen. De dorpen Westerbroek en Kropswolde waren destijds al parochiën in het Gorecht, de rest van de huidige gemeente bestond uit woeste gronden.
In de 17de eeuw werd begonnen met de ontginning van de veengronden. Tijdens deze ontginning ontstonden de dorpen (en gemeenten) Hoogezand en Sappemeer. Sappemeer was daarbij aanvankelijk de belangrijkste plaats, maar het werd later overvleugeld door Hoogezand. In 1949 is de gemeente Hoogezand-Sappemeer ontstaan door het samengaan van beide gemeenten. Ruim 95% van de Sappemeersters was tegen de samenvoeging, en zou dat nog lang blijven. (source:wikipedia)

De Geschiedenis:

"Wild en woest en ledig was het ruwe veen", luidt de eerste regel van het Veenkoloniale volkslied. En dat gold zeker voor het gebied waar op dit moment Hoogezand-Sappemeer ligt. Lange tijd was het een woest gebied waar wilde dieren vrij spel hadden. Rond 1600 lagen er slechts enkele kleine dorpjes zoals Foxhol en Kropswolde. Monniken van de kloosters van Aduard en Essen begonnen in deze omstreken met de ontginning van de veengebieden.

De vervening van het gebied raakte in een stroomversnelling toen de gronden in handen kwamen van de kapitaalkrachtige stad Groningen. In het noorden van het omvangrijke veengebied werd een kanaal gegraven naar het (inmiddels drooggelegde) "Sap-meer", dat ook wel bekend stond onder de duistere benaming "Duivelsmeer". Tijdens de aanleg van deze vaarroute stuitte men op een zandrug; zodoende werd de naam "Hooge Sandt" geboren.

In 1628 ontstonden de nederzettingen Hoogezand en Sappemeer. In de lintvormige bebouwing langs de vaart vestigden zich veenarbeiders en turfschippers. Later kwamen er ook landbouwers, timmerlieden, metselaars etc. bij. Ze kwamen uit alle windstreken: uit de stad, uit Friesland, maar er kwamen ook seizoen-arbeiders uit bijvoorbeeld Ostfriesland en Westfalen.

Gaandeweg veranderde het turfwinningsgebied in een landbouwkolonie. Met name voor verbouw van aardappelen bleek de afgegraven grond zich uitstekend te lenen. Daarom vestigde W.A. Scholten dan ook in 1843 in het dorp Foxhol de aardappelmeelfabriek Tonden. Deze fabriek maakt nu deel uit van het AVEBE-concern. Zo ontwikkelde zich ook de productie van strokarton.

En natuurlijk is er de scheepsbouw. Er verrezen talrijke scheepswerven waar houten en later ijzeren schepen werden gebouwd. En deze werven trokken uiteraard tal van nevenactiviteiten: touwslagerijen, zeilmakerijen, houtzaagmolens en ook een ankersmederij.

Aanvankelijk lagen de werven vooral in de omgeving van Sappemeer. Dit bleek geen handige keuze, want door de vele vaste bruggen en "Hoogholtjes" in Hoogezand was het voor de schippers een hels karwei om Groningen te bereiken. Daarom verplaatsten veel werven zich naar meer westelijk gelegen dorpen als Foxhol en Westerbroek.

Inmiddels is er veel veranderd in Hoogezand-Sappemeer. Het oude Winschoterdiep werd in het begin van de jaren '60 gedempt.Daarmee verdween ook het karakteristieke "Hoogholtje" grotendeels. Vooral na 1960 ging de ontwikkeling snel en vestigden zich ondermeer bedrijven uit Amerika en Zweden in de gemeente. Nog steeds kent Hoogezand-Sappemeer een groei van het aantal arbeidsplaatsen en de verscheidenheid van het aantal bedrijven neemt nog steeds toe.

De toenemende bedrijvigheid leidde tot nieuwe, snel volgebouwde woonwijken en winkelcentra. Ook het aantal inwoners steeg in de jaren zestig en zeventig behoorlijk. Als gevolg daarvan werd in die jaren de oorspronkelijke langgerekte vorm van de gemeente doorbroken. Ten zuiden van de oude "lintbebouwing" werden nieuwe woonwijken en parken aangelegd, zoals de wijk Gorecht met het Gorechtpark en de wijk Woldwijck.

De gemeente Hoogezand-Sappemeer is een prettige gemeente om te wonen en te werken. Deze tweede gemeente in de provincie Groningen heeft voor zowel particulieren als bedrijven veel te bieden. De gemeente ligt aan de A7, de snelweg van Groningen richting Nieuweschans, op ongeveer 15 kilometer van de stad Groningen.

Onder de gemeente vallen behalve de plaatsen Hoogezand en Sappemeer ook de buitendorpen Westerbroek, Waterhuizen, Foxhol, Kropswolde en Kiel-Windeweer.

Kenmerkend voor Hoogezand-Sappemeer zijn de goede verbindingen: de vierbaans autoweg , railverbindingen (vier stations), frequente busverbindingen naar alle richtingen en scheepvaartverbindingen naar Groningen en Delfzijl.

Ambrose, Bed & Breakfast, Hoofdstraat 81, 9601 EB Hoogezand, T: 0598-380449 is al bijna 130 jaar een begrip in Hoogezand.
Midden in Hoogezand-Sappemeer. Al meer dan een eeuw een toonaangevend pand in een snel groeiend en levendige Hoogezand-Sappemeer. Het is een pand met een rijke historie, waar na 130 jaar nog steeds een enorme hoeveelheid aan authentieke elementen bewaard zijn gebleven.

Het meest bekende is wel dat Dhr. K.P. Boon hier een lange tijd geleeft heeft. Op het land van deze man is de bekende gasbel van Slochteren ontdekt. Waar we tot nu toe nog onze vruchten van plukken. K.P. Boon heeft jammer genoeg nooit kinderen mogen hebben. Dus hebben zijn twee zussen dit pand enige tijd bewoond. Ze waren cultureel goed onderlegd en hebben hun sporen nagelaten in Hoogezand-Sappemeer.

Een verblijf bij ons, zal u het gevoel geven 130 jaar terug te gaan in de tijd. Met alle luxe en comfort van deze tijd.

Historie van de provincie Groningen

De stad Groningen en de provincie vormen al eeuwen een geheel. De stad heeft altijd een grote invloed heeft gehad op de Ommelanden. Groningen, gebouwd aan het eind van de Drentse Hondsrug had eeuwen het zogenoemde 'stapelrecht'. De omliggende gebieden moesten hun goederen in de stad Groningen op de markt brengen. Ook mocht de Stad alleen het bier brouwen. Er waren dan ook wel vijftig bierbrouwerijen. In de provincie leidden alle wegen naar de stad Groningen. Ook had de Stad haar invloed bij de inpoldering van de Dollard. De naam Stadspolder zegt genoeg. Vooral over de vervening van de Veenkoloniën heerste de Stad. Borgercompagnie (1647) werd gevormd door tien burgers uit de Stad, Stadskanaal (1765) speelde een strategische rol in de strijd met Drenthe. Nog steeds betalen een groot aantal burgers een jaarlijkse canon (erfpacht) aan de Stad en zijn er stadsboerderijen en stadswegen.

Het Groningerland
Het beeld van het Groningerland wordt bepaald door statige boerderijen. Zij vormen een eigen wereld, omheind door bomen en een royale tuin. De oudere boerderijen vindt men vooral op het Hogeland. Eind vorige eeuw zijn er vooral in het Oldambt villaboederijen gebouwd. Soms met Italiaanse en Griekse ornamenten. Kenmerkend is ook de apart staande 'stookhut', hier werd de was gedaan. Deze boerenrijkdom werd vooral vergaard door de grootschaligheid van de landbouw en de zware kleigrond. De boeren, die aan het Wad grensden, werden slapend rijk: alle ingepolderde keldergrond kwam hun toe. De landbouw en het veen hebben sterk bijgedragen aan de industriële ontwikkeling van Groningen. Bekend zijn vooral de strokarton- en aardappelmeel-fabrieken en de scheepswerven langs het Winschoterdiep. In de Veenkoloniën onstond een bloeiende scheepsvaart.

Groningen nu
De provincie Groningen heeft zich ontwikkeld tot een moderne provincie, waarin de stad Groningen nog steeds een prominente rol speelt. Binnen de provincie zijn een aantal kernen, zoals Stadskanaal, Veendam, Winschoten, Delfzijl en Hoogezand, uitgegroeid tot flinke plaatsen. Buiten de stad Groningen hebben zich ook hier moderne industrieën gevestigd. Groningen is de laatste decennia vooral bekend geworden door het aardgas. De gasbel in Slochteren is wereldwijd bekend. Het wonen in deze provincie is zeer aangenaam. De prijzen van de huizen zijn goed betaalbaar en de rust die er in deze provincie heerst is een ander aantrekkelijk punt. Voor de studerende jeugd zijn alle schooltypen aanwezig. De Rijksuniversiteit Groningen en het Universitair Medische Centrum Groningen (UMCG) staan hoog aangeschreven.

Toeristische hoogtepunten
Groningen stond nog niet bekend als een echte vakantieprovincie. Toch blijken steeds meer toeristen Groningen te ontdekken voor een korte vakantie. De stilte, de vergezichten, de terpen, de oude torens en kerken, de boerderijen van het Oldambt, de bossen van Westerwolde: Groningen verrast.

Het Marnegebied in Noord-Groningen staat bekend om de kleine terpdorpen, zoals Leens, Winsum, Warffum en Eenrum. Ook het kanovaren in dit waterrijkgebied is populair. Uithuizen is vooral vermaard om de Menkemaborg (1400). Het dichtbijliggende Zandeweer heeft een fraaie 13de eeuwse kerk. Winsum was in de middeleeuwen de hoofdplaats en bezat in 1057 al een eigen munt. In Leens is de bekende schilder Werkman geboren en opgegroeid. Pieterburen is vooral bekend door de Zeehondencreche. Maar ook 'Domies toenhoes' en de 15de eeuwse kerk zijn de moeite waard om te bekijken.

Het Groninger Westerkwartier grenst aan Drenthe. Leek ligt precies op de grens. De invloed van Drenthe is hier zichtbaar. Oldehove is een leuk terpdorp met twee trotse molens. Leek staat bekend om het landgoed Nienoord en het Nationaal Rijtuigenmuseum. In het nabijgelegen Midwolde staat het oudste bakstenen kerkje van het Noorden. In het twaalfde en 13de eeuw gebouwde kerkje is de graftombe van de Heer van Nienoord.

Appingedam en Delfzijl zijn de belangrijkste plaatsen in het Fivelingo gebied. In het dorp Spijk zijn de huizen rond de kerk opgetrokken. Met meest bekend is echter Appingedam met de over het waterhangende keukens. Verder zijn vermeldenswaard de Nicolaikerk en de borg Ekenstein. In Wirdum staat de borg Rusthoven gebouwd in 1686.

Aan het Fivelingo grenst Duurswold en Oldambt. Termunterzijl trekt als oud haventje aan de Eemsmonding jaarlijks vele bezoekers. Finsterwolde is landelijk bekend geworden als communistisch bolwerk. Opvallend in deze omgeving is de moderne kunst bij boer Waalkens. Winschoten heeft al vroeg stadsrechten gekregen. Vroeger had deze plaats een grote Joodse gemeenschap. Het dorp Heiligerlee is bekend om het Graaf Adolf gedenkteken en de klokkengieterij.De romaans-gotische kruiskerk in Noordbroek is pas gerestaureerd en heeft een fraai orgel. De voormalige onderwijzerswoning heeft een klokketorentje.Op de gasbel van Slochteren staat de fraaie 16de eeuwse Fraeyelemaborg.

In het puntje van Westerwolde ligt Ter Apel met het 13de eeuwse klooster.Het bosrijke Sellingen en het nabijgelegen geheel gerestaureerde vestigingsstadje Bourtange zijn zeker een bezoekje waard. In Wedde staat een prachtige 14de eeuwse borg. Rechtgesproken werd er in het Rechthuis van Bellingwolde. Nieuweschans, vroeger Langakkerschans genoemd, dankt zijn kuuroord aan het helende zoute water. Pekela, ooit berucht om de stakingen en zijn leider Fre Meis, is een prachtig dorp met een fraai kanaal geworden. Veendam noemt zich terecht parkstad. Grote parken, water en prachtige herenhuizen bepalen het beeld. Hoogezand-Sappemeer draagt de naam van het in 1618 drooggelegde Duivelsmeer.

Groningen en Haren, gelegen op het uiteinde van de Hondsrug vormden ooit een Saksische voorpost in het Friese land. De stad Groningen werd het handelscentrum van het Noorden en Hanzestad. De stad kent veel monumenten, bezienswaardigheden en musea. Een stadswandeling is daarom zeker aan te bevelen. Het stadsgezicht van Groningen is de laatste jaren nogal veranderd. Vooral het gebied rond het station, met het nieuwe Groninger Museum, is nauwelijks nog herkenbaar. Ook het Stadhuis en het gebied rond de Waagstraat in het centrum zijn herbouwd. De pijpen van de oude elektriciteitscentrale vormen niet meer de skyline van Groningen. Deze plaats is ingenomen door het nieuwe Gasuniegebouw bij het Martinihalcentrum.